Η παγκόσμια παραγωγή καφέ κατευθύνεται προς νέο ρεκόρ την περίοδο 2026/27, με τη Βραζιλία να προσφέρει το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης. Οι περισσότερες ποσότητες αναμένεται να ενισχύσουν τις εξαγωγές και να αναπληρώσουν ένα μέρος των αποθεμάτων που χάθηκε τα προηγούμενα χρόνια. Αυτό δεν σημαίνει ότι η αγορά θα έχει περίσσευμα, καθώς και η κατανάλωση προβλέπεται να φθάσει σε ιστορικό υψηλό, ενώ τα αποθέματα θα παραμείνουν χαμηλότερα από τον μακροχρόνιο μέσο όρο.
Σύμφωνα με την έκθεση «Coffee: World Markets and Trade» του υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ, η παγκόσμια παραγωγή προβλέπεται να αυξηθεί κατά 10,8 εκατ. σακιά των 60 κιλών και να φθάσει τα 189,7 εκατ. σακιά. Η κατανάλωση εκτιμάται στα 179,7 εκατ. σακιά, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να αναμένονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις ΗΠΑ. Οι εξαγωγές πράσινων κόκκων αναμένεται να σημειώσουν επίσης ρεκόρ, φθάνοντας τα 131,4 εκατ. σακιά.
Η Βραζιλία οδηγεί τη νέα αύξηση της παραγωγής
Η Βραζιλία συμβάλλει περισσότερο από κάθε άλλη χώρα σε αυτή την αύξηση. Η παραγωγή της αναμένεται να ανέλθει από 63 εκατ. σακιά το 2025/26 σε 71,9 εκατ. το 2026/27. Από τα 10,8 εκατ. επιπλέον σακιά που θα παραχθούν παγκοσμίως, τα 8,9 εκατ. θα προέλθουν από τη Βραζιλία. Με απλά λόγια, περίπου οκτώ στα δέκα επιπλέον σακιά θα είναι βραζιλιάνικα, ενώ η χώρα θα καλύψει σχεδόν το 40% της παγκόσμιας παραγωγής.
Η άνοδος προέρχεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τον καφέ Arabica, η παραγωγή του οποίου προβλέπεται να αυξηθεί κατά 9,5 εκατ. σακιά, στα 47,5 εκατ. Θα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη σοδειά που έχει καταγραφεί, έπειτα από πέντε χρόνια χαμηλότερων αποδόσεων λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών. Οι έγκαιρες βροχές κατά την ανθοφορία βοήθησαν την ανάπτυξη των καρπών στη Μίνας Ζεράις, τη βασική περιοχή καλλιέργειας της συγκεκριμένης ποικιλίας στη Βραζιλία. Αντίθετα, η παραγωγή καφέ Robusta αναμένεται να μειωθεί κατά 600.000 σακιά, στα 24,4 εκατ.
Δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός παραμένει το Βιετνάμ, όπου η σοδειά προβλέπεται να αυξηθεί κατά 800.000 σακιά και να φθάσει στο ιστορικό υψηλό των 32,5 εκατ. Από αυτά, τα 31,4 εκατ. σακιά θα είναι Robusta. Οι υψηλές τιμές των προηγούμενων ετών επέτρεψαν στους καλλιεργητές να επενδύσουν περισσότερο στις καλλιέργειές τους, γεγονός που βελτίωσε τις αποδόσεις. Βραζιλία και Βιετνάμ θα παράγουν μαζί το 55% του καφέ παγκοσμίως.
Στη μεγαλύτερη παραγωγή συμβάλλουν επίσης η Κολομβία και η Αιθιοπία. Η κολομβιανή σοδειά αναμένεται να αυξηθεί κατά 900.000 σακιά, στα 13,4 εκατ., καθώς η υγρασία του εδάφους και η μεγαλύτερη χρήση λιπασμάτων ευνοούν τις καλλιέργειες. Η Αιθιοπία προβλέπεται να φθάσει στο ιστορικό υψηλό των 12,1 εκατ. σακιών. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια αντικαταστάθηκαν με ποικιλίες υψηλότερης απόδοσης τα φυτά σε περισσότερο από το μισό της καλλιεργούμενης έκτασης της χώρας.
Στην Κεντρική Αμερική, σχεδόν ολόκληρη η αναμενόμενη αύξηση προέρχεται από την Ονδούρα, όπου η παραγωγή θα ενισχυθεί κατά 500.000 σακιά, στα 6 εκατ. Η Ουγκάντα αναμένεται επίσης να καταγράψει τη μεγαλύτερη σοδειά της, με 7,16 εκατ. σακιά, κυρίως Robusta.
