Οι δισεκατομμυριούχοι του πλανήτη, αυτοί οι ελάχιστοι άνθρωποι που μπορούν να αγοράσουν νησιά, εφημερίδες, ποδοσφαιρικές ομάδες, δορυφόρους, πολιτική επιρροή, πανεπιστημιακές έδρες, μουσεία, σιωπές, χειροκροτήματα, διαζύγια με τίμημα μεγαλύτερο από Α.Ε.Π. μικρών κρατών και μερικές φορές την ψευδαίσθηση μιας μικρής αθανασίας, είναι σήμερα 3.110 και σύμφωνα με την Knight Frank μπορεί να φτάσουν τους 3.915 έως το 2031. Δηλαδή σχεδόν 4.000 άνθρωποι, συν 25% μέσα σε πέντε χρόνια, θα ανήκουν σε εκείνη την κατηγορία του χρήματος που ξεκινά εκεί όπου η φαντασία των περισσότερων σταματά από κούραση. Και η είδηση, βέβαια, κυκλοφορεί με την ψυχραιμία οικονομικού δελτίου, λες και μιλάμε για βροχοπτώσεις, για εμπορευματοκιβώτια, για αποδόσεις ομολόγων, ενώ στην πραγματικότητα περιγράφει την καινούργια αυλή του κόσμου, εκεί όπου η περιουσία έχει όνομα, πρόσωπο, σωματοφύλακες, private jet, family office, offshore νομικούς, γκαλά στη Νέα Υόρκη, ρετιρέ στο Ντουμπάι, βίλες στην Κυανή Ακτή, τραπέζια στο Νταβός και πάντα κάποιον ειδικό να εξηγεί πόσο δημιουργική είναι η συγκέντρωση του πλούτου.
Το χρήμα που γεννάει χρήμα ασταμάτητα
Ο επικεφαλής έρευνας της Knight Frank είπε πως η δημιουργία μεγάλων περιουσιών «ποτέ δεν ήταν πιο εύκολη ή πιο γρήγορη» και η φράση ακούγεται σχεδόν άσεμνη, αν σκεφτεί κανείς τα ενοίκια, τους μισθούς, τα δάνεια, τις τιμές των τροφίμων, τα νοσοκομεία, τις ουρές στα αεροδρόμια για τις οικονομικές θέσεις και την αγωνία εκατομμυρίων ανθρώπων για έναν λογαριασμό ρεύματος. Μα στην κορυφή, ο χρόνος έχει άλλη συμπεριφορά. Η τεχνητή νοημοσύνη, οι ψηφιακές πλατφόρμες, τα δεδομένα, τα chips, οι αποτιμήσεις των εταιρειών που υπόσχονται να αλλάξουν την εργασία, την εικόνα, τη μνήμη, την υγεία, τον έρωτα, την εκπαίδευση, ακόμη και τον θάνατο αν μπορούσαν, έγιναν η μεγάλη μηχανή παραγωγής νέων περιουσιών. Ο Έλον Μασκ, ο Τζεφ Μπέζος, ο Λάρρυ Πέιτζ και οι άλλοι του τεχνολογικού Ολύμπου μοιάζουν πια λιγότερο με επιχειρηματίες και περισσότερο με αυτοκράτορες υποδομών. Ο ένας έχει αυτοκίνητα, πυραύλους, δορυφόρους και μια πλατφόρμα δημόσιου θυμού. Ο άλλος έμαθε στον κόσμο να αγοράζει τα πάντα με ένα κλικ και να περιμένει το κουδούνι σαν μικρή θρησκευτική επιβεβαίωση της κατανάλωσης. Ο τρίτος ανήκει στη γενιά που έκανε την πληροφορία καθημερινό οξυγόνο και διαφημιστικό χρυσωρυχείο. Γύρω τους απλώνονται venture capital, funds, σύμβουλοι, νομικοί, φοροτεχνικοί, επικοινωνιολόγοι, άνθρωποι που ξέρουν να μετατρέπουν μια ιδέα σε αποτίμηση και μια αποτίμηση σε προσωπική περιουσία ικανή να αγοράσει μισό ορίζοντα. Η συνολική περιουσία των δισεκατομμυριούχων φτάνει περίπου τα 18,3 τρισεκατομμύρια δολάρια. Το ποσό είναι τόσο μεγάλο που χάνει τη σωματικότητά του. Κανένα πορτοφόλι, κανένα θησαυροφυλάκιο, καμία παιδική φαντασίωση με πισίνες γεμάτες χρυσά νομίσματα, τύπου Σκρουτζ Μακ Ντακ, δεν μπορεί να το χωρέσει. Είναι χρήμα σε μετοχές, συμμετοχές, δικαιώματα, ακίνητα, εταιρείες, αλγορίθμους, προσδοκίες, δανεισμό, πολιτική πρόσβαση και κοινωνική επιβολή.
