Το «Industrial Accelerator Act», το σχέδιο που θα προτείνει η Κομισιόν αυτή την εβδομάδα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας έχει μεν καλές προθέσεις, αλλά κινδυνεύει να γυρίσει μπούμερανγκ, εάν δεν υλοποιηθεί με προσοχή. Σύμφωνα με την στήλη Breakingviews του Reuters, ο μεγαλύτερος κίνδυνος έγκειται στην περίφημη ρήτρα του «buy European».
Φιλοδοξία της Κομισιόν είναι να αυξήσει τη συνεισφορά της μεταποίησης στο συνολικό ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έπειτα από χρόνια πτώσης. Τα τελευταία 20 χρόνια, η βιομηχανία έχει πέσει από το 20,7% του ΑΕΠ, στο 19%, με τις Βρυξέλλες να στοχεύουν να την επαναφέρουν στο 20% έως το 2030.
Το πρόβλημα είναι ότι κάποια στοιχεία της πράσινης ατζέντας της Ε.Ε. έρχονται σε σύγκρουση με τον στόχο αυτό. Η τιμολόγηση του άνθρακα, για παράδειγμα, κάνει τα ευρωπαϊκά προϊόντα λιγότερο ανταγωνιστικά σε σχέση με εκείνα από χώρες που εφαρμόζουν πιο χαλαρούς κανόνες. Η μείωση των εκπομπών ρύπων, παράλληλα, δημιουργεί μια εξάρτηση από εξοπλισμό, όπως ηλιακά πάνελ και μπαταρίες, που σε μεγάλο βαθμό κατασκευάζονται εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Συνεπώς, ο συμβιβασμός της πράσινης μετάβασης με την προστασία της βιομηχανικής βάσης της Ευρώπης μοιάζει με μια προσπάθεια τετραγωνισμού του κύκλου, εξηγεί το Breakingviews.
Η γενική ιδέα του «Industrial Accelerator Act» είναι να χρησιμοποιηθεί η κρατική ζήτηση για την τόνωση της αγοράς των «made in Europe» πράσινων προϊόντων.
Η περίφημη ρήτρα «buy European», για παράδειγμα, θα ανάγκαζε τους κατασκευαστές σε βασικούς κλάδους να συμπεριλάβουν ένα ελάχιστο μερίδιο κατασκευασμένων στην Ευρώπη στοιχείων στα τελικά προϊόντα τους. Στον κλάδο των αυτοκινήτων, για παράδειγμα, το ποσοστό θα μπορούσε να είναι έως και 70%, εξαιρουμένων των μπαταριών, σύμφωνα με πληροφορίες από μια πρόταση που δημοσίευσαν οι Financial Times. Αν και το τελικό ποσοστό δεν έχει αποφασιστεί ακόμα, παρόμοιες απαιτήσεις θα μπορούσαν να εφαρμοστούν και σε άλλους βασικούς κλάδους, όπως οι κατασκευές και η αμυντική βιομηχανία.
Την ώρα που η Κίνα επιδοτεί την δική της βιομηχανία με ποσά ίσα με το 4% του ετήσιου ΑΕΠ της και ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump στηρίζει την εμπορική πολιτική του στο «America First», η Ευρώπη έχει κάποια περιθώρια να τονώσει τη δική της βιομηχανική βάση. Ωστόσο, η ιδέα του «buy European» ενέχει κινδύνους.
Πρώτα από όλα, στη ρήτρα αυτή θα πρέπει να συμπεριληφθούν και χώρες που δεν είναι μέλη της Ε.Ε., όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία, για να αποτραπούν εχθρικά εμπορικά μέτρα κατά βασικών εταίρων της Ευρώπης, σημειώνει το Breakingviews.
Επίσης, το «buy European» πρέπει να εφαρμοστεί σε έναν μικρό αριθμό κλάδων, αντί να εστιάσει σε άλλους που θεωρούνται «χαμένη υπόθεση». Για παράδειγμα, δεν υπάρχει λόγος να στηριχθεί μια ευρωπαϊκή βιομηχανία ηλιακών πάνελ, όταν οι Κινέζοι κατασκευαστές επικράτησαν σε αυτόν τον τομέα εδώ και χρόνια.
Και τέλος, οι απαιτήσεις για τοπικό περιεχόμενο θα λειτουργούσαν καλύτερα εάν εφαρμόζονταν με ρεαλισμό και άφηναν στις ρυθμιστικές αρχές τη δυνατότητα να τις προσαρμόζουν ή να τις ανακαλούν εάν τα αποτελέσματα είναι απογοητευτικά ή αντιπαραγωγικά. Για παράδειγμα, αυτό θα μπορούσε να σημαίνει αλλαγή πορείας εάν τα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα γίνουν πιο ακριβά και οι εξαγωγές υποφέρουν, τονίζει το Reuters.
Για να δουλέψει το «Industrial Accelerator Act», οι Βρυξέλλες θα πρέπει να λειτουργήσουν με ευελιξία και λεπτότητα. Όμως όπως σημειώνει το BreakingViews, πρόκειται για δύο ιδιότητες που σπάνια αποδίδονται στην Κομισιόν.
