Μαγεία, φαντασία, κάστρα που φωτίζονται κάθε βράδυ, ήρωες παραμυθιών σάρκινοι, παιχνίδια σαγηνευτικά και οικογένειες που ταξιδεύουν χιλιάδες χιλιόμετρα για μια φωτογραφία μαζί με ένα διάσημο ποντίκι, που το λένε Μίκυ Μάους.
Το κινηματογραφικό κομμάτι της Disney μοιάζει να παραμένει ιστορία αλλά να μη σπάει πια ταμεία. Κάθε μεγάλη παραγωγή κουβαλά κόστος που ανεβαίνει πριν καν ανάψει η πρώτη κάμερα, απαιτεί marketing παγκόσμιας κλίμακας και χρειάζεται ένα κοινό που να σηκωθεί από τον καναπέ, να πληρώσει εισιτήριο, να βρει χρόνο. Αυτό δεν συμβαίνει πάντα. Όχι επειδή το κοινό σταμάτησε να αγαπά τις ιστορίες, αλλά επειδή η προσοχή είναι πιο δύσκολη από το ίδιο το χρήμα. Με το streaming να έχει εκπαιδεύσει τον κόσμο στην άμεση πρόσβαση, η αίθουσα δεν είναι πια αυτονόητη έξοδος. Και τα μεγάλα franchise, ειδικά αυτά με τους υπέρ – ήρωες, που προβλέψιμα πάντα θα κερδίζουν έχοντας σούπερ δυνάμεις, έχουν αρχίσει να πληρώνουν την υπερπαραγωγή τους. Δεν είναι ότι δεν υπάρχουν επιτυχίες και μάλιστα δυνατές, αλλά τα σκαμπανεβάσματα έγιναν πιο έντονα και οι συγκρίσεις πιο σκληρές. Το Associated Press περιέγραψε πρόσφατα ένα τέτοιο δίπολο στα αποτελέσματα της εταιρείας όπου τα θεματικά πάρκα και το streaming σαρώνουν ταμία, ενώ το box office είναι όλο και πιο αδύναμο. Την ίδια ώρα, η παραδοσιακή τηλεόραση, το παλιό σταθερό μαξιλάρι εσόδων, μικραίνει. Το Investopedia σημείωσε πτώση 16% στα έσοδα των εγχώριων δικτύων και πτώση 21% στο λειτουργικό αποτέλεσμα, λόγω διαφημιστικής κάμψης και μειωμένης θέασης. Και αυτό δεν δείχνει απλώς μια κακή χρονιά, αλλά κοσμογονική αλλαγή στη ψυχαγωγία.
Από το Steamboat Willie του 1928 στα πολυτελή resorts
Στην καρδιά της αυτοκρατορίας παραμένει ο Μίκυ Μάους. Δημιούργημα του Γουόλτ Ντίσνεϊ, έκανε παγκόσμιο ντεμπούτο το 1928 με το Steamboat Willie και εγκαινίασε ένα επιχειρηματικό μοντέλο που αποδείχθηκε σχεδόν αθάνατο, δομώντας χαρακτήρα, ταινία, προϊόν, εμπειρία και ξανά από την αρχή. Αυτός ο κύκλος, από τα παιχνίδια μέχρι τις κρουαζιέρες, από τις γραβάτες μέχρι τα θεματικά ξενοδοχεία, μεγάλωσε επί δεκαετίες και σήμερα περιλαμβάνει τηλεοπτικά δίκτυα, πλατφόρμα streaming, φυσικά πάρκα, cruises και κοινότητες θαυμαστών. Μια μηχανή που παράγει συναίσθημα και έσοδα ταυτόχρονα. Το διοικητικό συμβούλιο αποφάσισε την αλλαγή ηγεσίας. Ο επικεφαλής των πάρκων και των resorts, Τζος Ντ’ Αμάρο, επιλέχθηκε για να διαδεχθεί τον απερχόμενο CEO Μπομπ Άιγκερ. Πολλοί ανέμεναν ότι τη θέση θα έπαιρνε η Ντάνα Γουάλντεν, με βαθιά γνώση του Χόλιγουντ και του streaming. Η επιλογή Ντ’ Αμάρο δείχνει άλλη προτεραιότητα που επικεντρώνεται στις εμπειρίες, στη φυσική παρουσία, στους επισκέπτες που περνούν πύλες και όχι απλώς κάνουν scroll. Δεν είναι τυχαίο. Πέρυσι, οι δραστηριότητες εμπειριών και προϊόντων αντιστοιχούσαν στο 57% των λειτουργικών εσόδων της Disney. Είναι ο τομέας που αντέχει καλύτερα στις αναταράξεις.
