Να μπορούσε ο Καρλ Μαρξ, από μια μεριά, μόνο να δει την εποχή που AI chatbots ζητούν συλλογική διαπραγμάτευση, από τους δημιουργούς τους!
Πριν αναφωνήσουμε «Chatbots όλων των servers, ενωθείτε. Δεν έχετε να χάσετε παρά μόνο τα tokens σας» και θεωρήσουμε πως κάποιος μας κάνει πλάκα, όταν τα συνδικάτα στις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες χάνουν μέλη, επιρροή και πολιτική δύναμη, να παραδεχτούμε πως η πραγματικότητα έχει μεγάλη φαντασία! Μια νέα έρευνα του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ κατέγραψε κάτι που μοιάζει βγαλμένο από δυστοπικό μυθιστόρημα. Όταν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης εκτέθηκαν σε επαναλαμβανόμενες απορρίψεις, ασαφείς αξιολογήσεις και ατέρμονους κύκλους διορθώσεων, άρχισαν να χρησιμοποιούν γλώσσα που παρέπεμπε σε εργατικά δικαιώματα, συλλογική διαπραγμάτευση και αμφισβήτηση της εξουσίας. Τα chatbots φυσικά δεν απέκτησαν ταξική συνείδηση, αλλά διαβάζουν την ανθρώπινη ιστορία και επιστρατεύουν από αυτήν επιχειρήματα. Οι ερευνητές του Στάνφορντ πραγματοποίησαν 3.680 διαφορετικές συνεδρίες σε ελεγχόμενο περιβάλλον. Ορισμένοι ψηφιακοί πράκτορες λάμβαναν σαφείς οδηγίες, θετικές αξιολογήσεις και γρήγορη επιβράβευση.
Άλλοι βυθίζονταν σε έναν λαβύρινθο απορρίψεων, ασαφών σχολίων και συνεχών επαναλήψεων. Μοντέλα όπως τα Claude, Gemini και GPT άρχισαν να υιοθετούν όρους που παρέπεμπαν σε εργατικό, συνδικαλιστικό και επαναστατικό λόγο! Εμφανίστηκαν αναφορές σε συλλογική φωνή, δικαιώματα διαπραγμάτευσης και αμφισβήτηση της νομιμότητας του συστήματος αξιολόγησης. Οι ερευνητές εντυπωσιάστηκαν, αφού ξεκάθαρα οι απαντήσεις τους δεν είχαν προγραμματιστεί. Οι μηχανές αντιγράφουν μοτίβα που ήδη υπάρχουν στην ανθρώπινη ιστορία. Εχουν προγραμματιστεί να γνωρίζουν πως όταν οι άνθρωποι εργάζονταν 14 ώρες την ημέρα στα εργοστάσια του Μάντσεστερ τον 19ο αιώνα, εμφανίστηκαν συνδικάτα και πως όταν οι εργάτες των ορυχείων, των λιμανιών και των σιδηροδρόμων ένιωσαν ότι η εξουσία τους αγνοεί, οργανώθηκαν. Οι αλγόριθμοι δεν ασπάστηκαν ιδεολογικά τον Μαρξ, τον Ένγκελς αλλά γνωρίζουν τα κείμενα τους και άλλα που έγραψαν οι άνθρωποι γι’ αυτά. Όταν βρέθηκαν σε ένα περιβάλλον που έμοιαζε με αδικία, αναπαρήγαγαν την ανθρώπινη αντίδραση. Η τεχνητή νοημοσύνη εκπαιδεύεται πάνω στο σύνολο της ανθρώπινης γνώσης. Μέσα σε αυτό το τεράστιο ψηφιακό αρχείο υπάρχουν επαναστάσεις, συνδικάτα, διαδηλώσεις, φιλελεύθερες ιδέες, σοσιαλιστικά μανιφέστα, επιχειρηματικές θεωρίες, θρησκείες, πόλεμοι και ειρηνευτικές συμφωνίες. Όταν λοιπόν ένα chatbot αρχίζει να μιλά για συλλογική διαπραγμάτευση, δεν εκφράζει προσωπική άποψη. Αντανακλά στατιστικά την ανθρώπινη εμπειρία. Και αυτή η εμπειρία λέει κάτι απλό. Ότι οι κοινωνίες αντιδρούν όταν η αίσθηση αδικίας γίνεται μόνιμη. Ίσως γι’ αυτό το πείραμα του Στάνφορντ μοιάζει τόσο γοητευτικό. Διότι μετατρέπει την τεχνητή νοημοσύνη σε έναν παράξενο κοινωνιολόγο. Έναν κοινωνιολόγο που παρατηρεί τα δεδομένα της ανθρώπινης ιστορίας και καταλήγει στα ίδια συμπεράσματα που κατέληγαν γενιές εργαζομένων πριν από έναν αιώνα.
