Το 2025 σηματοδότησε μια ουσιαστική μεταβολή στον τρόπο λειτουργίας του ελληνικού συστήματος πληρωμών, καθώς οι άμεσες ψηφιακές συναλλαγές πέρασαν από περιορισμένη χρήση σε ευρεία υιοθέτηση. Η καθημερινή οικονομική δραστηριότητα εκτελείται πλέον σε μεγαλύτερους όγκους και με διαφορετικές ταχύτητες, στοιχείο που προκύπτει από τα δεδομένα της ΔΙΑΣ και συνδέεται με την αλλαγή στη συμπεριφορά ιδιωτών και επιχειρήσεων. Οι αυξημένοι αριθμοί συναλλαγών και οι υψηλότερες αξίες δεν αντανακλούν μόνο την ενίσχυση της χρήσης ψηφιακών εργαλείων, αλλά υποδηλώνουν μια βαθύτερη αναδιάταξη στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι πληρωμές στην ελληνική οικονομία.
Το 2025, μέσω του Συστήματος Πληρωμών ΔΙΑΣ διεκπεραιώθηκαν περίπου 540,4 εκατομμύρια συναλλαγές, με διψήφιο ετήσιο ρυθμό αύξησης, ενώ η συνολική αξία τους ξεπέρασε τα 544 δισ. ευρώ. Πρόκειται για μία από τις υψηλότερες επιδόσεις στη 36ετή λειτουργία της εταιρείας, η οποία συνδέεται λιγότερο με την πορεία της οικονομικής δραστηριότητας και περισσότερο με τη σταθερή υποχώρηση των παραδοσιακών τραπεζικών διαδικασιών υπέρ ψηφιακών συστημάτων άμεσης εκκαθάρισης.
Η μεταβολή είναι πιο εμφανής αν εστιαστεί κανείς στις άμεσες πληρωμές και ειδικότερα στις υπηρεσίες IRIS. Κατά τη διάρκεια του 2025 πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 126 εκατομμύρια συναλλαγές μέσω των προϊόντων IRIS, με συνολική αξία άνω των 10 δισ. ευρώ. Τα μεγέθη αυτά υποδηλώνουν ότι η χρήση της υπηρεσίας έχει διευρυνθεί αισθητά, ξεπερνώντας το πλαίσιο των μικρών μεταφορών χρημάτων και εντάσσεται πλέον σε ένα ευρύτερο φάσμα καθημερινών συναλλαγών, τόσο μεταξύ ιδιωτών όσο και σε επαγγελματικό περιβάλλον.
Η εξέλιξη αυτή δεν εξαντλείται στην αύξηση των όγκων συναλλαγών. Η μέση ημερήσια δραστηριότητα του συστήματος ξεπέρασε τα 2 εκατομμύρια συναλλαγές, ενώ σε περιόδους αυξημένης πίεσης, όπως προς τα τέλη Νοεμβρίου, η υποδομή της ΔΙΑΣ κλήθηκε να διαχειριστεί πολλαπλάσιο φόρτο χωρίς να παρουσιαστούν διακοπές ή λειτουργικές αστοχίες. Με τις πληρωμές να εκτελούνται πλέον σε πραγματικό χρόνο, η σταθερότητα και η αξιοπιστία των συστημάτων παύουν να λειτουργούν ως ανταγωνιστικό χαρακτηριστικό και καθίστανται βασική προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία της αγοράς.
Από το 2020 και μετά, ο ρυθμός αύξησης των συναλλαγών που διεκπεραιώνει η ΔΙΑΣ κινείται σταθερά ταχύτερα από την πορεία της πραγματικής οικονομίας. Η απόκλιση αυτή δείχνει ότι η εξάπλωση των ψηφιακών πληρωμών δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον ρυθμό της κατανάλωσης, αλλά ακολουθεί μια πιο αυτόνομη δυναμική. Ακόμη και σε περιόδους συγκρατημένης δαπάνης, ο αριθμός των συναλλαγών δεν υποχωρεί αντίστοιχα, καθώς οι πληρωμές συνεχίζουν να πραγματοποιούνται, μεταφερόμενες σταδιακά από πιο παραδοσιακά κανάλια σε ψηφιακές και άμεσες μορφές εκτέλεσης. Η εξέλιξη αυτή αναδιαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η καθημερινή οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα από τις βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις της οικονομίας.
Το 2025 πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 122 εκατομμύρια άμεσες πληρωμές σε πραγματικό χρόνο, αριθμός αυξημένος κατά περίπου 73% σε ετήσια βάση. Ως αποτέλεσμα, περισσότερες από μία στις τέσσερις μεταφορές πίστωσης στην Ελλάδα εκτελούνται πλέον σε real time, εξέλιξη που μέχρι πρόσφατα θα θεωρούνταν δύσκολα επιτεύξιμη για μια αγορά με έντονη εξάρτηση από χρονοβόρες τραπεζικές διαδικασίες. Η μετατόπιση αυτή σηματοδοτεί την οριστική μετάβαση των άμεσων πληρωμών από περιφερειακό εργαλείο σε βασικό μηχανισμό καθημερινών συναλλαγών.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μεταβολή έχει το IRIS Person to Person. Κατά τη διάρκεια του 2025 καταγράφηκαν περισσότερες από 111 εκατομμύρια συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών, ενώ ο αριθμός των χρηστών έφτασε τα 4,3 εκατομμύρια. Η διεύρυνση της βάσης χρηστών δείχνει ότι η υπηρεσία χρησιμοποιείται πλέον από ευρύτερα τμήματα του πληθυσμού και όχι μόνο από νεότερες ή ψηφιακά εξοικειωμένες ομάδες.
Ιδιαίτερη σημασία παρουσιάζει και η χρήση του IRIS σε επαγγελματικές συναλλαγές. Οι πληρωμές προς ελεύθερους επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις παρουσίασαν σχεδόν τριπλάσια αύξηση μέσα σε έναν χρόνο, με περισσότερους από 580 χιλιάδες επαγγελματίες να συμμετέχουν στο σύστημα. Παράλληλα, το IRIS Commerce επεκτείνει την παρουσία του τόσο στο φυσικό όσο και στο ηλεκτρονικό εμπόριο, καλύπτοντας εκατοντάδες χιλιάδες σημεία πώλησης και δεκάδες χιλιάδες ηλεκτρονικά καταστήματα, προσφέροντας μια εναλλακτική λύση τόσο στα τραπεζικά εμβάσματα όσο και στις πληρωμές με κάρτα.
Η δυναμική που έχει διαμορφωθεί ενισχύεται περαιτέρω με την εφαρμογή των νέων ορίων συναλλαγών μέσω IRIS από τα μέσα Ιανουαρίου του 2026. Τα αυξημένα ημερήσια και μηνιαία όρια διευρύνουν το φάσμα χρήσης της υπηρεσίας και καθιστούν εφικτή την αξιοποίησή της και σε συναλλαγές μεσαίας αξίας, πέρα από τις μικρές καθημερινές πληρωμές.
Πιο κρίσιμο από τα ίδια τα όρια είναι το ρυθμιστικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσονται. Η σταδιακή καθιέρωση της αποδοχής του IRIS από τις επιχειρήσεις, σε συνδυασμό με τη διασύνδεση των POS με τα συστήματα της ΑΑΔΕ, συμβάλλει στον περιορισμό των περιθωρίων αδήλωτης δραστηριότητας και ενισχύει τη διαφάνεια στις συναλλαγές.
