Καθαρά κέρδη που ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ ανακοίνωσε για το 2025 η Τράπεζα Πειραιώς, σε μια εξέλιξη που πριν μερικά χρόνια λίγοι μπορούσαν να προβλέψουν.
Εξάλλου, δεν αποτελεί μυστικό πως αν γύριζε κανείς τον χρόνο πίσω στα χρόνια της τραπεζικής και οικονομικής κρίσης, δεν θα πόνταραν πολλοί ότι η Τράπεζα Πειραιώς θα κατάφερνε να αφήσει πίσω της τα προβλήματα και να «γράψει» τόσο δυνατά νούμερα.
Κι όμως, το 2025 έκλεισε με καθαρά κέρδη 1,07 δισ. ευρώ, αυξημένα σε ετήσια βάση, μια ξεκάθαρη επιτυχία που για να καταλάβουμε πώς συνέβη χρειάζεται να δούμε τη μεγάλη εικόνα της συνολικής προσπάθειας.
Μια προσπάθεια που ξεκινά από την εποχή που η Πειραιώς «μάζευε» προβληματικά κομμάτια του συστήματος και ταυτόχρονα χρειαζόταν στήριξη για να σταθεί όρθια, και πέρασε, μεταξύ άλλων, από τους βελτιωμένους ισολογισμούς, την αλλαγή στο μοντέλο εσόδων και την πλήρη επιστροφή στον ιδιωτικό τομέα.
Γιατί θεωρήθηκε «ειδική περίπτωση»
Η Πειραιώς ήταν από τις τράπεζες που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή της κρίσης, όχι μόνο επειδή χτυπήθηκε από την ύφεση, τα «κόκκινα» δάνεια και τη συνολική αβεβαιότητα, αλλά και επειδή μεγάλωσε γρήγορα μέσα στα χρόνια της αναδιάρθρωσης του κλάδου.
Ειδικότερα, την περίοδο 2012-2013 συμμετείχε ενεργά στη μεγάλη συγκέντρωση του συστήματος, απορροφώντας τμήματα ή ολόκληρες τράπεζες που κατέρρεαν ή αναδιαρθρώνονταν.
Συγκεκριμένα, στην Πειραιώς πέρασαν το «υγιές» κομμάτι της Αγροτικής Τράπεζας (ATEbank) το 2012, ενώ το 2013 απέκτησε τις ελληνικές δραστηριότητες κυπριακών τραπεζών (Bank of Cyprus, Cyprus Popular Bank/Λαϊκή, Hellenic Bank). Την ίδια χρονιά προχώρησε και στην εξαγορά/ενσωμάτωση της Millennium Bank Greece, ενώ στο σχήμα της ενσωματώθηκαν επίσης η Geniki Bank και η Πανελλήνια.
Αυτές οι κινήσεις είχαν μια λογική «διάσωσης» και σταθεροποίησης του συστήματος, αλλά είχαν και κόστος καθώς μαζί με καταστήματα και πελάτες, η τράπεζα κληρονόμησε και σύνθετα προβλήματα, αυξάνοντας την πίεση στον ισολογισμό της.
Για χρόνια, η Πειραιώς αντιμετωπιζόταν ως ο πιο ευάλωτος κρίκος μεταξύ των συστημικών τραπεζών. Δεν ήταν τυχαίο ότι κάθε φορά που ανέβαινε η ένταση στον κλάδο, επανερχόταν η συζήτηση αν θα χρειαστεί νέο γύρο κεφαλαίων ή «λύση» μέσω συγχώνευσης.
Ακόμα και σε μια εποχή που η ελληνική οικονομία αλλά και ο τραπεζικός κλάδος ήταν σε καλύτερο επίπεδο, το καλοκαίρι του 2022, η μετοχή έφτασε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα (0,70 ευρώ), αναζωπυρώνοντας τη δυσπιστία, παρότι η τράπεζα είχε ήδη μπει σε πορεία μετασχηματισμού.
