Πριν από λίγα μόλις χρόνια, ελάχιστοι θα πίστευαν ότι κινεζικές μάρκες ηλεκτροκίνησης θα «κέρδιζαν» τους Ευρωπαίους καταναλωτές, χτυπώντας τη Volkswagen, την Toyota ή ακόμα και μάρκες πολυτελείας, όπως η BMW και η Porsche. Κι όμως, η BYD ηγείται μίας ομάδας κινεζικών αυτοκινητοβιομηχανιών, των οποίων το όραμα για παγκόσμια επέκταση ξεπέρασε ακόμα και τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις.
Η εταιρεία με έδρα στη Σενζέν παρέδωσε τουλάχιστον ένα εκατομμύριο οχήματα εκτός Κίνας το 2025, υπερδιπλάσια σε σύγκριση με το 2024, εκθρονίζοντας την Tesla στις πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Συνολικά η Κίνα ξεπέρασε ήδη από το 2023 την Ιαπωνία ως κορυφαίος εξαγωγός αυτοκινήτων, ενώ πέρυσι εξήγαγε 7,1 εκατ. αυτοκίνητα από 5,9 εκατ. το αμέσως προηγούμενο έτος.
Οι κινεζικές μάρκες έχουν μερίδιο σχεδόν 7% στην αγορά αυτοκινήτων της Δυτικής Ευρώπης, πουλώντας τουλάχιστον 500.000 οχήματα τα πρώτα τρία τρίμηνα του 2025. Ο ηγέτης της ευρωπαϊκής αγοράς, η Volkswagen, που ελέγχει τις Porsche και Audi, έχει ήδη χάσει έδαφος στην Κίνα από τις τοπικές μάρκες, μια αγορά που άλλοτε αντιπροσώπευε τουλάχιστον 50% των παγκόσμιων κερδών της. Τώρα, η Κίνα ανταγωνίζεται τη VW και «εντός έδρας».
Η μεγαλύτερη πρόκληση για τις κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες δεν ήταν οι δυνάμεις της αγοράς, αλλά η πολιτική. Στις ΗΠΑ, οι δασμοί και τα μπλόκα στο κινεζικό λογισμικό έχουν ουσιαστικά αποκλείσει τις εισαγωγές ηλεκτρικών οχημάτων από την Κίνα. Ωστόσο, ενδέχεται τελικά να βρουν τον δρόμο τους προς την αμερικανική αγορά. Σε πρόσφατη ομιλία του, ο Donald Trump είπε ότι οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες είναι ευπρόσδεκτες, εφόσον χρησιμοποιούν αμερικανικά εργοστάσια και εργαζομένους. «Αφήστε την Κίνα να έρθει», είπε.
Πριν μερικές ημέρες, ο Καναδάς ανακοίνωσε μείωση δασμών στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα, στο πλαίσιο μιας νέας στρατηγικής σχέσης, που προβλέπει επίσης κινεζικές επενδύσεις στην καναδική αυτοκινητοβιομηχανία. Αλλωστε, η δασμολογική πολιτική του Trump και οι απειλές περί εδαφικής επέκτασης ώθησαν τον Καναδά να υιοθετήσει μια πιο ισορροπημένη στάση απέναντι στην Κίνα.
Προς την αντίθετη κατεύθυνση κινήθηκε το Μεξικό, αυξάνοντας φέτος τους δασμούς στο 50% για οχήματα που κατασκευάζονται στην Κίνα και σε χώρες χωρίς αμοιβαίες συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου. Μόνο οι εταιρείες που διαθέτουν εργοστάσια στο Μεξικό μπορούν να εισάγουν ελεύθερα τα κινεζικής κατασκευής μοντέλα τους.
Στην Ε.Ε. τα κινεζικά οχήματα αντιμετωπίζουν επίσης υψηλούς δασμούς, οι οποίοι φτάνουν το 27% για τα ηλεκτρικά οχήματα της BYD.
