Η επιδίωξη περισσότερων χρόνων ζωής με καλή υγεία αλλάζει σταδιακά τις επιλογές των ανθρώπων στην υγεία, τη διατροφή, την άσκηση και τη στέγαση, καθώς και τον οικονομικό σχεδιασμό τους. Η αγορά της μακροζωίας δεν περιορίζεται στις θεραπείες που φιλοδοξούν να επιβραδύνουν τη γήρανση. Περιλαμβάνει ένα πολύ ευρύτερο σύνολο προϊόντων και υπηρεσιών που βοηθούν τους ανθρώπους να διατηρούν την υγεία, την αυτονομία και την οικονομική τους ασφάλεια για περισσότερα χρόνια.
Σύμφωνα με ανάλυση της UBS, τα ετήσια έσοδα της παγκόσμιας αγοράς μακροζωίας αναμένεται να αυξηθούν από 5,3 τρισ. δολάρια το 2023 σε 8 τρισ. δολάρια έως το 2030. Η εκτίμηση αφορά ένα ευρύ σύνολο δραστηριοτήτων που επηρεάζονται από την αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Η υγεία αποτελεί το βασικό τμήμα της αγοράς, ενώ περιλαμβάνονται επίσης τα καταναλωτικά προϊόντα, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και τα ακίνητα.
Η δημογραφική αλλαγή διευρύνει την αγορά
Η ανάπτυξη αυτή στηρίζεται πρωτίστως στη δημογραφική αλλαγή. Σύμφωνα με την τελευταία ολοκληρωμένη αναθεώρηση των παγκόσμιων δημογραφικών προβλέψεων του ΟΗΕ, το προσδόκιμο ζωής έφτασε τα 73,3 χρόνια το 2024, καταγράφοντας αύξηση κατά 8,4 χρόνια σε σύγκριση με το 1995. Εφόσον συνεχιστεί η μείωση της θνησιμότητας, εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τα 77,4 χρόνια το 2054. Ο αριθμός των ανθρώπων ηλικίας 65 ετών και άνω αναμένεται να φτάσει τα 2,2 δισ. προς το τέλος της δεκαετίας του 2070, ξεπερνώντας για πρώτη φορά τον παγκόσμιο πληθυσμό των παιδιών κάτω των 18 ετών.
Η αλλαγή θα είναι εμφανής πολύ νωρίτερα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προβλέπει ότι έως το 2030 ένας στους έξι ανθρώπους στον κόσμο θα είναι ηλικίας τουλάχιστον 60 ετών. Ο συγκεκριμένος πληθυσμός θα αυξηθεί από περίπου 1 δισ. το 2020 σε 1,4 δισ. το 2030 και σε 2,1 δισ. το 2050. Οι άνθρωποι ηλικίας 80 ετών και άνω εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 426 εκατομμύρια στα μέσα του αιώνα, αριθμός σχεδόν τριπλάσιος σε σύγκριση με το 2020.
Τα περισσότερα χρόνια ζωής, ωστόσο, δεν είναι απαραίτητα και χρόνια καλής υγείας. Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ υπολογίζει ότι οι άνθρωποι αναμένεται να περνούν περίπου το ένα πέμπτο της ζωής τους με προβλήματα υγείας. Αυτό το διάστημα ανάμεσα στο συνολικό προσδόκιμο ζωής και στα χρόνια κατά τα οποία ένας άνθρωπος παραμένει υγιής εξηγεί γιατί το ενδιαφέρον στρέφεται στην πρόληψη, στην έγκαιρη διάγνωση και στη διατήρηση της σωματικής και γνωστικής λειτουργίας.
Από την πρόληψη και τη διατροφή έως τη στέγαση
Ένα σημαντικό μέρος αυτών των δαπανών εντάσσεται στην ευρύτερη οικονομία της ευεξίας. Σύμφωνα με το Global Wellness Economy Monitor 2025, η αξία της έφτασε τα 6,8 τρισ. δολάρια το 2024, έχοντας διπλασιαστεί από το 2013. Έως το 2029 προβλέπεται να πλησιάσει τα 9,8 τρισ. δολάρια, με μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 7,6%, υψηλότερο από την προβλεπόμενη αύξηση 4,5% του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Η ευεξία και η μακροζωία δεν αποτελούν ταυτόσημες αγορές, αλλά συναντώνται σε αρκετούς κλάδους. Η κατηγορία της δημόσιας υγείας, της πρόληψης και της εξατομικευμένης ιατρικής αντιστοιχούσε σε παγκόσμια αγορά 675,9 δισ. δολαρίων το 2024. Έως το 2029 η αξία της αναμένεται να φτάσει τα 852,3 δισ. δολάρια. Στην κατηγορία περιλαμβάνονται προγράμματα δημόσιας υγείας, προληπτικές εξετάσεις, υπηρεσίες εντοπισμού παραγόντων κινδύνου και διαγνωστικές λύσεις που προσαρμόζονται στα χαρακτηριστικά κάθε ανθρώπου.
