Το 2024, η ελληνική αγορά ηλεκτρονικών επικοινωνιών εισήρθε σε μια περίοδο όπου το βάρος πέφτει λιγότερο στους αριθμούς και περισσότερο στη χρήση. Οι υπηρεσίες παύουν να αξιολογούνται μεμονωμένα και εξετάζονται όλο και περισσότερο ως μέρος ενός ευρύτερου πακέτου που καλύπτει επικοινωνία, πρόσβαση και περιεχόμενο. Αυτό το πλαίσιο επηρεάζει τη συμπεριφορά των καταναλωτών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι πάροχοι σχεδιάζουν τα προϊόντα και τις τιμολογιακές τους στρατηγικές.
Τα στοιχεία της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, που δημοσιοποιήθηκαν πρόσφατα, εμφανίζουν έναν κλάδο που κινείται με σχετική ποσοτική σταθερότητα, αλλά ταυτόχρονα παρουσιάζει αλλαγές στη δομή της ζήτησης. Οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν τόσο τις στρατηγικές επιλογές των παρόχων όσο και τη συμπεριφορά των καταναλωτών, αναδεικνύοντας νέες ισορροπίες μεταξύ σταθερών και κινητών υπηρεσιών, μεμονωμένων προϊόντων και συνδυαστικών λύσεων, καθώς και μεταξύ τιμής και ποιότητας εμπειρίας.
Η εξέλιξη των συνδέσεων σταθερής και κινητής τηλεφωνίας λειτουργεί ως βασικός δείκτης αυτής της αλλαγής. Οι συνδέσεις σταθερής τηλεφωνίας συνεχίζουν να υποχωρούν ακολουθώντας μια μακροχρόνια τάση που συνδέεται με τη σταδιακή αποδυνάμωση της «παραδοσιακής φωνής» και τη μετάβαση σε εναλλακτικά μέσα επικοινωνίας, με τον συνολικό αριθμό τους να διαμορφώνεται το 2024 σε περίπου 4,6 εκατομμύρια. Αντίθετα, η κινητή τηλεφωνία ενισχύεται σταθερά τόσο σε αριθμό συνδέσεων όσο και σε λειτουργικό ρόλο με τον συνολικό αριθμό των συνδέσεων να ξεπερνά τα 16 εκατομμύρια. Η κινητή δεν έχει πλέον συμπληρωματικό χαρακτήρα και εξελίσσεται σε βασικό σημείο πρόσβασης στις ψηφιακές υπηρεσίες για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Η μετατόπιση αυτή γίνεται ακόμη πιο εμφανής στη χρήση των δικτύων. Η συνολική κίνηση στα δίκτυα σταθερής τηλεφωνίας μειώνεται αισθητά καθώς περιορίζεται τόσο η διάρκεια όσο και η συχνότητα των κλήσεων. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με μια παγιωμένη αλλαγή στη συμπεριφορά των χρηστών. Στον αντίποδα, η κινητή τηλεφωνία καταγράφει αύξηση τόσο στα λεπτά ομιλίας όσο και στη χρήση δεδομένων, με την κατανάλωση δεδομένων κινητής να αυξάνεται το 2024 με ρυθμό κοντά στο 40% σε ετήσια βάση, ξεπερνώντας τα 1,7 δισεκατομμύρια GB. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι το κινητό τηλέφωνο έχει εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο επικοινωνίας, ενημέρωσης, ψυχαγωγίας και εργασίας.