Σημειώνεται πως η Κίνα διαθέτει εργοστάσια με δυνατότητα παραγωγής άνω των 46 εκατ. οχημάτων ετησίως, αλλά οι πωλήσεις της δύσκολα θα ξεπεράσουν τα 30 εκατ. τα επόμενα χρόνια, σύμφωνα με την S&P Global. Οι εξαγωγές μπορούν να καλύψουν το κενό για όσες εταιρείες αντέχουν το κόστος.
Στην έκθεση αυτοκινήτου του Μονάχου τον περασμένο Σεπτέμβριο, οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες κυριάρχησαν, ξεπερνώντας σε αριθμό τις ευρωπαϊκές. Η Geely δήλωσε μετά την έκθεση ότι σκοπεύει να εξάγει 200.000 οχήματα στην Ευρώπη το 2027. Επίσης, προκειμένου να παρακάμψει τα προστατευτικά μέτρα, η BYD έχει ανοίξει εργοστάσια στην Ταϊλάνδη και τη Βραζιλία ενώ φέτος σχεδιάζει να ξεκινήσει παραγωγή στην Ουγγαρία, την Τουρκία και την Ινδονησία. Στα σκαριά βρίσκεται και τρίτο ευρωπαϊκό εργοστάσιο, πιθανότατα στη Δυτική Ευρώπη.
Η ταχεία ανάπτυξη στο εξωτερικό, όπου τα περιθώρια κέρδους είναι υψηλότερα, έχει μετριάσει τον αντίκτυπο του έντονου ανταγωνισμού εντός Κίνας.
Αργή εκκίνηση
Η BYD, που ξεκίνησε ως κατασκευαστής μπαταριών, έφτασε στην Ευρώπη πριν από τουλάχιστον 25 χρόνια με τρεις υπαλλήλους, 30.000 δολάρια και ένα κοντέινερ μπαταριών, σύμφωνα με τον ιδρυτή της Wang Chuanfu. Τα ηλεκτρικά οχήματα εμφανίστηκαν μόλις το 2021. Οταν κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά, έδιναν έμφαση στην τεχνολογία και τον εξοπλισμό αντί για την τιμή. Ορισμένα μοντέλα ξεπερνούσαν τα 80.000 δολάρια και οι αρχικές πωλήσεις ήταν απογοητευτικές. «Δεν περιμένουμε ένα τρίμηνο, έξι μήνες ή έναν χρόνο για να αλλάξουμε στρατηγική», είπε η Stella Li, επικεφαλής διεθνών δραστηριοτήτων. Προσέλαβε τον Alfredo Altavilla, βετεράνο της αυτοκινητοβιομηχανίας από τη Fiat Chrysler. «Εξήγησα στη Stella ότι οι Ευρωπαίοι καταναλωτές είναι πολύ διαφορετικοί από τους Κινέζους», είπε.
Οι τοπικές προσλήψεις αποδείχθηκαν καθοριστικές: περίπου το 90% του ευρωπαϊκού προσωπικού της BYD είναι πλέον Ευρωπαίοι. Πολλά ανώτατα στελέχη πωλήσεων και marketing προέρχονται από τη Stellantis. Επίσης, η BYD πρόσθεσε μικρότερα μοντέλα, όπως προτιμούν οι Ευρωπαίοι, καθώς και plug-in υβριδικά για όσους διστάζουν να περάσουν στην πλήρη ηλεκτροκίνηση. Τα υβριδικά, που έχουν χαμηλότερους δασμούς, αντιστοιχούν σχεδόν στο μισό των πωλήσεων στη Δυτική Ευρώπη. «Αν επικεντρωθούμε μόνο στα ηλεκτρικά, θα γίνουμε μια ακόμη Tesla, με όλα τα σκαμπανεβάσματα», είπε ο Altavilla. «Θα πουλάμε πολύ στη Σκανδιναβία και τίποτα στη Νότια Ευρώπη», συμπλήρωσε. Η διείσδυση στη γερμανική αγορά έγινε προτεραιότητα. Τον Νοέμβριο, οι εκπτώσεις της Black Friday, που έφταναν έως και τα 19.000 δολάρια, «μαγνήτισαν» ακόμα περισσότερους καταναλωτές.
