Κάθε άλλο παρά ήσυχη είναι η ελληνική οινοποιία, καθώς παρά τους περίπου 1.600 παραγωγούς, ο κύκλος εργασιών συγκεντρώνεται σε λίγες μεγάλες και μεσαίες επιχειρήσεις, ολιγάριθμες αλλά ισχυρές. Σε αυτό το πεδίο, οι οικογενειακοί «εμφύλιοι» δεν είναι σπάνιο φαινόμενο. Συγκρούσεις και δικαστικές διαμάχες αποκαλύπτουν ότι πίσω από τα ΠΟΠ κρασιά και τα τσίπουρα κρύβονται αντιπαραθέσεις για μετοχές, δάνεια, πολυτελή περιουσιακά στοιχεία και τον στρατηγικό έλεγχο, με την ιστορία κάθε οικογένειας να καθορίζει συχνά την πορεία ολόκληρης της εταιρείας.
Η πιο πρόσφατη οικογενειακή σύγκρουση στον κλάδο ήρθε στο προσκήνιο την περασμένη εβδομάδα και αφορά το Κτήμα Σπυρόπουλου. Η ιστορική οινοποιία βρίσκεται σε δίνη, μετά και την εκποίηση ενός εκ των κτιρίων των εγκαταστάσεών της, χωρίς προς το παρόν ορατή διέξοδο. Ο Απόστολος Σπυρόπουλος – γιος του επί δεκαετίες στελέχους του ΠΑΣΟΚ Ροβέρτος Σπυρόπουλος – παραιτήθηκε με εξώδικο από το Δ.Σ. το 2020, διαχωρίζοντας πλήρως τη θέση του. Διατηρεί το 25% των μετοχών και παραμένει εγγυητής του συνόλου των δανείων, ενώ επιρρίπτει ευθύνες στον θείο του Επαμεινώνδα Σπυρόπουλο και την εξαδέλφη του Κωνσταντίνα Σπυροπούλου για τη σημερινή εικόνα. Τα χρέη ξεπερνούν τα 4 εκατ. ευρώ. Η άλλη πλευρά απαντά ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για εξυγίανση με είσοδο επενδυτή. Η επιχείρηση ιδρύθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’80 από τα αδέλφια Σπυρόπουλου, κεφαλαιοποιώντας μακρά οικογενειακή παράδοση. Η κρίση μετά το 2009 έφερε έντονα προβλήματα ρευστότητας, με προσφυγή σε δανεισμό και πλήγμα από την κατάρρευση της Μαρινόπουλος. Το 2018 υπήρξε συμφωνία εξυγίανσης με το 92,5% των πιστωτών για οφειλές 4,67 εκατ. ευρώ. Το χαρτοφυλάκιο βασίστηκε σε ΠΟΠ ετικέτες όπως Μοσχοφίλερο και Αγιωργίτικο, με έμφαση και στα βιολογικά κρασιά.
Διαβάστε επίσης: Νέο deal για την εταιρεία των Γεωργιάδη – Αντετοκούνμπο με το βλέμμα στο τσίπουρο
Ένα ακόμη οικογενειακό διαζύγιο στον χώρο των αλκοολούχων προϊόντων αφορά τα αδέλφια Μάκη και Κώστα Τσιλιλή και την αποσταγματοποιία Τσιλιλής Α.Ε. από τη Ράξα Τρικάλων, γνωστή για το τσίπουρο της. Το 2021 τα δύο αδέλφια βρέθηκαν αντιμέτωπα με την ανάγκη επιχειρηματικού διαχωρισμού. Ο Μάκης Τσιλιλής ίδρυσε τη Tsililis Terres μαζί με την κόρη του Ιωάννα, εστιάζοντας τόσο σε κρασιά όσο και σε τσίπουρο, με τελευταία κυκλοφορία την ετικέτα «Tou Maki», εμπνευσμένη από το όνομά του. Παρά τη μετακίνηση αυτή, διατηρεί μετοχική συμμετοχή στην αρχική εταιρεία, ενώ η διοίκηση πλέον περνά εξ ολοκλήρου στον Κώστα Τσιλιλή. Η Τσιλιλής Α.Ε., με έδρα τη Ράξα Τρικάλων, έχει τη διακριτική θέση της πρώτης ελληνικής εταιρείας που έβγαλε στην αγορά εμφιαλωμένο τσίπουρο, καθιερώνοντας την εμπορική πρακτική σε εθνικό επίπεδο. Ο διαχωρισμός των αδελφών δείχνει πώς η κληρονομική διάρθρωση και η διαφορετική στρατηγική ανάπτυξης μπορούν να οδηγήσουν σε νέες επιχειρηματικές πορείες, διατηρώντας παράλληλα μετοχικούς δεσμούς αλλά αλλάζοντας τον έλεγχο της εταιρείας και την κατεύθυνση των προϊόντων.
