Ηαμερικανική πολιτική λατρεύει τα μεγάλα σύμβολα, τον περήφανο αετό, τη αυτοκρατορική της αυταρέσκεια, τον αυτοχαρακτηρισμό της ως γη των ελεύθερων. Μα, ορίζεται από κάτι απλό, καθημερινό μα ζωτικό: την απόδειξη του σούπερ μάρκετ!
Οι τιμές των τροφίμων μπορεί να μην ανεβαίνουν με την αγριότητα του 2022, όμως η ακρίβεια έχει αρχίσει να δυσκολεύει πολύ τις ζωές εκατομμύρια Αμερικάνων που δεν ξεχνιούνται μέσα από διαγγέλματα για το μεγαλείο του μέλλοντος, όταν δυσκολεύονται να γεμίσουν το τραπέζι τους. Στα μέσα Δεκεμβρίου 2025, μια δημοσκόπηση των Reuters και Ipsos κατέγραψε την έγκριση του Ντόναλντ Τραμπ στο 39%. Η λεγόμενη έγκριση ή approval rating δεν είναι πρόθεση ψήφου και δεν είναι σφυγμομέτρηση δημοφιλίας, αλλά το αν εγκρίνει ή αποδοκιμάζει κάποιος τον τρόπο με τον οποίο ο συγκεκριμένος πολιτικός ασκεί το έργο του. Με άλλα λόγια, το 39% δηλώνει ότι, συνολικά, επικροτεί τον τρόπο διακυβέρνησης του Τραμπ τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Οι υπόλοιποι όλοι, είτε τον αποδοκιμάζουν, είτε δηλώνουν ουδέτεροι ή αναποφάσιστοι.
Η εικόνα γίνεται πιο σκληρή όταν η ίδια λογική της έγκρισης εφαρμόζεται σε επιμέρους τομείς πολιτικής. Στην οικονομία, η έγκριση της διαχείρισής του μετρήθηκε στο 33%. Αυτό δεν σημαίνει απλώς δυσαρέσκεια για δείκτες ή νούμερα. Σημαίνει ότι μόλις ο 1 στους 3 Αμερικανούς θεωρεί πως ο Τραμπ χειρίζεται σωστά την οικονομική πολιτική, δηλαδή τους φόρους, την ανάπτυξη, την απασχόληση, τη γενικότερη κατεύθυνση της οικονομίας! Μα ακόμα χαμηλότερα βρέθηκε η έγκριση για το κόστος ζωής. Μόλις το 27% θεωρεί πως ο πρόεδρος και το επιτελείο του κάνουν καλή δουλειά, με τις υψηλές τιμές σε τρόφιμα, ενοίκια, ενέργεια, επιτόκια να υποκινούν δυσαρέσκεια εις βάρος του. Όταν μόνο λίγο παραπάνω από 1 στους 4 εγκρίνει τη διαχείριση του, στο τομέα που επηρεάζει ζωές, ανεξάρτητα από ιδεολογία ή κομματική ταύτιση, η πολιτική αποδοκιμασία γίνεται ξεκάθαρη και ας κάνει ο πρόεδρος των ΗΠΑ πως δεν καταλαβαίνει και μιλάει για φαραωνικού τύπου μεγαλεία, έχοντας ξεπεράσει σε εσωτερικής κατανάλωσης παραληρήματα μεγαλείου την αίγλη της Ρώμης, όπου μόνο η θεϊκή φύση της εξουσίας στην αρχαία Αίγυπτος τον εκφράζει. Οι συγκεκριμένοι αριθμοί, λοιπόν δεν προδικάζουν αποτέλεσμα της μακρινής, ακόμα, κάλπης, αλλά αποτυπώνουν το πολιτικό κλίμα και τις διαθέσεις του λαού, με την πολιτική οικονομία, να απασχολεί τόσο, που φαίνεται η μεγάλη απογοήτευση του μέσου Αμερικανού.
Και ενώ το Υπουργείο Εργασίας των ΗΠΑ, μέσω του BLS, της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας Εργασίας, δείχνει ότι ο δείκτης «food at home», δηλαδή τα τρόφιμα για το σπίτι, αυξήθηκε 1,9% στο 12μηνο έως τον Νοέμβριο 2025. Την ίδια στιγμή, το «food away from home», δηλαδή η φτηνή έξοδος για φαγητό σε αλυσίδες τροφίμων τυπου fast food, ανέβηκε στο 3,7%.