Δεν έχουν, ωστόσο, όλες οι χώρες καλύτερη σοδειά. Η παραγωγή της Ινδονησίας προβλέπεται να μειωθεί κατά περίπου 1 εκατ. σακιά, στα 11,4 εκατ., καθώς οι υπερβολικές βροχές επηρέασαν την ανθοφορία και τον σχηματισμό των καρπών στη Νότια Σουμάτρα και την Ιάβα. Στις δύο αυτές περιοχές συγκεντρώνεται περίπου το 75% της ινδονησιακής παραγωγής Robusta. Μικρότερη πτώση, κατά 290.000 σακιά, αναμένεται στην Ινδία.
Γιατί οι χαμηλότερες διεθνείς τιμές δεν περνούν στον καταναλωτή
Οι καλύτερες προοπτικές για την προσφορά έχουν ήδη πιέσει τις διεθνείς τιμές. Στο επτάμηνο που προηγήθηκε της έκθεσης του USDA, ο σύνθετος δείκτης του Διεθνούς Οργανισμού Καφέ υποχώρησε κατά 25%. Τον Ιούνιο του 2026 διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στα 248,90 σεντς ανά λίβρα, μειωμένος κατά 2,8% από τον Μάιο. Η πορεία του παρέμεινε έντονα μεταβαλλόμενη, καθώς μέσα στον ίδιο μήνα έπεσε στο χαμηλότερο επίπεδο σχεδόν δύο ετών και στη συνέχεια ανέκαμψε κατά 17,4%.
Η πτώση των διεθνών τιμών δεν οδηγεί σε αντίστοιχη μείωση στο ράφι ή στο φλιτζάνι. Η αξία του πράσινου κόκκου αποτελεί μόνο ένα μέρος της τελικής τιμής, η οποία περιλαμβάνει επίσης το καβούρδισμα, την επεξεργασία, τη συσκευασία, τις μεταφορές, την ενέργεια, τη διανομή και το λειτουργικό κόστος των καταστημάτων. Σύμφωνα με τον FAO, οι μεταβολές των διεθνών τιμών δεν περνούν με τον ίδιο τρόπο σε όλα τα στάδια της αλυσίδας, με αποτέλεσμα οι μειώσεις να φθάνουν συνήθως μόνο εν μέρει στη λιανική.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η διαφορά ανάμεσα στην αξία του καφέ στο στάδιο της παραγωγής και στα έσοδα που δημιουργούνται σε ολόκληρη την αλυσίδα. Με βάση τα τελευταία πλήρη στοιχεία του FAO(2024), η παγκόσμια παραγωγή καφέ είχε αξία περίπου 25 δισ. δολαρίων και το διεθνές εμπόριο κόκκων έφθασε τα 34 δισ. δολάρια. Ο συνολικός κλάδος, από την καλλιέργεια έως τη λιανική πώληση, δημιουργεί ετήσια έσοδα άνω των 200 δισ. δολαρίων και στηρίζει περίπου 25 εκατ. καλλιεργητές. Για ορισμένες χώρες αποτελεί βασική πηγή συναλλάγματος, καθώς το 2024 αντιστοιχούσε στο 27,9% των εξαγωγών αγαθών της Αιθιοπίας, στο 20,1% της Ουγκάντας και στο 19,5% του Μπουρούντι.
Τα αποθέματα ανακάμπτουν, αλλά η αγορά παραμένει ευάλωτη
Το νέο ρεκόρ παραγωγής θα επιτρέψει να αναπληρωθεί μέρος των ποσοτήτων που χάθηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Από το 2020/21 έως το 2024/25 τα παγκόσμια αποθέματα είχαν μειωθεί κατά 15,5 εκατ. σακιά. Για το 2026/27 αναμένεται να αυξηθούν για δεύτερη διαδοχική χρονιά, στα 26,3 εκατ. σακιά, παραμένοντας χαμηλότερα από τον μακροχρόνιο μέσο όρο. Η μεγάλη εξάρτηση από τη Βραζιλία και το Βιετνάμ διατηρεί την αγορά ευάλωτη, καθώς μια αδύναμη σοδειά σε μία από τις δύο χώρες αρκεί για να περιορίσει ξανά την προσφορά και να οδηγήσει τις τιμές σε νέα άνοδο.
