Οι ΗΠΑ έχουν σιωπηρά συγκεντρώσει το μεγαλύτερο απόθεμα χαλκού των τελευταίων δεκαετιών, στρεβλώνοντας τις ροές του «κόκκινου μετάλλου» προς τον υπόλοιπο κόσμο.
Η εισροή χαλκού στα αμερικανικά αποθέματα επιταχύνθηκε τον τελευταίο χρόνο και συνέβαλε στην άνοδο των τιμών, με επιπτώσεις σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα του χαλκού.
Γιατί κατευθύνεται τόσος χαλκός στις ΗΠΑ;
Η δασμολογική ατζέντα του Aμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ πλανάται πάνω από την αγορά χαλκού από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο.
Οι φόβοι ότι θα επιβληθούν δασμοί στον εξευγενισμένο χαλκό – την πιο διαδεδομένη μορφή διαπραγμάτευσης του βιομηχανικού μετάλλου – ώθησαν τις τιμές στις ΗΠΑ πάνω από το παγκόσμιο σημείο αναφοράς του Λονδίνου το πρώτο εξάμηνο του περασμένου έτους. Το ασυνήθιστα υψηλό premium της Νέας Υόρκης έναντι του Λονδίνου ήταν τόσο ελκυστικό, ώστε εμπορικοί οίκοι όπως οι Mercuria Energy Group, Hartree Partners και Trafigura έσπευσαν να μεταφέρουν χαλκό στις αμερικανικές ακτές.
Η ορμή των διατλαντικών αποστολών επιβραδύνθηκε προσωρινά όταν ο Τραμπ εξαίρεσε απροσδόκητα τον εξευγενισμένο χαλκό από τους δασμούς που ανακοινώθηκαν τον Ιούλιο, επιβάλλοντας αντ’ αυτού δασμό 50% σε ημιτελή προϊόντα χαλκού – όπως σωλήνες και καλώδια – καθώς και σε λεγόμενα παράγωγα προϊόντα, που περιλαμβάνουν ηλεκτρικά εξαρτήματα.
Ωστόσο, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα επανεξετάσει την απόφαση στο δεύτερο εξάμηνο του έτους, αναζωπυρώνοντας τις ανησυχίες για δασμούς και στις βασικές εμπορεύσιμες μορφές χαλκού. Το κερδοφόρο χάσμα τιμών Νέας Υόρκης–Λονδίνου, που είχε καταρρεύσει τον Ιούλιο, επανήλθε και τα αμερικανικά αποθέματα συνέχισαν να αυξάνονται.
Διαβάστε επίσης: Στην κόψη του ξυραφιού η ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης
Σύμφωνα με την Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία (USGS), οι ΗΠΑ εισήγαγαν πέρυσι 1,7 εκατ. μετρικούς τόνους χαλκού, σχεδόν διπλάσια ποσότητα σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα.
Πόσο μεγάλο είναι το αμερικανικό απόθεμα χαλκού;
Τα αποθέματα χαλκού που φυλάσσονται σε ασφαλείς, εγκεκριμένες από τα χρηματιστήρια αποθήκες, οι οποίες στηρίζουν τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στο Comex του CME, αυξάνονται αδιάκοπα από τις αρχές του 2025. Στις 6 Φεβρουαρίου, τα αποθέματα του Comex ανήλθαν σε 589.081 τόνους (534.405 μετρικούς τόνους), υπερπενταπλάσια ποσότητα σε σχέση με έναν χρόνο πριν και στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από το 1989.
Αν συνυπολογιστούν και τα αποθέματα εκτός χρηματιστηρίων, το συνολικό αμερικανικό απόθεμα χαλκού προσεγγίζει το 1 εκατ. μετρικούς τόνους, σύμφωνα με εκτιμήσεις της BMO Capital Markets – ποσότητα αντίστοιχη με την ετήσια παραγωγή του μεγαλύτερου ορυχείου χαλκού στον κόσμο, της Escondida στη Χιλή.
Πώς επηρέασε η αποθεματοποίηση των ΗΠΑ την παγκόσμια αγορά;
Οι εισροές χαλκού στις ΗΠΑ περιόρισαν τη διαθέσιμη προσφορά για τον υπόλοιπο κόσμο, εντείνοντας τις πιέσεις που προκαλούν μια σειρά διαταραχών στην εξορυκτική παραγωγή, από τη Χιλή έως την Ινδονησία.
Οι παράγοντες αυτοί, σε συνδυασμό με κερδοσκοπικές κινήσεις, οδήγησαν τις τιμές του χαλκού σε ιστορικά υψηλά. Στα τέλη Ιανουαρίου, οι τιμές στο Χρηματιστήριο Μετάλλων του Λονδίνου ξεπέρασαν τα 14.500 δολάρια ανά μετρικό τόνο, πριν υποχωρήσουν εν μέσω γενικευμένου ξεπουλήματος στα μέταλλα.
Αναλυτές της Goldman Sachs προειδοποίησαν ότι οι τιμές έχουν ξεπεράσει τα θεμελιώδη μεγέθη, ενώ ο στρατηγικός αναλυτής της BNP Paribas, Ντέιβιντ Γουίλσον, δήλωσε τον Φεβρουάριο ότι ο χαλκός παραμένει «υπερτιμημένος» και ότι επίπεδα άνω των 11.000–11.500 δολαρίων ανά τόνο είναι «σχεδόν εξ ολοκλήρου αποτέλεσμα κερδοσκοπίας».