Η οικογενειακή διαφωνία των αδελφών Κωνσταντίνου και Γιάννη Μπουτάρη σημάδεψε τον ελληνικό οινοποιητικό κλάδο, οδηγώντας σε δύο ξεχωριστές επιχειρηματικές πορείες. Το 1997 αποτέλεσε το σημείο καμπής, όταν αποφάσισαν να ακολουθήσουν αυτόνομες «ρότες»: ο Κωνσταντίνος διατήρησε τον έλεγχο της ιστορικής Ι. Μπουτάρης Οινοποιητική, ενώ ο Γιάννης ίδρυσε το Κτήμα Κυρ Γιάννη με οινοποιεία σε Νάουσα και Αμύνταιο.Ο Γιάννης Μπουτάρης εστίασε στην καινοτομία, την ανάπτυξη ιδιόκτητων αμπελώνων και την εξαγωγική δραστηριότητα, καθιερώνοντας το εμπορικό σήμα «Κυρ-Γιάννη». Ο Κωνσταντίνος συνέχισε τη διαχείριση της παραδοσιακής οινοποιίας, με δραστηριότητες σε Σαντορίνη, Νάουσα και Κρήτη, διατηρώντας το ιστορικό brand έως το 2022, όταν, μέσω συμφωνίας εξυγίανσης λόγω οικονομικών προβλημάτων, η Ι. Μπουτάρης Οινοποιητική πέρασε στον έλεγχο των επιχειρηματιών Ηλία και Θωμά Γεωργιάδη της Premia Properties και του Γιάννη Αντετοκούνμπο, δημιουργώντας τον όμιλο Ελληνικά Οινοποιεία.
Η οικογενειακή κρίση στην Μαλαματίνα, παραδοσιακή συνώνυμη της ελληνικής ρετσίνας, κορυφώθηκε τα τελευταία χρόνια λόγω χρεών και δικαστικών διαφορών. Το 2022 η εταιρεία οδηγήθηκε σε καθεστώς εξυγίανσης, ενώ η οικογένεια ήρθε σε ανοιχτή σύγκρουση, όταν ο Κωνσταντίνος και η Κατερίνα Μαλαματίνα διαφωνούσαν για τη διαχείριση και τις οικονομικές επιλογές. Οι εντάσεις είχαν ως αποτέλεσμα κατασχέσεις προσωπικών περιουσιακών στοιχείων, μεταξύ των οποίων πολυτελή ακίνητα στη Μύκονο. Η Κατερίνα κατηγορήθηκε για την αγορά ιδιωτικού τζετ και σκάφους εκατομμυρίων ευρώ, που επιβάρυναν τα οικονομικά της εταιρείας, ενώ υπερασπίζεται ότι οι αποφάσεις λήφθηκαν από κοινού με τον σύζυγό της. Η επιχείρηση, μετά από χρόνια έντονων οικογενειακών διαφωνιών, υπερβολικών δαπανών και δικαστικών διενέξεων, πέρασε στα χέρια του ομίλου Mantis, που την εξαγόρασε το 2022, επιδιώκοντας να επαναφέρει την Μαλαματίνα σε σταθερή επιχειρηματική τροχιά.