Οι 713.626 πολύ πλούσιοι της αίθουσας αναμονής
Κάτω από τους δισεκατομμυριούχους, υπάρχει μια πολυτελής αίθουσα αναμονής με σαμπάνια, μάρμαρα και επενδυτικές παρουσιάσεις. Είναι οι άνθρωποι με περιουσία τουλάχιστον 30 εκατ. δολαρίων, οι λεγόμενοι ultra high net worth individuals, που από 162.191 το 2021 έφτασαν σήμερα τους 713.626. Αύξηση πάνω από 300%. Αυτός ο αριθμός ίσως λέει ακόμη περισσότερα από τον αριθμό των δισεκατομμυριούχων, γιατί δείχνει πως ο υπερπλούτος απλώνει την προθάλαμή του, γεμίζει τον χώρο πριν από την κορυφή, φτιάχνει μια διεθνή τάξη ανθρώπων με σπίτια σε τρεις ηπείρους, παιδιά σε πανεπιστήμια των 80.000 δολαρίων τον χρόνο, γιατρούς concierge, art advisers, διαβατήρια επενδυτικά, γάμους σε λίμνες της Ιταλίας και ένα είδος άνεσης που μοιάζει φυσικό δικαίωμα. Αυτοί αγοράζουν ακίνητα στο Λονδίνο, στο Μαϊάμι, στη Σιγκαπούρη, στο Μονακό, στο Ντουμπάι. Αυτοί ανεβάζουν τις τιμές στα ρετιρέ, στα resorts, στα ιδιωτικά σχολεία, στα έργα τέχνης, στα συλλεκτικά ρολόγια, στις σπάνιες τσάντες, στα κρασιά που δεν ανοίγονται ποτέ και αλλάζουν χέρια σαν μικρά βαρέλια κύρους. Αυτοί επενδύουν σε startups, σε private equity, σε AI εταιρείες με ιδρυτές είκοσι έξι ετών που φορούν μαύρα T-shirts και μιλούν για το μέλλον σαν να τους ανήκει ήδη.
Η Σαουδική Αραβία, η Ασία και οι νέες πρωτεύουσες της χρυσής εξουσίας
Η Σαουδική Αραβία αναμένεται να περάσει από τους 23 δισεκατομμυριούχους το 2026 στους 65 το 2031. Υπερδιπλασιασμός, μέσα σε μια χώρα που έχει αποφασίσει να φορέσει πάνω από το πετρέλαιο, τουρισμό, τεχνολογία, πολυτέλεια, ποδόσφαιρο, τέχνη, ουρανοξύστες, πολιτιστικά φεστιβάλ και το όραμα μιας νέας διεθνούς βιτρίνας. Η Πολωνία και η Σουηδία εμφανίζονται επίσης στις χώρες με αυξήσεις, η καθεμία με τον δικό της τρόπο, η μία με την οικονομική της άνοδο στην ευρωπαϊκή βιομηχανική και τεχνολογική αλυσίδα, η άλλη με τη γνωστή σκανδιναβική σχέση καινοτομίας, κεφαλαίου και εξαγώγιμης κομψότητας. Η Ασία αναμένεται να ξεπεράσει τη Βόρεια Αμερική στον αριθμό των δισεκατομμυριούχων έως το 2031. Κίνα, Ινδία, Σιγκαπούρη, Ινδονησία, Νότια Κορέα, νέες βιομηχανίες, τεχνολογία, logistics, καταναλωτικές αγορές εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων, οικογένειες που περνούν από το εμπόριο στα funds και από τα εργοστάσια στα διεθνή χαρτοφυλάκια. Ο παλιός χάρτης του πλούτου, με τη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο και τη Silicon Valley να κρατούν σχεδόν όλη τη λάμψη, αποκτά ανταγωνιστές με ουρανοξύστες, λιμάνια, χρηματιστήρια, private banks και νεόπλουτη αυτοπεποίθηση.
Η χρυσή βιτρίνα και οι σκοτεινοί της διάδρομοι
Μα όσο πληθαίνουν οι δισεκατομμυριούχοι, τόσο πιο έντονα φαίνεται και η άλλη όψη. Το χάσμα ανάμεσα στους πολύ πλούσιους και στους υπόλοιπους μεγαλώνει, με ένα ελάχιστο ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού να κρατά δυσανάλογο μέρος του πλούτου. Και βέβαια, γύρω από κάθε τέτοια είδηση αρχίζει η γνωστή κοσμική παρέλαση επιχειρημάτων. Οι υπερασπιστές θα μιλήσουν για καινοτομία, ρίσκο, επιχειρηματική ιδιοφυΐα, θέσεις εργασίας, φιλανθρωπία, ιδρύματα, υποτροφίες, νοσοκομεία με ονόματα δωρητών γραμμένα με μεγάλα γράμματα στις εισόδους. Οι επικριτές θα μιλήσουν για φοροαποφυγή, πολιτική επιρροή, χρηματιστηριακές φούσκες, ανισότητα, κληρονομημένη ισχύ, αγορά της δημόσιας σφαίρας από ιδιωτικά πορτοφόλια που μεγάλωσαν υπερβολικά. Και κάπου ανάμεσα σε ένα συνέδριο στο Νταβός, ένα πάρτι στο Άσπεν, ένα fund στο Άμπου Ντάμπι, μια δημοπρασία του Sotheby’s, ένα superyacht που περνά από τη Σαρδηνία, ένα AI εργαστήριο στην Καλιφόρνια και μια νέα γυάλινη πόλη στην έρημο, σχηματίζεται η εικόνα του 2031. Σχεδόν 4.000 δισεκατομμυριούχοι, 713.626 πολυεκατομμυριούχοι, 18,3 τρισεκατομμύρια δολάρια στην κορυφή και ένας πλανήτης που κοιτάζει την ίδια βιτρίνα από πολύ διαφορετικές πλευρές.
Άλλοι μέσα από τη βιτρίνα, άλλοι έξω, άλλοι με κάρτα πρόσβασης, άλλοι με το μέτωπο κολλημένο στο τζάμι.