Διαβάστε επίσης: Προχωρημένες επαφές της Τράπεζας Πειραιώς για την εξαγορά της Βιοϊατρικής
Το σχέδιο της διοίκησης όμως κατάφερε να κερδίσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, με αποτέλεσμα να αφήσει πίσω της την αμφισβήτηση.
Η στήριξη του ΤΧΣ
Στην καρδιά αυτής της διαδρομής βρίσκεται το ΤΧΣ (Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας), που στήριξε συνολικά το σύστημα και, στην περίπτωση της Πειραιώς, είχε κατά περιόδους πολύ υψηλή συμμετοχή.
Συγκεκριμένα, μετά την πρώτη μεγάλη ανακεφαλαιοποίηση, το 2013, το αρχικό ποσοστό του ΤΧΣ στην Πειραιώς έφτανε το 81,01%. Αργότερα το ποσοστό μειώθηκε (67,30% το 2014 και 26,42% μετά την ανακεφαλαιοποίηση του 2015), για να αυξηθεί ξανά προσωρινά το 2021 λόγω της μετατροπής των CoCos.
Υπενθυμίζεται ότι στις αρχές του 2021 τα ειδικά μετατρέψιμα ομόλογα (CoCos) του ΤΧΣ, ύψους 2 δισ. ευρώ, μετατράπηκαν σε μετοχές, με ζημιά περίπου 1,5 δισ. για το Ταμείο.
Λίγο μετά, τον Μάρτιο του 2021, ακολούθησε η μεγάλη αύξηση κεφαλαίου, από την οποία η τράπεζα άντλησε 1,38 δισ. ευρώ με τιμή διάθεσης 1,15 ευρώ. Εκείνη η κίνηση σφράγισε την τελική φάση της «επανεκκίνησης» και έβαλε τις βάσεις για να πέσει δραστικά το βάρος των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων.
Το αποτέλεσμα ήταν ότι, μετά την ΑΜΚ, η τράπεζα επέστρεψε ουσιαστικά σε ιδιωτικά χέρια και η συμμετοχή του ΤΧΣ περιορίστηκε στο 27% από 61,3%, ενώ η διαδρομή ολοκληρώθηκε θεσμικά τον Μάρτιο του 2024, όταν το ΤΧΣ πούλησε το σύνολο της συμμετοχής του στην Πειραιώς, στέλνοντας το μήνυμα ότι η τράπεζα γυρίζει οριστικά σελίδα, χωρίς την στήριξη του Δημοσίου.
Οι κινήσεις που «άνοιξαν τον δρόμο»
Η ανάδυση της «νέας» Τράπεζας Πειραιώς πέρασε από πολλά κύματα και απαίτησε χρόνο. Σημείο εκκίνησης ήταν ο Νοέμβριος του 2016, όταν εξελέγη πρόεδρος ο Γιώργος Χαντζηνικολάου, ενώ, λίγους μήνες αργότερα, τον Απρίλιο του 2017, ανέλαβε διευθύνων σύμβουλος ο Χρήστος Μεγάλου.
Ακολούθησε ριζική ανανέωση της διοικητικής ομάδας, η οποία ολοκληρώθηκε στο τέλος του 2017, με τη νέα διοίκηση να μην έχει περιθώριο για πειραματισμούς.
Έθεσε τέσσερις ξεκάθαρους στόχους και συγκεκριμένα την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης με τις εποπτικές αρχές, την ενίσχυση της εταιρικής διακυβέρνησης, τη δραστική αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και την ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης.
Στο τέλος του 2017 παρουσιάστηκε το στρατηγικό σχέδιο Agenda 2020 που προέβλεπε λειτουργική αναδιάρθρωση, μείωση του δείκτη NPEs σε διεθνώς αποδεκτά επίπεδα, επιστροφή σε βιώσιμη κερδοφορία και αποκατάσταση της πρόσβασης στις διεθνείς αγορές.
Στο πλαίσιο αυτό αποφασίστηκε η αποεπένδυση από δραστηριότητες με αποτέλεσμα να πουληθούν η Avis Leasing, η Piraeus Bank Belgrade, η Piraeus Bank Romania και η Tirana Bank, ενώ το 2018 έγινε η πρώτη πώληση χαρτοφυλακίου μη εξυπηρετούμενων δανείων με εξασφάλιση, το project Amoeba.
