Κανένα ιδιαίτερο λόγο να αποκαλούνται κρυπτονομίσματα δε φαίνεται να έχουν πλέον τα crypto assets, καθώς εναρμονίζεται πλέον η φορολογική νομοθεσία και στην Ελλάδα με την ευρωπαϊκή οδηγία DAC-8 και το κανονιστικό πλαίσιο MiCΑ. Στην πράξη λοιπόν, οι πάροχοι crypto υποχρεώνονται να αποστέλλουν πληροφορίες για κάθε χρήστη και κάθε συναλλαγή στις φορολογικές αρχές από το 2026, με στόχο τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων, κερδών και περιουσιακών στοιχείων που μέχρι σήμερα βρίσκονταν σε μία ιδιότυπη «γκρίζα ζώνη».
Αναλυτικότερα, τελευταίο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών εισάγει για πρώτη φορά στο ελληνικό δίκαιο την υποχρεωτική και αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών από τους Δηλωμένους Παρόχους Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων. Οι εταιρείες λοιπόν θα πρέπει να αποστέλλουν πληροφορίες για κάθε χρήστη και κάθε συναλλαγή. Παράλληλα, δημιουργείται κεντρικό ευρετήριο για τα crypto περιουσιακά στοιχεία, με δυνατότητα ηλεκτρονικής επαλήθευσης ΑΦΜ, ώστε να εξασφαλίζεται η σωστή αντιστοίχιση συναλλαγών και δικαιούχων. Προβλέπεται σαφής κλίμακα προστίμων ανά συναλλαγή: 100 ευρώ για εκπρόθεσμη υποβολή, 300 ευρώ για παράλειψη ή ανακριβή στοιχεία, 1.000 ευρώ για μη ανταπόκριση σε αίτημα της φορολογικής διοίκησης, 2.500 ευρώ για μη συνεργασία κατά τον έλεγχο και 5.000 ευρώ για μη συμμόρφωση μετά από έλεγχο.
Διασύνδεση της ελληνικής βάσης crypto με τα στοιχεία ΕΕ και ΟΟΣΑ
Όλα τα στοιχεία των αγορών και των πωλήσεων που γίνονται μέσω κρυπτονομισμάτων θα ανεβαίνουν από το 2026 στην ΑΑΔΕ. Μάλιστα, έχει προβλεφθεί να υπάρξει και ανταλλαγή πληροφοριών με άλλες χώρες, ούτως ώστε να υπάρχει μία πλήρης ενημέρωση της ελληνικής εφορίας για τις συναλλαγές, τα έσοδα και τα κέρδη που μπορεί να έχει κάποιος από τις επιμέρους δραστηριότητες. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι έλεγχοι θα εστιάζουν κυρίως σε συναλλαγές αξίας άνω των 50.000 ευρώ. Ήδη από πέρυσι την άνοιξη, έχει θεσπιστεί φόρος 15% στην υπεραξία των cryptο καθώς και ειδικό πεδίο στις φορολογικές δηλώσεις. Πλέον λογίζονται καθαρά σαν ακόμη ένα επενδυτικό προϊόν.
Αρχές 2026, η ψήφιση του νέου νόμου 5273/2026, έφερε ακόμη περισσότερο «μάτι» στην δραστηριότητα των κρυπτονομισμάτων. Με την ψήφισή του, η Ελλάδα ενσωματώθηκε εδώ και περίπου 2 μήνες πλήρως στο διεθνές πλαίσιο παρακολούθησης και διαφάνειας των κρυπτονομισμάτων. Στο μικροσκόπιο μπαίνουν λοιπόν μεταβιβάσεις, πληρωμές και μετατροπές με κρυπτονομίσματα. Ο νόμος κυρώνει την Πολυμερή Συμφωνία Αρμόδιων Αρχών (ΠΣΑΑ) του ΟΟΣΑ για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με κρυπτοστοιχεία και θεσπίζει εφαρμοστικές διατάξεις που αντιμετωπίζουν τους κινδύνους φοροδιαφυγής.
Η Ευρώπη εγκαταλείπει πλήρως την ανωνυμία στα crypto, 17 χρόνια μετά
Κάτι παραπάνω από 17 χρόνια μετά την άτυπη ίδρυση του Bitcoin από τον χρήστη με ψευδώνυμο Satoshi Nakamoto, η Ευρώπη εγκαταλείπει σταδιακά την εποχή της ανωνυμίας στα κρυπτονομίσματα, καθώς από κοινού Βρυξέλλες και εθνικές κυβερνήσεις προωθούν ένα αυστηρότερο πλαίσιο ταυτοποίησης κατόχων και χρηστών ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων. Στον πυρήνα των αλλαγών βρίσκονται δύο βασικοί άξονες: ο κανονισμός MiCA (Markets in Crypto-Assets) και το ενισχυμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο κατά του ξεπλύματος χρήματος (AML).
Ο MiCA του 2024, που αναμένεται να εφαρμοστεί πλήρως τα επόμενα χρόνια, επιχειρεί να βάλει τάξη σε μια αγορά όπου μέχρι σήμερα κυριαρχούσε το ρυθμιστικό κενό. Για πρώτη φορά, οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτονομισμάτων (ανταλλακτήρια, πλατφόρμες φύλαξης, εκδότες stablecoins) υποχρεώνονται να αδειοδοτηθούν σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης., να λειτουργούν με διαφάνεια και να τηρούν αυστηρούς κανόνες συμμόρφωσης. Στο επίκεντρο βρίσκονται η ταυτοποίηση πελατών (KYC) και η δυνατότητα των αρχών να παρακολουθούν τη ροή κεφαλαίων.
Παράλληλα, η Ε.Ε. ενισχύει την νομοθεσία με νέες ρυθμίσεις που επεκτείνουν το αποκαλούμενο «travel rule» και στα κρυπτονομίσματα. Στην πράξη, αυτό σημαίνει πως συναλλαγές άνω ενός συγκεκριμένου ορίου, θα πρέπει να συνοδεύονται από πληροφορίες για τον αποστολέα και τον παραλήπτη, ακόμη και όταν αυτές γίνονται μέσω ψηφιακών πορτοφολιών που ανήκουν και τα δύο σε ιδιώτες.
Οι επικριτές των μέτρων κάνουν φυσικά λόγο για υπερρύθμιση, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει την ανταγωνιστικότητά της έναντι άλλων περιοχών του κόσμου που διατηρούν πιο χαλαρό πλαίσιο. Τονίζουν επίσης ότι το αυστηρό καθεστώς ταυτοποίησης υπονομεύει έναν από τους πυρήνες της αρχικής φιλοσοφίας των κρυπτονομισμάτων: την ιδιωτικότητα και την αποκέντρωση. Από την άλλη πλευρά, οι ευρωπαϊκές αρχές επιμένουν ότι χωρίς κανόνες η αγορά δεν μπορεί να ωριμάσει ούτε να γίνει ασφαλής για τους επενδυτές. Επισημαίνουν ότι οι πρόσφατες καταρρεύσεις πλατφορμών (FTX, 2022) και τα καθημερινά κρούσματα απάτης επιβάλλουν ισχυρότερο έλεγχο και διαφάνεια.