Οι υψηλές τιμές έχουν πλήξει ιδιαίτερα τους μεταποιητές στην Κίνα – τον μεγαλύτερο καταναλωτή χαλκού παγκοσμίως – οι οποίοι μετατρέπουν το μέταλλο σε σύρματα, σωλήνες και φύλλα και δυσκολεύονται να μετακυλίσουν το αυξημένο κόστος στους πελάτες τους. Πολλές κινεζικές μονάδες αναμένεται να παρατείνουν τις διακοπές λειτουργίας τους κατά το Σεληνιακό Νέο Έτος, καθώς οι σχεδόν ιστορικά υψηλές τιμές ψυχραίνουν τη βιομηχανική ζήτηση.
Παρότι μακροπρόθεσμα επικρατεί αισιοδοξία για αυξημένη χρήση χαλκού στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τα ηλεκτρικά οχήματα και τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης, η βραχυπρόθεσμη αδυναμία της ζήτησης αντικατοπτρίζεται στα αποθέματα των χρηματιστηριακών αποθηκών σε Λονδίνο, Σαγκάη και Νέα Υόρκη, τα οποία βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο από το 2003.
Διαβάστε επίσης: Χρυσός: Για πρώτη φορά, η τιμή του σπάει το φράγμα των 4.500 δολαρίων
Τι μπορεί να συμβεί με το τεράστιο αμερικανικό απόθεμα;
Αρχικά, αναλυτές και traders φοβήθηκαν ότι ο χαλκός που συσσωρεύτηκε στις ΗΠΑ θα πλημμύριζε την παγκόσμια αγορά και θα πίεζε τις τιμές, εάν τελικά εξαιρούνταν από τους δασμούς.
Πιο πρόσφατα, ωστόσο, ενισχύεται η άποψη ότι ένα μεγάλο – ή ακόμη μεγαλύτερο – απόθεμα θα διατηρηθεί, καθώς επιχειρήσεις και κυβέρνηση επιδιώκουν να θωρακίσουν τη βιομηχανική βάση της χώρας απέναντι σε ελλείψεις, μεταβλητότητα τιμών και υπερβολική εξάρτηση από εισαγωγές από την Κίνα. Το κλίμα αυτό ενισχύεται από τα σχέδια της κυβέρνησης Τραμπ για τη δημιουργία αποθέματος κρίσιμων ορυκτών ύψους 12 δισ. δολαρίων, γνωστού ως «Project Vault», μέσω σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Δεν είναι σαφές πόσο μεγάλο μέρος του Project Vault θα αφορά τον χαλκό, ο οποίος συγκαταλέγεται στα 60 ορυκτά που η αμερικανική κυβέρνηση θεωρεί «κρίσιμα» και υψηλού κινδύνου για διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα. Ο δισεκατομμυριούχος της εξορυκτικής βιομηχανίας Ρόμπερτ Φρίντλαντ δήλωσε ότι το μέταλλο «αναμφίβολα» θα περιληφθεί.
«Η ουσία του επιχειρήματος είναι ότι η συσσώρευση χαλκού που βλέπουμε σήμερα μπορεί να μην είναι μόνο εμπορική, αλλά και κρατικά καθοδηγούμενη», ανέφεραν αναλυτές της BMO σε έκθεση του Ιανουαρίου.
Υπάρχει ιστορικό προηγούμενο;
Σύμφωνα με την έκθεση της BMO, «σε σύγκριση με άλλες περιόδους μεγάλων γεωπολιτικών αναταράξεων, τα σημερινά αποθέματα δεν φαίνονται τόσο δραματικά».
Κατά τον Ψυχρό Πόλεμο, οι ΗΠΑ αποθεματοποίησαν ορυκτά για να διασφαλίσουν επάρκεια σε περίπτωση πολυετούς σύγκρουσης με τη Σοβιετική Ένωση. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 διέθεταν αποθέματα χαλκού που κάλυπταν 10 μήνες κατανάλωσης. Το περίπου 1 εκατ. τόνοι χαλκού που βρίσκονται σήμερα στις ΗΠΑ επαρκούν για περίπου επτά μήνες ζήτησης.
Υπάρχει επαρκής αποθηκευτικός χώρος στις ΗΠΑ;
Ναι. Το CME πρόσθεσε πέρυσι 649.979 τόνους αποθηκευτικής δυναμικότητας χαλκού στις ΗΠΑ, ανεβάζοντας το σύνολο σε λίγο πάνω από 1,1 εκατ. κοντούς τόνους, κατανεμημένους σε επτά πολιτείες: Αριζόνα, Κεντάκι, Λουιζιάνα, Μέριλαντ, Μίσιγκαν, Τέξας και Γιούτα.
Παράλληλα, εταιρείες αποθηκών συνεχίζουν να υποβάλλουν αιτήσεις για πρόσθετους χώρους φύλαξης σε εγκεκριμένες από το CME τοποθεσίες. Η Henry Bath, για παράδειγμα, υπέβαλε αίτηση τον Ιανουάριο για δημιουργία αποθήκης στο Κάρτερσβιλ της Τζόρτζια για χαλκό παραδοτέο έναντι των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης του Comex. Εάν εγκριθεί, θα πρόκειται για νέα τοποθεσία στο δίκτυο αποθηκών χαλκού του Comex.