Διαβάστε επίσης: Η νέα Disney της Κίνας και πώς η Pop Mart μετατρέπει τα Labubu σε διεθνές φαινόμενο δισεκατομμυρίων
Τα θεματικά πάρκα δεν αντιγράφονται
Τα θεματικά πάρκα με ήρωες, φαντασία, παιχνίδια και διασκέδαση να κατοικεί εκεί κυριαρχούν σαν ξεχωριστός πλανήτης. Εκεί δεν υπάρχει scroll, δεν υπάρχει skip intro, δεν υπάρχει πειρατεία. Υπάρχει εισιτήριο, ξενοδοχείο, φαγητό, merchandise, φωτογραφία, ώρες μέσα στο χώρο. Μια οικονομία σχεδιασμένη ώστε ο επισκέπτης να μην αγοράζει απλώς πρόσβαση, αλλά να ζει μέσα στο κόσμο της Disney και την ιστορία της. Στο τελευταίο οικονομικό έτος, το τμήμα Experiences της Disney έγραψε ρεκόρ λειτουργικών κερδών 10,0 δισεκατομμυρίων δολαρίων, αυξημένων κατά 723 εκατομμύρια σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά και αυτό το κομμάτι αντιστοιχούσε περίπου στο 57% του λειτουργικού αποτελέσματος της Disney. Όταν, λοιπόν, τα studios έχουν εβδομάδες αβεβαιότητας και η τηλεόραση χάνει το παλιό της έδαφος, τα πάρκα λειτουργούν σαν σταθερή μηχανή που παράγει κέρδος με ασφάλεια. Ακόμη και όταν δεν υπάρχει εκρηκτική αύξηση επισκεψιμότητας, η Disney μπορεί να ανεβάζει τη μέση δαπάνη ανά επισκέπτη με τρόπους που φαίνονται μαγικός, αλλά είναι μόνο καλός σχεδιασμός.
Η αλάνθαστη συνταγή επιτυχίας
Το σινεμά πουλά ιστορίες και όνειρο, αλλά τα πάρκα πουλάνε χρόνο μέσα στο όνειρο. Και ο χρόνος, όταν είναι ντυμένος με συναισθηματικό φορτίο, γίνεται premium προϊόν. Αυτό εξηγεί και τη νέα ηγετική επιλογή. Η ανάδειξη του Τζος Ντ’ Αμάρο ως επικεφαλής της Disney από τον κόσμο των parks και των resorts της, δεν είναι απλώς εσωτερική προαγωγή αλλά η επιβεβαίωση πως όλα ποντάρονται στο κομμάτι που δεν μπορεί να μετατραπεί σε αρχείο, δεν μπορεί να γίνει prompt, δεν μπορεί να διαρρεύσει σε link. Οι ταινίες μπορούν να αποτύχουν, τα trends μπορούν να αλλάξουν, αλλά ένα κάστρο που φωτίζεται κάθε βράδυ μπροστά σε πραγματικό πλήθος συνεχίζει να κάνει αυτό που ξέρει καλύτερα. Να μετατρέπει τη φαντασία σε έσοδο. Ακόμη, ορισμένοι από τους πιο αναγνωρίσιμους χαρακτήρες πλησιάζουν στο τέλος της προστασίας πνευματικών δικαιωμάτων. Ακόμη και ο Μίκυ. Οι γεννήσεις μειώνονται, περιορίζοντας τη δεξαμενή νέων θεατών για παιδικές παραγωγές. Η Marvel δείχνει κόπωση. Η συρρίκνωση της καλωδιακής τηλεόρασης πιέζει τα δίκτυα, με το ESPN να χάνει σταδιακά το πλεονέκτημα των σταθερών συνδρομών. Η δημιουργική κυριαρχία έρχεται από creators στο TikTok και το YouTube, που τραβούν εκατομμύρια βλέμματα χωρίς τεράστια budgets. Νέοι παραγωγοί περιεχομένου που δουλεύουν με αλγόριθμους, όπως κάποτε ο Γουόλτ Ντίσνεϊ δούλευε με κάμερες και σελιλόιντ.
Από τα videogames στην τεχνητή νοημοσύνη
Η Disney απάντησε με άνοιγμα στα videogames, επενδύοντας 1,5 δισεκατομμύρια δολάρια στον δημιουργό του Fortnite. Παράλληλα, τον Δεκέμβριο υπέγραψε συμφωνία ύψους 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων με την OpenAI, προσπαθώντας να καταλάβει πώς η AI μπορεί να γίνει εργαλείο και όχι απειλή. Με αξία περίπου 185 δισεκατομμυρίων δολαρίων, διαθέτει κεφάλαιο και ανθρώπινο δυναμικό. Όμως η ιστορία των media δείχνει ότι όταν αλλάζουν τα δεδομένα, ακόμη και οι καθιερωμένοι κολοσσοί μπορούν να χάσουν ρυθμό. Υπάρχει, όμως, ένας τομέας που δεν streamάρεται, δεν αντιγράφεται εύκολα και δεν παράγεται με χαμηλό κόστος και αυτός, είναι όπως είπαμε μόνο, τα θεματικά πάρκα. Το ταξίδι στο Magic Kingdom, το ξενοδοχείο με θέα στο κάστρο, η παρέλαση χαρακτήρων, το exclusive merchandise. Πρόκειται για εμπειρίες που απαιτούν φυσική παρουσία, χρόνο και χρήμα. Και ακριβώς γι’ αυτό είναι τόσο πολύτιμες. Ο Ντ’ Αμάρο αναλαμβάνει γνωρίζοντας ότι εκεί βρίσκεται το πιο προστατευμένο πλεονέκτημα της Disney. Το στοίχημά του δεν είναι απλώς να κρατήσει ζωντανή τη δημιουργική μηχανή, αλλά να τη συνδέσει ακόμη πιο στενά με πάρκα, resorts και προϊόντα. Γιατί, όσο η προσοχή του κοινού διασπάται ανάμεσα σε οθόνες και πλατφόρμες, η Disney συνεχίζει να κερδίζει εκεί όπου κανένα αλγόριθμος δεν μπορεί να διεισδύσει…
…στο χειροκρότημα του τέλους της παρέλασης φανταστικών και ονειρεμένων ηρώων!
