Οι επιχειρηματίες στην Ε.Ε. που θέλουν να επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους εκτός συνόρων έρχονται αντιμέτωποι με ένα εμπόδιο: τη γραφειοκρατία.
Τα τελευταία χρόνια σχηματίστηκαν περισσότερες startups στην Ευρώπη, με ώθηση από τους ερευνητικούς κόμβους στη Βρετανία, τους τεχνολογικούς τομείς στη Γαλλία και τη Γερμανία, τα venture capital στην Εσθονία και τα συνταξιοδοτικά ταμεία στη Σουηδία. Ωστόσο, οι δυσκίνητοι νόμοι που καλύπτουν κάθε πτυχή -από τις προδιαγραφές προσλήψεων και τους περιβαλλοντικούς νόμους μέχρι την οικονομική ρύθμιση και τους κανόνες συγκέντρωσης κεφαλαίων- μπορεί να στραγγαλίσουν την ανάπτυξη των επιχειρήσεων.
Η υπερβολική γραφειοκρατία ίσως εμποδίσει την Ευρώπη να ανταγωνιστεί σε διεθνές επίπεδο, σύμφωνα με την έκθεση του Mario Draghi που δημοσιεύθηκε πέρυσι. Ζητούσε τη δημιουργία μίας ενιαίας κεφαλαιαγοράς, επαναλαμβάνοντας τις ανησυχίες των επιχειρηματιών, οι οποίοι αισθάνονται την επιβάρυνση των υπερβολικών μεταρρυθμίσεων περισσότερο από τις πολυεθνικές.
Παρά τις προκλήσεις, το 2024 υπήρχαν 35.000 εταιρείες σε αρχικά στάδια (early stage) στην Ε.Ε. και τη Βρετανία, τουλάχιστον τέσσερις φορές περισσότερες σε σύγκριση με μία δεκαετία νωρίτερα, ενώ οι επενδύσεις δεκαπλασιάστηκαν στα 426 δισ. δολάρια, σύμφωνα με έκθεση της εταιρείας venture capital Atomico. Μόνο οι γύροι χρηματοδότησης είναι πέντε φορές περισσότεροι σε σύγκριση με μία δεκαετία πριν. Κι όμως, οι ευρωπαϊκές εταιρείες δυσκολεύονται να επεκταθούν, συγκεντρώνοντας χρηματοδότηση που αντιστοιχεί -σε σύγκριση με τις αντίστοιχες αμερικανικές- σε δύο τρίτα της επένδυσης σε σχέση με την παραγόμενη αξία, ενώ επιτυγχάνουν μόλις το 50% του ποσοστού επιτυχίας τους, σύμφωνα με την έκθεση.
Ένας από τους βασικούς στόχους της Ε.Ε. ήταν να δημιουργήσει μία ενιαία αγορά, αλλά τα μέτρα που καλύπτουν από άδειες μέχρι εργασιακούς νόμους διαφέρουν κατά μήκος του μπλοκ. Ετσι, παρά τις προσπάθειες δεκαετιών για ενοποίηση των κανόνων, οι startups καλούνται να ανταποκριθούν σε ένα συνονθύλευμα κανονισμών.
«O διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες», είπε ο Max Flötotto, senior partner στη McKinsey & Company στο Μόναχο, ο οποίος βοηθά τις νεοφυείς fintech. «Ακόμα κι αν υπάρχει αντίστοιχη οδηγία, η εφαρμογή της από χώρα σε χώρα δεν είναι πάντοτε ίδια», είπε.
Η Gravity Wave, μία ισπανική εταιρεία καθαρής τεχνολογίας, η οποία απομακρύνει πλαστικά από τους ωκεανούς και τα ανακυκλώνει σε έπιπλα ή πέλλετ, κατέβασε ταχύτητα λόγω των σύνθετων ρυθμιστικών διαδικασιών για μεταφορά αποβλήτων μεταξύ των συνόρων της Ε.Ε. Η Amaia Rodríguez Sola και ο αδερφός της Julen Rodríguez, οι οποίοι διοικούν την Gravity Wave, επισκέφθηκαν δεκάδες εργοστάσια, ώστε να βρουν τις ντόπιες μονάδες ανακύκλωσης σε Ιταλία και Ελλάδα και να μην παραβούν τους κανονισμούς.
Η κα. Rodríguez Sola είπε ότι κάθε χώρα τείνει να προστατεύει τις δικές της επιχειρήσεις. «Προτιμούν να συνεργάζονται με τους δικούς τους ανθρώπους». Ακόμα και στην εγγραφή της εταιρείας αντιμετώπισε δυσκολίες, είπε, προσθέτοντας ότι οι αρχές τής έδωσαν τρεις αριθμούς σύστασης, έναν για τη συλλογή αποβλήτων, έναν για την παραγωγή και έναν για τις πωλήσεις.
Έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος. Οι ειδικοί λένε ότι η Ευρώπη απομακρύνεται από τους υψηλούς κλιματικούς στόχους, οι οποίοι συχνά επιβάρυναν τη βιομηχανία, προ; μια προσέγγιση που εστιάζει περισσότερο στην επιτάχυνση της ανάπτυξης και την παροχή καλύτερων ευκαιριών ανάπτυξης σε startups, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με «πράσινες» αποστολές.
Έκθεση της McKinsey και του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ προειδοποιεί ότι η καθυστέρηση στις επενδύσεις στην τεχνολογία θα μπορούσε να κοστίσει στην Ε.Ε. 2-4 τρισ. ευρώ έως το 2040, ποσό μεγαλύτερο από τις προγραμματισμένες δαπάνες για την υγεία, την άμυνα και την πράσινη μετάβαση μαζί. Η Ενωση σχεδιάζει να εισαγάγει ένα ενιαίο σύνολο κανόνων για τις startups τον επόμενο χρόνο, προκειμένου να τις βοηθήσει να αναπτυχθούν και να δραστηριοποιηθούν σε ολόκληρη την περιοχή.
Η πρόοδος έχει κενά, αλλά εμφανίζει «σημεία δύναμης», δήλωσε ο κ. Flötotto. «Ξέρουμε πώς να το κάνουμε», είπε. «Απλά δεν το έχουμε κάνει σε μεγάλη κλίμακα».