Το 2019 ακολούθησε η στρατηγική συμφωνία με τη σουηδική Intrum για τη διαχείριση «κόκκινων» δανείων ύψους 27 δισ. ευρώ, ενώ, λίγο μετά, η Πειραιώς προχώρησε στην πρώτη μετά την κρίση ομολογιακή έκδοση Tier 2 στην ελληνική αγορά, ύψους 400 εκατ. ευρώ. Ήταν ένα καθοριστικό βήμα για την ανάκτηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών ενώ το 2020 ακολούθησε νέα έκδοση Tier 2 ύψους 500 εκατ. ευρώ.
Η κορύφωση της διαδρομής και το σχέδιο Sunrise
Την περίοδο 2016-2020 ουσιαστικά εκσυγχρονίστηκαν τα συστήματα ελέγχου και risk management, μειώθηκε δραστικά η εξάρτηση από τον ELA, ενισχύθηκε η εταιρική διακυβέρνηση και μπήκαν οι βάσεις για ψηφιοποίηση και λειτουργική αποτελεσματικότητα.
Η κορύφωση αυτής της διαδρομής ήρθε τον Μάρτιο του 2021 με το σχέδιο Sunrise, το οποίο έθεσε ως -φιλόδοξο- στόχο την κεφαλαιακή ενίσχυση περίπου 3 δισ. ευρώ και την μείωση των NPEs σε μονοψήφιο ποσοστό μέσα σε 12 μήνες.
Ακόμα, το Sunrise περιλάμβανε ενίσχυση του asset management, ώθηση στο digital banking και νέα στρατηγική στο real estate. Το σχέδιο ολοκληρώθηκε σε ένα χρόνο και σφραγίστηκε από την αύξηση κεφαλαίου ύψους 1,38 δισ. ευρώ.
Χωρίς εκείνη την περίοδο πειθαρχίας και δύσκολων αποφάσεων, τα αποτελέσματα του 2025 δεν θα ήταν εφικτά καθώς αποτελούν, επί της ουσίας, το αποτέλεσμα ενός πολυετούς μετασχηματισμού.
Διαβάστε επίσης: Τράπεζα Πειραιώς: Χρηματοδοτεί το πρώτο δεξαμενόπλοιο τύπου LR2 στον κόσμο που αξιοποιεί αιολική ενέργεια
Η διαδρομή προς τα καθαρά κέρδη των 1,07 δισ. ευρω
Φτάνοντας στο σήμερα, είναι σαφές ότι για να καταφέρει η Πειραιώς το 2025 να καταγράψει καθαρά κέρδη που ξεπέρασαν το 1 δισ. ευρώ χρειάστηκε ένας συνδυασμός πραγμάτων όπως η αύξηση της χορήγησης δανείων, η διεύρυνση των πηγών εσόδων, η πειθαρχία στο κόστος και η διατήρηση χαμηλού πιστωτικού κινδύνου.
Αναλυτικότερα, στην «πρώτη γραμμή» συναντάμε την πιστωτική επέκταση, καθώς τα δάνεια έφτασαν τα 37,3 δισ. ευρώ, με καθαρή πιστωτική επέκταση 3,9 δισ. το 2025.
Η καθαρή επέκταση από retail ήταν 300 εκατ. ευρώ, ενώ στα στεγαστικά υπήρξε καθαρή επέκταση 100 εκατ. ευρώ, ένδειξη ότι η στεγαστική πίστη αρχίζει να ξανακινείται. Στο ίδιο μήκος κύματος, οι εκταμιεύσεις νέων δανείων προς την ελληνική οικονομία έφτασαν τα 13,3 δισ. ευρώ, που χαρακτηρίζονται ως η καλύτερη ιστορικά επίδοση για την Πειραιώς.
