Από το Ελληνικό μέχρι τον Βοτανικό και το Φαληρικό Δέλτα, μια νέα γενιά αστικών πάρκων μπαίνει στο επενδυτικό ραντάρ. Δημόσια έργα και ιδιωτικές αναπτύξεις δρομολογούν δισεκατομμύρια σε πράσινες υποδομές, αλλάζοντας τον χάρτη των πόλεων και επαναφέροντας το πράσινο ως βασικό asset των μεγάλων αστικών επενδύσεων.
Στον Βοτανικό υλοποιείται ένα από τα μεγαλύτερα έργα αστικής ανάπλασης που τρέχουν σήμερα στην Αθήνα. Η λεγόμενη Διπλή Ανάπλαση σε λεωφόρο Αλεξάνδρας και Ελαιώνα φιλοδοξεί να μετατρέψει μια υποβαθμισμένη ζώνη δίπλα στο κέντρο σε μια νέα μεικτή περιοχή με αθλητικές εγκαταστάσεις, κοινόχρηστους χώρους και εκτεταμένο πράσινο. Στο επίκεντρο βρίσκεται η νέα έδρα του Παναθηναϊκού, ένα σύγχρονο γήπεδο ποδοσφαίρου 38.500 θέσεων, προδιαγραφών FIFA και UEFA, που θα αποτελέσει τον βασικό πόλο δραστηριότητας της περιοχής. Το έργο κατασκευάζεται από την κοινοπραξία των Τέρνα, Άκτωρ και ΜΕΤΚΑ, με στόχο – εφόσον τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα – οι πρώτοι αγώνες να διεξαχθούν τον Μάιο του 2027. Ωστόσο, το γήπεδο είναι μόνο ένα μέρος της παρέμβασης.
Ο σχεδιασμός προβλέπει τη δημιουργία ενός μεγάλου αστικού πάρκου 215 στρεμμάτων σε συνολική έκταση περίπου 260 στρεμμάτων, δηλαδή ενός χώρου πρασίνου που προσεγγίζει σε μέγεθος το Πεδίον του Άρεως και ξεπερνά τον Εθνικό Κήπο. Το πάρκο θα περιλαμβάνει περισσότερα από 3.560 δέντρα, πάνω από 102.000 θάμνους, εκτεταμένες επιφάνειες χλοοτάπητα, μεσογειακά λιβάδια 1.560 τ.μ., λίμνη περίπου 950 τ.μ. και δέκα «κήπους βροχής» 800 τ.μ., μια λύση διαχείρισης όμβριων υδάτων που εφαρμόστηκε αρχικά στην Κοπεγχάγη μετά από μεγάλες πλημμύρες.
Στο πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικό διαμορφώνεται το μεγαλύτερο αστικό πάρκο που σχεδιάζεται σήμερα. Το Μητροπολιτικό Πάρκο θα εκτείνεται σε περίπου 2 εκατ. τετραγωνικά μέτρα, καλύπτοντας σχεδόν το ένα τρίτο της συνολικής ανάπτυξης. Στο κέντρο του σχεδιασμού διαμορφώνεται μια μεγάλη πλατεία γύρω από το σύμβολο Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες 2004, ενώ κατά μήκος του πεζόδρομου αναπτύσσεται ένα επίμηκες στοιχείο νερού. Παράλληλα, ένας δεύτερος ελικοειδής άξονας κυκλοφορίας, κάθετος στον παλιό διάδρομο, λειτουργεί ως αντιστάθμισμα στη γραμμικότητα του χώρου και σηματοδοτεί τη νοητή σύνδεση του Υμηττός με τον Σαρωνικός Κόλπος. Το πάρκο θα περιλαμβάνει περισσότερα από 30.000 δέντρα και περίπου 2 εκατομμύρια θάμνους, ενώ σύμφωνα με μελέτες της Lamda αντίστοιχων έργων η θερμοκρασία στον χώρο αναμένεται να είναι έως και 1,5 βαθμό χαμηλότερη σε σχέση με τον πυκνοδομημένο αστικό ιστό. Το κόστος του έργου εκτιμάται σε περίπου 250 εκατ. ευρώ, με την πρώτη φάση ανάπτυξης να έχει ανατεθεί στην Άκτωρ. Η παράδοση του πάρκου θα γίνει τμηματικά, με τα πρώτα τμήματα να ανοίγουν στο κοινό μέσα στη διετία 2026–2027, παράλληλα με την πρόοδο της συνολικής ανάπλασης.