Αυτοί οι αριθμοί δεν φαντάζουν σαν κάτι που εγκυμονεί μεγάλες δυσκολίες, αλλά έχει τη σύγκριση της καθημερινότητα με την μεγάλη άνεση και την αφθονία του παρελθόντος και η συσσώρευση κάνει την καθημερινότητα να μοιάζει μονίμως ακριβή. Επιπλέον, η εορταστική περίοδος στις ΗΠΑ είναι το ετήσιο crash test της ψυχολογίας του καταναλωτή. Κι εκεί, η εικόνα δεν ήταν καθόλου γιορτινή. Δημοσκόπηση AP-NORC τον Δεκέμβριο του 2025 έδειξε ότι 87% των Αμερικανών παραδέχονται πως είναι υψηλότερες τιμές στα τρόφιμα, ενώ μεγάλα ποσοστά δηλώνουν ότι ψάχνουν προσφορές ή υπολογίζουν τα γιορτινά εξόδα και τα βάζουν σε πιστωτικές κάρτες ή έχουν αποταμιεύσει από πριν χρήματα. Το ότι ο Αμερικανός δε, βλέπει την τιμή στο ράφι και μετά ακούει ότι ο πληθωρισμός «έπεσε» του δημιουργεί δυσπιστία και αυτό είναι που πυροδοτεί την δυσαρέσκεια στις δημοσκοπήσεις. Από τον Ιανουάριο 2021 έως τον Νοέμβριο 2025, τα προϊόντα μαζικής κατανάλωσης, όπως ήδη είπαμε και όχι οι εξαιρέσεις πολυτελείας, έχουν αυξηθεί κατά πολύ, με τα δημητριακά να κινούνται πάνω από 28%, τον καφές να έχει αυξηθεί κατά 35% και τα κατεψυγμένα έτοιμα γεύματα, που χρησιμοποιούν όλοι οι Αμερικανοί, άνω του 30%.
Την ίδια στιγμή, οι πραγματικοί μισθοί, αφαιρουμένου του πληθωρισμού, παραμένουν χαμηλότεροι σε σχέση με τα επίπεδα του 2019 για μεγάλα τμήματα της μεσαίας τάξης. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και όταν οι αυξήσεις τιμών επιβραδύνονται, η απώλεια αγοραστικής δύναμης έχει, ήδη, καταγραφεί στις ζωές των ανθρώπων.
Στοιχεία της Federal Reserve δείχνουν ότι το συνολικό χρέος πιστωτικών καρτών ξεπέρασε το 1,1 τρισεκατομμύριο δολάρια το 2025, με το ποσοστό καθυστερήσεων να κινείται ανοδικά, ειδικά σε νοικοκυριά χαμηλότερου και μεσαίου εισοδήματος. Η καθημερινή κατανάλωση, ακόμη και για τρόφιμα, χρηματοδοτείται όλο και συχνότερα με πίστωση. Η δημοσκόπηση AP-NORC του Δεκεμβρίου 2025 αποδεικνύει πως το 62% περιορίζει ποσότητες ή αλλάζει μάρκες για να μειώσει το κόστος, ενώ πάνω από 40% ανέφερε ότι χρησιμοποιούν πιστωτικές κάρτες για αγορές τροφίμων που παλαιότερα κάλυπταν με μετρητά. Αυτά τα δεδομένα εξηγούν γιατί η «πτώση του πληθωρισμού» δεν μεταφράζεται σε αίσθηση ανακούφισης. Και κάπου εδώ έρχονται ως δυσφορία και εξηγούνται τα χαμηλά ποσοστά έγκρισης του Τραμπ. Και κάπως έτσι, τα μικρά έξοδα, των όχι μεγαλειωδώς πλουσίων Αμερικανών γίνονται μεγάλα πολιτικά δεδομένα.
Και όπως λένε περίπου το «όλα εδώ πληρώνονται» οι Αμερικανοί «the bill always comes due»!