Άλλος ένας κρίσιμος άξονας ήταν η «δεξαμενή» των πελατών, με τις καταθέσεις τους να διαμορφώνονται στα 66,1 δισ. ευρώ, αυξημένες 5% σε ετήσια βάση, ενώ τα υπό διαχείριση κεφάλαια πελατών ανέβηκαν στα 14,5 δισ. ευρώ, καταγράφοντας ανάπτυξη 27% ετησίως και υπερβαίνοντας τον στόχο. Σημειώνεται ότι η επίδοση αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς στηρίζει έσοδα προμηθειών και κάνει την τράπεζα λιγότερο εξαρτημένη από το «κυνήγι» των επιτοκίων.
Στη συνέχεια, συναντάμε ίσως το πιο «ευρωπαϊκό» στοιχείο του νέου μοντέλου στρατηγικής, τις προμήθειες, καθώς τα καθαρά έσοδα προμηθειών έφτασαν τα 696 εκατ. ευρώ το 2025, αντιστοιχώντας στο 26% των καθαρών εσόδων.
Μάλιστα, ο δείκτης προμηθειών προς ενεργητικό διαμορφώθηκε στο 0,82%, που η τράπεζα τον παρουσιάζει ως το υψηλότερο στην ελληνική αγορά. Η άνοδος ήρθε από δάνεια, διαχείριση κεφαλαίων πελατών και τραπεζοασφάλιση, δηλαδή δραστηριότητες που «χτίζουν» επαναλαμβανόμενα έσοδα.
Ακόμα, ο δείκτης κόστους προς κύρια έσοδα ήταν 33% το 2025, που δείχνει λειτουργική αποτελεσματικότητα, παρότι η τράπεζα συνεχίζει τις επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό και τεχνολογία, ενώ σε ό,τι αφορά στον κίνδυνο, το οργανικό κόστος κινδύνου ήταν 0,5%, ο δείκτης NPE (μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα) υποχώρησε στο 2,0% από 2,6% και η κάλυψη των NPE ανέβηκε στο 73% από 65%.
Με απλά λόγια μιλάμε για λιγότερα «κόκκινα» δάνεια, πιο θωρακισμένες προβλέψεις και, συνολικά, λιγότερες δυσάρεστες εκπλήξεις.
Τέλος, σημειώνεται ότι όλα αυτά πατάνε πάνω στην ισχυρή ρευστότητα που μαρτυρά ο δείκτης δανείων προς καταθέσεις που βρίσκεται στο 65%, ο δείκτης κάλυψης ρευστότητας στο 216% και τα κεφάλαια που κρατήθηκαν σε υψηλά επίπεδα ακόμη και μετά την εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής με τίμημα 0,6 δισ. ευρώ σε μετρητά.
Ειδικότερα, ο δείκτης CET1 ήταν 12,7% και ο συνολικός δείκτης κεφαλαίων 18,7%, με απόθεμα περίπου 275 μονάδων βάσης πάνω από την εποπτική απαίτηση P2G.
Το «ευχαριστώ» στους μετόχους και η επόμενη μέρα
Όταν μια τράπεζα «γράφει» πάνω από 1 δισ. καθαρά κέρδη, η αγορά, φυσιολογικά, στρέφει το ενδιαφέρον της και στο τι αφήνει στους μετόχους τους.
Η Πειραιώς ανέβασε τον στόχο για συνολική διανομή από τα κέρδη του 2025 στο 55%, από 50% πριν, κάτι που μεταφράζεται σε μέρισμα 0,40 ευρώ ανά μετοχή σε μετρητά (492 εκατ. ευρώ), επιπλέον της ενδιάμεσης διανομής 100 εκατ. ευρώ μέσω επαναγοράς μετοχών στο 4ο τρίμηνο (0,08 ευρώ ανά μετοχή).
Παράλληλα, η τράπεζα αποδεικνύει ότι μπορεί να πληρώνει, να επενδύει και να «χωνεύει» εξαγορές καθώς τα ενσώματα ίδια κεφάλαια ανά μετοχή ήταν 5,92 ευρώ, αυξημένα 2% ετησίως, απορροφώντας και την Εθνική Ασφαλιστική και τις διανομές.