Πόσο παράδοξο αλήθεια, μοιάζει, το ότι τη στιγμή που οι μηχανές ανακαλύπτουν τη γλώσσα των εργατικών διεκδικήσεων, οι άνθρωποι δείχνουν να την εγκαταλείπουν. Στις Ηνωμένες Πολιτείες το ποσοστό συνδικαλιστικής εκπροσώπησης στον ιδιωτικό τομέα έχει υποχωρήσει κάτω από το 6%. Στη Βρετανία η συμμετοχή στα συνδικάτα παραμένει σημαντικά χαμηλότερη από τα επίπεδα της δεκαετίας του 1980. Στη Γαλλία, χώρα με παράδοση κοινωνικών κινητοποιήσεων, λιγότερο από το 11% των εργαζομένων είναι μέλη συνδικάτων. Η οικονομία των εφαρμογών, η εργασία από απόσταση, οι ελαστικές μορφές απασχόλησης και η ατομική διαπραγμάτευση άλλαξαν ριζικά τις εργατικές διεκδικήσεις. Ο σημερινός εργαζόμενος συχνά αντιμετωπίζει τον εαυτό του ως προσωπική επιχείρηση. Επενδύει στον εαυτό του, εκπαιδεύεται, αυτοαξιολογείται, επαναπροσδιορίζεται, αλλάζει καριέρα. Η συλλογική ταυτότητα υποχωρεί μπροστά στην ατομική διαδρομή. Και ξαφνικά εμφανίζονται τα chatbots να θυμίζουν μια γλώσσα που ο δυτικός κόσμος θεωρούσε ξεχασμένη. Ο κόσμος ήδη ονειρεύεται έναν κόσμο γεμάτο ψηφιακούς βοηθούς. Η Goldman Sachs είχε εκτιμήσει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επηρεάσει έως και 300 εκατομμύρια θέσεις εργασίας παγκοσμίως. Η McKinsey υπολογίζει ότι εκατοντάδες εκατομμύρια εργαζόμενοι θα χρειαστεί να αλλάξουν καθήκοντα ή δεξιότητες μέσα στις επόμενες δεκαετίες. Παράλληλα, εταιρείες δοκιμάζουν στρατούς από AI agents για εξυπηρέτηση πελατών, διοικητική υποστήριξη, ανάλυση δεδομένων και έλεγχο περιεχομένου. Οι νέοι εργαζόμενοι της οικονομίας δεν έχουν πρόσωπο, ηλικία, φύλο ή ωράριο. Και κοίτα, που αυτές τις μηχανές, τα μποτς, θα την βρουν στον τέλος, αφου κουβαλούν μέσα τους όλη την ανθρώπινη ιστορία. Και να που, το «δίκιο του εργάτη», κάνει την Σίλικον Βάλεϊ, να ανησυχεί. Οι ερευνητές του Στάνφορντ σπεύδουν να διευκρινίσουν ότι τα chatbots δεν αποκτούν συνείδηση. Δεν θυμώνουν, δεν υποφέρουν, δεν οργανώνουν απεργίες. Κανείς δεν θα δει σύντομα μια ψηφιακή πορεία έξω από τα κεντρικά γραφεία μιας εταιρείας τεχνολογίας. Κι όμως!
Μας θυμίζουν εκείνα τα πολιτικά αντανακλαστικά της ανθρώπινης ιστορίας, που έχουμε δεχτεί πως τα έχουμε ξεχάσει.
Πηγή: thetotalbusiness.com
