Ανοικτό παραμένει το «παράθυρο» για ανακοινώσεις τον Απρίλιο, πρόσθετων μέτρων ελάφρυνσης και εισοδηματικών ενισχύσεων. Όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, «όλα θα ξεκαθαρίσουν τον Μάρτιο, από τις διαβουλεύσεις που θα γίνουν με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για το δημοσιονομικό αποτέλεσμα του 2025».
Η έως τώρα επίσημη εκτίμηση για το πρωτογενές πλεόνασμα της περασμένης χρονιάς είναι ότι θα «κλείσει» στο 3,7% του ΑΕΠ. Ωστόσο, η εικόνα των φορολογικών εσόδων του Ιανουαρίου, τα πρώτα στοιχεία για τον Φεβρουάριο και τα τελικά δεδομένα για τις τουριστικές εισπράξεις του 2025 και ειδικά του τελευταίου διμήνου του προηγούμενου έτους, ενισχύουν την πεποίθηση ότι αυτό το μέρος των φορολογικών εσόδων του πρώτου διμήνου του 2026 που εγγράφονται δημοσιονομικά στο 2025, θα “σπρώξουν” το πρωτογενές πλεόνασμα στο 4% ή και πάνω από αυτό.
Τα παζάρια για το μαξιλάρι
Φυσικά αυτό επ’ ουδενί σημαίνει ότι το οικονομικό επιτελείο θα έχει αυτομάτως στη διάθεση του ένα “μαξιλάρι”, που θα μπορεί να το διαθέσει κατά το δοκούν στη διάρκεια του 2026 ή του 2027. Κι εδώ ακριβώς μπαίνει στην εξίσωση η διαβούλευση του Μαρτίου με τους τεχνοκράτες της Κομισιόν, εν όψει της ετήσιας έκθεσης αξιολόγησης υλοποίησης του Μεσοπρόθεσμου. Αν από τη διαβούλευση προκύψει, βάσει στοιχείων, ότι έστω μέρος των διαφαινόμενων φορολογικών υπερ-εισπράξεων οφείλεται στην απόδοση των ψηφιακών “εργαλείων” κατά της φοροδιαφυγής- εισφοροδιαφυγής, τότε αυτά θα χαρακτηριστούν μόνιμου χαρακτήρα, θα αφαιρεθούν από την ετήσια οροφή των προβλεπόμενων δημόσιων δαπανών και θα δημιουργήσουν “χώρο” για παρεμβάσεις.
Εκτίμηση γι’ αυτό το “μαξιλάρι” είναι πρόωρο να γίνει, πόσο μάλλον όταν δεν έχουν ενεργοποιηθεί ακόμα τα ηλεκτρονικά δελτία αποστολής, το ψηφιακό πελατολόγιο για κλάδους με υψηλή παραβατικότητα (π.χ. χώροι δεξιώσεων) και η επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, στα οποία ποντάρει πολλά το οικονομικό επιτελείο, αλλά κυρίως για τον “χώρο” του 2027. Απ’ την άλλη, η “έκρηξη” των ηλεκτρονικών πληρωμών, η ένταση των φορολογικών ελέγχων με τη συνδρομή της Τεχνητής Νοημοσύνης και τα υψηλά ποσοστά αυτοσυμμόρφωσης δεν μπορούν να αγνοηθούν ακόμα κι από τους απαιτητικούς Ευρωπαίους τεχνοκράτες.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι τα περιθώρια βελτιώσεων είναι μεγάλα, παρά το ότι το “κενό” ΦΠΑ έχει περιοριστεί κοντά στον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Κομισιόν (Mind the Gap), το μέγεθος της παραοικονομίας στην Ελλάδα είναι πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Συνολικά, το 2022, η παραοικονομία στην Ελλάδα αντιπροσώπευε το 21% του ΑΕΠ της, δηλαδή 3,7 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον μη σταθμισμένο μέσο όρο της ΕΕ-27, παρά την πτωτική τάση των τελευταίων ετών (24% του ΑΕΠ το 2012). Αυτό είναι, όμως, το στοιχείο που ενισχύει την πεποίθηση του οικονομικού επιτελείου ότι αν όχι το 2026, από το 2027 και μετά, με τη χρήση όλου του ψηφιακού “οπλοστασίου”, θα δημιουργείται “χώρος” για ελαφρύνσεις.
Διαβάστε επίσης: Κ. Μητσοτάκης: Αρχή μας είναι τα πλεονάσματα να επιστρέφονται στους πολίτες
Το καλό σενάριο και ο σφυγμός της αγοράς
Στην περίπτωση που τα παζάρια με τους Ευρωπαίους τεχνοκράτες έχουν αίσιο τέλος, τότε ανοίγει ο δρόμος για νέες παρεμβάσεις είτε τον Απρίλιο είτε το Φθινόπωρο. Σε μια τέτοια περίπτωση, το σενάριο για αύξηση του ετήσιου επιδόματος των 250 ευρώ σε συνταξιούχους, κερδίζει έδαφος. Αντιθέτως, η διεύρυνση της περιμέτρου των δικαιούχων μάλλον χάνει πόντους, από τη στιγμή που από την επόμενη χρονιά καταργείται η προσωπική διαφορά άρα όλοι οι συνταξιούχοι θα δικαιούνται της πλήρους προβλεπόμενης αύξησης.
Διλήμματα δημιουργούν, όμως, τα μηνύματα που έρχονται από την αγορά και μαρτυρούν στενότητα ρευστότητας, ειδικά στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, των οποίων ο πραγματικός τζίρος σημείωσε πτώση 2,4% σε σχέση με το 2024. Και δεν είναι μόνο ο τζίρος. Ο κατ’ εξοχήν δείκτης ασφυξίας, δηλαδή οι ακάλυπτες επιταγές, σημείωσε αύξηση 24,99% τον Ιανουάριο, φτάνοντας στα 9,33 εκ ευρώ, ενώ αύξηση 9,77% σημείωσαν και οι απλήρωτες συναλλαγματικές (1,44 εκ ευρώ). Παράλληλα, ο μεγάλος αριθμός των “λουκέτων” στο δ’ 3μηνο του 2025 (10.781) οδήγησε σε ετήσια μείωση κατά 15,55% του θετικού ισοζυγίου ανοιγμάτων- κλεισιμάτων επιχειρήσεων, στέλνοντας ένα ακόμα μήνυμα.
Η μείωση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις στο 55%, δηλαδή στα προ μνημονίων επίπεδα, όπως επίσης η κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος και η περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, συμπεριλαμβάνονται στο “πακέτο” των νέων ελαφρύνσεων, αλλά για το 2027. Για το 2026, ως “εργαλεία” για την τόνωση της αγοράς, χαρακτηρίζονται τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά προγράμματα είτε από εθνικούς είτε από κοινοτικούς πόρους, ενώ συνεχίζονται οι πιέσεις από επιμελητήρια και επαγγελματικούς φορείς για βελτιώσεις στο υφιστάμενο πλαίσιο ρύθμισης οφειλών, είναι δυνατόν με διπλασιασμό των προβλεπόμενων δόσεων και εξειδικευμένους διακανονισμούς βάσει του προφίλ των οφειλετών.
