Ως πιστοποιητικό φερεγγυότητας για συνεπή φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις θα λειτουργήσει το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης που ενεργοποιείται από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους εντός των προσεχών ημερών.
Το πιστοποιητικό θα παρέχεται έπειτα από αίτηση του ίδιου του φυσικού ή του νομικού προσώπου ή μετά τη συναίνεση που θα παρέχει σε ιδιωτικό φορέα και θα αποτυπώνει με τη μορφή ενός σκορ την πιστοληπτική του αξιολόγηση με βάση μια κλίμακα από το Α έως το D.
Το Α θα σημαίνει ότι η πιστοληπτική του αξιολόγηση είναι εξαιρετική και άρα δεν έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές ούτε στο Δημόσιο ούτε στους χρηματοπιστωτικούς φορείς και το D θα σημαίνει ουσιαστικά ότι δεν είναι αξιόχρεος, διότι έχει οφειλές σε καθυστέρηση είτε προς το Δημόσιο είτε προς τις τράπεζες και επιπλέον τα οικονομικά στοιχεία του ή η συναλλακτική συμπεριφορά του δεν εξασφαλίζουν την αποπληρωμή τους.
Με δεδομένο ότι οι τράπεζες διαθέτουν τα δικά τους συστήματα αξιολόγησης, το σκορ αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση πιστώσεων εκτός τραπεζών (π.χ. από ένα εμπορικό κατάστημα) ή για να πετύχει κάποιος καλύτερους όρους διαπραγμάτευσης σε μια ιδιωτική συναλλαγή.
Παρουσιάζοντας χθες το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, η γενική γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους Θεώνη Αλαμπάση ξεκαθάρισε ότι η ένταξη στο σύστημα στοιχείων που προέρχονται από ενοίκια δεν είναι προς το παρόν στο τραπέζι των συζητήσεων, παρά το γεγονός ότι έχει προταθεί. Αυτό γιατί αφενός δεν υπάρχει σχετική πρόβλεψη από τον νόμο και αφετέρου επειδή μια τέτοια αποτύπωση έχει προς το παρόν σημαντικές τεχνικές δυσκολίες. Αντίθετα στο πλαίσιο του νόμου υπάρχει πρόβλεψη να ενταχθούν τα χρέη προς τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τις εταιρείες ενέργειας, ύδρευσης και κινητής τηλεφωνίας. Ωστόσο κάτι τέτοιο απαιτεί συγκεκριμένες διαλειτουργικότητες – κυρίως από τους ΟΤΑ – και όπως διευκρίνισε η προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Παρασκευή Χαμηλού, δεν είναι προς το παρόν άμεσο και εφικτό.
Ετσι, σε πρώτη φάση το σύστημα θα συγκεντρώνει στοιχεία από την ΑΑΔΕ, τον ΕΦΚΑ, το ΚΕΑΟ και το Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας που καταγράφει στοιχεία πλειστηριασμών και την «Τειρεσίας», βάσει των οποίων θα προκύπτει η ενοποιημένη βαθμολογία που έχει κάποιο φυσικό πρόσωπο, ελεύθερος επαγγελματίας ή μια επιχείρηση. Η ενοποιημένη βαθμολογία θα στηρίζεται σε στοιχεία των τελευταίων δύο ετών και δεν θα αφορά τα στοιχεία της οικονομικής συμπεριφοράς του φυσικού ή του νομικού προσώπου, δηλαδή τις ακριβείς οφειλές του. Θα αφορά μόνο την πιστοληπτική αξιολόγησή του, δηλαδή το σκορ από το προφίλ των οφειλών του.
Αυτό θα προκύπτει βάσει ενός αλγορίθμου που θα αξιολογεί την ικανότητα αποπληρωμής, την πρόθεση αποπληρωμής και την προοπτική αθέτησης.
Οπως εξήγησε ο Σταμάτης Εζόβαλης, εκπρόσωπος του ανάδοχου του έργου που είναι η EY, εκτός από τα στοιχεία από το Ε1, το Ε2 κ.ο.κ., τη δήλωση ΕΝΦΙΑ, θα αξιολογείται ο χρόνος κατά τον οποίο ένας οφειλέτης εξοφλεί τις υποχρεώσεις του. Π.χ., κάποιος που το κάνει έγκαιρα λίγους μήνες πριν από τη λήξη της προθεσμίας μπορεί να θεωρηθεί πιο αξιόπιστος σε σχέση με κάποιον που το κάνει την τελευταία στιγμή και λίγο πριν από τη λήξη της. Ετσι, ένας μισθωτός με εισόδημα από τη βασική πηγή εργασίας 25.000 ευρώ, αξία ακίνητης περιουσίας 230.000 ευρώ, εισόδημα από τόκους 600 ευρώ τον χρόνο –που υποδηλώνουν την ύπαρξη καταθέσεων– και τάση να αποπληρώνει τις οφειλές του 3 μήνες πριν από τη λήξη της προθεσμίας, θα λαμβάνει βαθμολογία «Α» σε αντίθεση με κάποιον άλλον με παρόμοια χαρακτηριστικά που όμως πληρώνει ένα μήνα πριν και ο οποίος μπορεί να λαμβάνει αξιολόγηση «Α-». Αντίστοιχα μια μικρή επιχείρηση με ενεργητικό 1,3 εκατ., κέρδη προ φόρων 56.000 ευρώ, που απασχολεί 7 εργαζομένους και το 95% των βεβαιωμένων φόρων έχει εξοφληθεί εμπρόθεσμα, θα βαθμολογείται επίσης με «Α-», σε αντίθεση με μια μεσαία επιχείρηση με τζίρο κάτω των 10 εκατ. –συγκεκριμένα 3,7 εκατ.– που εμφανίζει όμως ζημίες 861.000, απασχολεί 95 εργαζομένους, έχει βεβαιωμένους φόρους 317.000 και ληξιπρόθεσμες οφειλές 7.000 ευρώ, ενώ εντοπίζονται ενδείξεις λήψης δικαστικών μέτρων, θα λαμβάνει σκορ «C-».
