11 Ιουνίου 2002
Την ημέρα αυτή, οι ΗΠΑ ξαναγράφουν την ιστορία, διορθώνοντας μια αδικία που συνεχιζόταν για πάνω από 130 χρόνια. Και αυτό γιατί η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε ψήφισμα που τιμούσε τον Antonio Meucci, έναν Ιταλό μετανάστη που ζούσε στο Staten Island, για την καθοριστική συμβολή του στην εφεύρεση του τηλεφώνου.
Ακόμα και σήμερα, όμως, το όνομα του Meucci εξακολουθεί να επισκιάζεται από εκείνο του Alexander Graham Bell.
Γεννημένος στις 13 Απριλίου 1808 κοντά στη Φλωρεντία, ο Antonio Santi Giuseppe Meucci ήταν το μεγαλύτερο από τα εννέα παιδιά μιας οικογένειας.
Ένας ταλαντούχος μαθητής με αγάπη για τη μάθηση και την ανακάλυψη, εισήχθη στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Φλωρεντίας για να σπουδάσει φυσική, χημεία και μηχανολογία σε ηλικία μόλις 15 ετών.
Στα 18 του είχε ήδη εφεύρει ένα νέο χημικό προωθητικό για πυροτεχνήματα. Η ενασχόλησή του με τα θεατρικά ειδικά εφέ του έδωσε δουλειά στο Θέατρο Quarconia της Φλωρεντίας και από εκεί μετακινήθηκε στην όπερα Teatro della Pergola, ένα από τα πιο τεχνολογικά προηγμένα θέατρα στην Ιταλία εκείνη την εποχή. Εκεί, ο Antonio έκανε τα πρώτα του βήματα για τη δημιουργία του τηλεφώνου, όπως γράφει το L΄ Italo Americano.
Ο Meucci συνήθιζε να παίζει με τις ηλεκτρομαγνητικές μηχανές που χρησιμοποιούνταν για τη δημιουργία του εφέ κεραυνού, ενώ είχε και ένα μικρό εργαστήριο στο δωμάτιό του στο πατάρι του θεάτρου. Αναζητώντας τη λύση για κάθε πρόβλημα, ο νεαρός επιστήμονας αποφάσισε να ασχοληθεί με έναν «πονοκέφαλο» των σκηνοθετών: Πώς να επικοινωνούν από τη μία στην άλλη πλευρά της μεγάλης σκηνής, για να συντονίζουν με ασφάλεια τις αλλαγές σκηνικών. Έτσι, ο Meucci ανέπτυξε έναν ενισχυτή ήχου σαν μεγάφωνο, καταφέρνοντας να μειώσει στο μισό τον χρόνο που απαιτείτο για την αλλαγή σκηνικών και θέτοντας τις βάσεις για περισσότερες εφευρέσεις.
Μαζί με τη σύζυγό του, Ester, η οποία έραβε κοστούμια για παραστάσεις, ο Meucci μετακόμισε στην Κούβα, όπου και έγινε γνωστός σαν ένας από τους λίγους επιστήμονες που ανέπτυσσαν νέες ηλεκτρικές τεχνολογίες. Εκεί, το 1848 τον προσέγγισε μια μικρή ομάδα γιατρών που ήθελαν να εξερευνήσουν τις ιατρικές εφαρμογές του ηλεκτρισμού. Αυτή η γνωριμία θα αποδεικνυόταν καθοριστική για την ανακάλυψη του τηλεφώνου.
Η θεραπεία με ηλεκτροσόκ του Meucci απαιτούσε από τους ασθενείς να βάλουν μια μεταλλική γλώσσα στο στόμα τους. Και ήταν κατά τη διάρκεια ενός από τα πειράματά του που συνειδητοποίησε ότι ο ηλεκτρισμός μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη μετάδοση ήχου κατά μήκος ενός καλωδίου: Όταν ένας ασθενής φώναζε, ο Meucci τον άκουγε σε ένα άλλο δωμάτιο μέσω της χάλκινης καλωδίωσης της συσκευής. Αυτή η στιγμή αποτέλεσε την έμπνευση για τον ομιλούντα τηλέγραφό του, «telegrafo parlante», «teletrofono» ή το τηλέφωνο, που θα άλλαζε τον κόσμο.
Ο Meucci ήξερε ότι είχε βρει κάτι σημαντικό και αμέσως άρχισε να εργάζεται πάνω στη μετάδοση φωνής. Μέσα σε δύο χρόνια αποφάσισε να μεταναστεύσει ξανά, αυτή τη φορά στη Νέα Υόρκη, για να αξιοποιήσει το έργο του.
Το ζευγάρι εγκαταστάθηκε στο Clifton του Staten Island το 1850. Και τα πειράματα συνεχίστηκαν στο εργαστήριο του υπογείου τους. Όμως, τέσσερα χρόνια μετά τους βρήκε μια τραγωδία, όταν η Ester αρρώστησε με ρευματοειδή αρθρίτιδα και καθηλώθηκε στο κρεβάτι. Το 1857, ο Meucci εγκατέστησε τον πρώτο λειτουργικό εξοπλισμό μετάδοσης φωνής για να μπορεί από το εργαστήριό του στο υπόγειο να επικοινωνεί με την αγαπημένη του Ester, στην κρεβατοκάμαρά της.
Ο Meucci πέρασε τα επόμενα 12 χρόνια κατασκευάζοντας πολλά πρωτότυπα, αλλά δεν είχε τα χρήματα για να κατοχυρώσει την πατέντα, να προστατεύσει ή να εκμεταλλευτεί εμπορικά την ιδέα του. Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας κοστίζουν χρήματα.
Αντ’ αυτού, δημοσιοποίησε την εφεύρεσή του μέσω της ιταλοαμερικανικής εφημερίδας L’Eco d’Italia, σε μια προσπάθεια να προσελκύσει χρηματοδότες. Αλλά με αυτή του την κίνηση, ενδεχομένως να αποκάλυψε τα εμπορικά του μυστικά σε ανταγωνιστές.
Τελικά, κατέθεσε αίτηση για την αναγγελία της ευρεσιτεχνίας του τον Δεκέμβριο του 1871, αλλά για άλλη μια φορά, η έλλειψη χρημάτων έφερε προβλήματα. Η αίτηση έληξε μετά από μόλις 2 χρόνια, αφήνοντας την πόρτα ανοιχτή στον Σκωτσέζο εφευρέτη Alexander Graham Bell να εξασφαλίσει την πατέντα για τον φωνογράφο (phonautograph) του το 1875.
Ο Meucci, από την άλλη πλευρά, πέθανε τον Μάρτιο του 1889 χωρίς ποτέ να αξιοποιήσει την εφεύρεσή του ή να λάβει οποιαδήποτε αναγνώριση για τη συμβολή του στην τεχνολογία, παρά τη δικαστική του διαμάχη με τον Bell.
Θα χρειαζόταν να περάσει ένας αιώνας για να διορθωθεί αυτό το λάθος και να γράψουν οι ΗΠΑ το όνομά του στην ιστορία του τηλεφώνου. Και παρότι κάποιοι εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι οι εφευρέσεις του Bell ήταν θεμελιωδώς διαφορετικές από εκείνες του Meucci, ο Ιταλός αναμφίβολα ανέπτυσσε συστήματα μετάδοσης φωνής πριν ακόμα γεννηθεί ο Bell.