Στο μέλλον, το πλάνο 2025-2028 δίνει έμφαση σε περίπου 8% ετήσια αύξηση δανείων, ψηφιακό μετασχηματισμό με τη neobank Snappi, που έκανε ντεμπούτο το 2025 και προσέλκυσε 60.000 πελάτες σε ένα τρίμηνο και περαιτέρω αύξηση κερδοφορίας.
Η ενσωμάτωση της Εθνικής Ασφαλιστικής επίσης «ανοίγει» την πόρτα για πιο έντονο bancassurance και πιο σταθερά έσοδα, κάτι που μετράει ειδικά σε περιβάλλον ομαλοποίησης επιτοκίων.
Ο αστερίσκος από την απόφαση του Άρειου Πάγου
Μπορεί όλα να δείχνουν θετικά για την Τράπεζα Πειραιώς, συνολικά όμως στο τραπεζικό σύστημα υπάρχει το τελευταίο διάστημα μια ανησυχία που δεν γίνεται να αγνοηθεί.
Η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα δάνεια που έχουν υπαχθεί στον Νόμο Κατσέλη αλλάζει τον κανόνα του παιχνιδιού καθώς ο τόκος δεν υπολογίζεται επί του συνολικού υπολειπόμενου κεφαλαίου αλλά επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης που έχει οριστεί δικαστικά.
Αν μάλιστα η ερμηνεία εφαρμοστεί αναδρομικά από τότε που κάθε δάνειο εντάχθηκε στο πλαίσιο, μπορεί να ανοίξει κύκλο απαιτήσεων και διεκδικήσεων, με πιθανές σημαντικές ζημιές για τράπεζες και servicers. Στα σενάρια που κυκλοφορούν, αναφέρεται ότι οι απώλειες για τον κλάδο θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και το 1,5 δισ. ευρώ, με το μεγάλο ερώτημα να είναι πόσο «βαριά» θα πέσει τελικά η αναδρομικότητα και σε ποιον.
Ο κίνδυνος αυτός φυσικά δεν περιορίζεται στην Τράπεζα Πειραιώς και έρχεται χωρίς η ίδια να έχει κάπου ευθύνη, ως αποτέλεσμα μιας δικαστικής εξέλιξης που μπορεί να δημιουργήσει νέο γύρο προβλέψεων, επιστροφών ή δικαστικών εξόδων.
Και μπορεί από μόνη της να μην ακυρώνει το εντυπωσιακό turnaround της τράπεζας, μένει να φανεί όμως κατά πόσο θα της κόψει μέρος της ταχύτητας με την οποία αναπτύσσεται.
Το νέο στοίχημα για την Πειραιώς
Η Πειραιώς έφτασε στα 1,07 δισ. καθαρά κέρδη το 2025 επειδή έκανε κάτι που στην κρίση φάνταζε δύσκολο.
Καθάρισε τον ισολογισμό της, έλυσε το θέμα των «κόκκινων» δανείων, μεγάλωσε οργανικά τα δάνεια, ανέβασε προμήθειες και υπό διαχείριση κεφάλαια, κράτησε χαμηλό κόστος και διατήρησε κεφαλαιακή άνεση ακόμη και μετά σημαντικές κινήσεις όπως η εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής και, το πιο συμβολικό, έκλεισε οριστικά τον κύκλο του ΤΧΣ με την πλήρη αποεπένδυση τον Μάρτιο του 2024.
Η ατζέντα της Πειραιώς έχει αλλάξει σημαντικά
Το μέλλον, με βάση αυτά τα δεδομένα, φαίνεται θετικό καθώς η μόνη σκιά είναι ο αστερίσκος της δικαστικής εξέλιξης για τον Νόμο Κατσέλη.
Αν αυτό το μέτωπο αποδειχθεί διαχειρίσιμο, τότε το νέο «στοίχημα» της Πειραιώς δεν είναι πια η επιβίωση, αλλά το να παραμείνει σταθερή σε υψηλά κέρδη, να χτίσει πιο ποιοτικά έσοδα και να συνεχίσει να επιστρέφει αξία στους μετόχους της.