Μία από τις μεγαλύτερες αστικές αναπλάσεις που σχεδιάζονται στην Αττική αφορά το Πάρκο Αέναον στο Φαληρικό Δέλτα, ένα έργο που φιλοδοξεί να μετατρέψει την παραλιακή ζώνη σε εκτεταμένο δημόσιο χώρο πρασίνου και αναψυχής. Την υλοποίηση τρέχει η Περιφέρεια Αττικής, επιχειρώντας να ξεμπλοκάρει μια παρέμβαση που για χρόνια παρέμενε στάσιμη. Το σχέδιο αφορά έκταση περίπου 541 στρεμμάτων και συνολικό προϋπολογισμό που εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 480 εκατ. ευρώ, καθιστώντας το τη μεγαλύτερη αστική ανάπλαση που έχει δρομολογήσει η Περιφέρεια.
Η δεύτερη φάση του έργου, ύψους 370 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ 2021–2027. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η κατασκευή αναμένεται να ξεκινήσει εντός του 2026 με ορίζοντα ολοκλήρωσης περίπου τριών ετών. Το πάρκο θα έχει έντονο περιβαλλοντικό χαρακτήρα, καθώς το 73% της έκτασης θα καλύπτεται από πράσινο. Προβλέπεται η φύτευση περίπου 4.000 δέντρων και 210.000 φυτών, ενώ το υπόλοιπο τμήμα θα φιλοξενεί ήπιες πολιτιστικές, αθλητικές και εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Παρότι η Περιφέρεια Αττικής προχώρησε στην ανακοίνωση προσωρινού αναδόχου για το πάρκο και κατακυρώθηκε προσωρινά στην κοινοπραξία ΤΕΡΝΑ – ΜΕΤΚΑ – Ηλιοχώρα – ΕΛΕΜΚΑ, η Aktor προσέφυγε για δεύτερη φορά (αυτή τη φορά στο ΣτΕ), με αποτέλεσμα, το έργο να έρχεται αντιμέτωπο με καθυστερήσεις.
Αλλαγή κατεύθυνσης παίρνει το σχέδιο ανάπλασης της Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης, μετά τις έντονες αντιδράσεις φορέων και κατοίκων της πόλης για την έκταση της δόμησης στο κέντρο της Θεσσαλονίκη. Στο νέο σχέδιο προβλέπεται η δημιουργία του μεγαλύτερου πάρκου σε αστικό περιβάλλον στην πόλη. Στην καρδιά της ανάπλασης θα βρίσκεται πάρκο περίπου 120.000 τ.μ., ενώ επιπλέον περίπου 7.000 τ.μ. θα παραμείνουν ελεύθεροι χώροι με χαρακτηριστικά πρασίνου. Η «νέα» ΔΕΘ θα περιλαμβάνει δύο εκθεσιακά κτίρια, υπόγειο πάρκινγκ και την ανακαίνιση του Συνεδριακό Κέντρο Ιωάννης Βελλίδης. Σε αντίθεση με τον σχεδιασμό του 2021, εγκαταλείπεται η πρόβλεψη για εμπορικές χρήσεις και ξενοδοχείο. Ο διαγωνισμός για την ανάπλαση αναμένεται να προκηρυχθεί το τρίτο τρίμηνο του 2026. Το έργο θα χρηματοδοτηθεί ως δημόσια επένδυση, με 120 εκατ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και επιπλέον 22 εκατ. ευρώ από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.