Στο επίπεδο των εσόδων, η εικόνα παραμένει σύνθετη. Τα έσοδα από τις υπηρεσίες σταθερής τηλεφωνίας και σταθερού διαδικτύου κινούνται καθοδικά, ως αποτέλεσμα αφενός της έντονης ανταγωνιστικής πίεσης και αφετέρου της αλλαγής στον τρόπο με τον οποίο οι υπηρεσίες αυτές αξιοποιούνται από τους χρήστες. Αντίθετα, οι υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας διατηρούν θετική δυναμική, με τα έσοδα από τη χρήση δεδομένων να λειτουργούν ως βασικός παράγοντας στήριξης. Τα συνολικά έσοδα από τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες διαμορφώνονται περί τα 4,3 δισ. ευρώ, χωρίς ωστόσο να αναιρούνται οι πιέσεις στην κερδοφορία, γεγονός που περιορίζει κάθε περιθώριο εφησυχασμού για τους παρόχους.
Η προσαρμογή της αγοράς στις συνθήκες αυτές εκφράζεται κυρίως μέσα από τη δυναμική των συνδυαστικών προσφορών. Στο τέλος του 2024 οι δεσμοποιημένες υπηρεσίες ανήλθαν σε περίπου 4,4 εκατομμύρια, παρουσιάζοντας μικρή μείωση σε ετήσια βάση. Παρά τη μείωση αυτή, η διείσδυση των bundles παραμένει ιδιαίτερα υψηλή, καθώς περίπου το 94% των συνδέσεων σταθερής τηλεφωνίας εντάσσεται πλέον σε συνδυαστικά πακέτα. Η επικράτηση των πακέτων σταθερών υπηρεσιών, σε συνδυασμό με την ενίσχυση των συνδυαστικών προσφορών σταθερής και κινητής, υπογραμμίζει τη μετατόπιση της ζήτησης προς ολοκληρωμένες λύσεις που καλύπτουν πολλαπλές ανάγκες μέσω ενός παρόχου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν οι συνδυαστικές προσφορές που ενσωματώνουν υπηρεσίες σταθερής και κινητής τηλεφωνίας, στις οποίες συμμετέχουν εκατομμύρια SIM καρτών, με περισσότερα από 2,4 εκατομμύρια πακέτα να περιλαμβάνουν κινητές υπηρεσίες. Ο αυξανόμενος αριθμός καρτών ανά πακέτο δείχνει τη διεύρυνση του ρόλου αυτών των προσφορών, οι οποίες δεν απευθύνονται αποκλειστικά σε μεμονωμένους χρήστες, αλλά καλύπτουν ολοένα και συχνότερα τις ανάγκες νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη διάρκεια και το βάθος της σχέσης μεταξύ παρόχου και πελάτη, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την πολυπλοκότητα της εμπορικής διαχείρισης και της τιμολόγησης.
Αντίστοιχες μεταβολές καταγράφονται και στη συνδρομητική τηλεόραση. Ο αριθμός των συνδρομών ξεπέρασε το 1,4 εκατομμύριο στο τέλος του 2024 καταγράφοντας σταθερή άνοδο με τις υπηρεσίες μέσω IP να συγκεντρώνουν σχεδόν το 60% των συνδρομών έναντι των δορυφορικών πλατφορμών που υποχωρούν. Η τάση αυτή συνδέεται τόσο με τη βελτίωση των ευρυζωνικών υποδομών όσο και με την αυξανόμενη ζήτηση για ευέλικτο περιεχόμενο το οποίο εντάσσεται συχνά σε συνδυαστικά πακέτα επικοινωνίας και ψυχαγωγίας
Το συνολικό πλαίσιο της αγοράς παραμένει έντονα συγκεντρωμένο καθώς λίγοι μεγάλοι πάροχοι διατηρούν το μεγαλύτερο μέρος των μεριδίων. Ο ανταγωνισμός μεταφέρεται σταδιακά από τις απλές συγκρίσεις τιμών στην ποιότητα των δικτύων, στην αξιοπιστία των υπηρεσιών και στη δυνατότητα παροχής ολοκληρωμένων λύσεων. Οι επενδύσεις σε υποδομές νέας γενιάς αποκτούν έτσι καθοριστικό ρόλο όχι μόνο για την τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά και για τη διατήρηση της εμπορικής ισορροπίας.