Ακόμη μεγαλύτερες είναι οι δαπάνες που συνδέονται με την καθημερινή φροντίδα της υγείας. Η παγκόσμια αγορά προϊόντων υγιεινής διατροφής, διατροφικών συμπληρωμάτων και υπηρεσιών διαχείρισης βάρους έφτασε τα 1,15 τρισ. δολάρια το 2024 και προβλέπεται να αυξηθεί στα 1,62 τρισ. έως το 2029. Η αγορά της σωματικής δραστηριότητας, στην οποία περιλαμβάνονται ο αθλητισμός, τα γυμναστήρια, ο εξοπλισμός και οι σχετικές τεχνολογίες, υπολογίστηκε σε 1,14 τρισ. δολάρια το 2024 και εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 1,46 τρισ. το 2029.
Η μακροζωία επηρεάζει και τον σχεδιασμό των κατοικιών. Σε νεότερη αποτίμηση, το Global Wellness Institute υπολόγισε ότι η αξία της παγκόσμιας αγοράς ακινήτων ευεξίας διαμορφώθηκε σε 711 δισ. δολάρια το 2024 και αυξήθηκε στα 876 δισ. το 2025. Με προβλεπόμενο μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης περίπου 15%, αναμένεται να φτάσει τα 1,8 τρισ. δολάρια έως το 2030. Στην κατηγορία εντάσσονται κατοικίες και κοινότητες με καλύτερη ποιότητα αέρα, φυσικό φωτισμό, χώρους άσκησης, πρόσβαση σε πράσινο και υποδομές που διευκολύνουν την ανεξάρτητη διαβίωση των μεγαλύτερων ηλικιών.
Η μεγαλύτερη διάρκεια ζωής αλλάζει τον οικονομικό σχεδιασμό
Η αύξηση του προσδόκιμου επηρεάζει επίσης τις ασφαλίσεις, τις συντάξεις, την αποταμίευση και τις επιλογές στέγασης μετά τη συνταξιοδότηση. Όταν η ζωή διαρκεί περισσότερα χρόνια, μεγαλώνει το διάστημα για το οποίο πρέπει να επαρκούν οι οικονομικοί πόροι ενός νοικοκυριού. Ενισχύεται ακόμη η ζήτηση για υπηρεσίες φροντίδας, τεχνολογίες απομακρυσμένης παρακολούθησης της υγείας και προϊόντα που επιτρέπουν στους ανθρώπους να παραμένουν περισσότερο στο σπίτι τους.
Η υγιής γήρανση έχει ευρύτερη σημασία και για την οικονομία. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι η μεγαλύτερη συμμετοχή των ανθρώπων μεγαλύτερης ηλικίας στην εργασία και η ενίσχυση των δεξιοτήτων και των δυνατοτήτων τους μπορούν να προσθέτουν περίπου 0,4 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως στον ρυθμό αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ κατά την περίοδο 2025-2050. Η συμβολή αυτή μπορεί να περιορίσει μέρος των πιέσεων που προκαλούν η συρρίκνωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας και η αύξηση των δαπανών για συντάξεις και περίθαλψη.
Οι εκτιμήσεις αυτές χρειάζονται, πάντως, προσεκτική ανάγνωση, καθώς η UBS και το Global Wellness Institute χρησιμοποιούν διαφορετικούς ορισμούς. Η πρώτη εξετάζει την αγορά της μακροζωίας, ενώ το δεύτερο την ευρύτερη οικονομία της ευεξίας. Επομένως, τα επιμέρους ποσά δεν μπορούν να αθροιστούν, αφού αρκετές κατηγορίες επικαλύπτονται. Η αύξηση των καταναλωτικών δαπανών δεν σημαίνει ότι οι άνθρωποι ζουν αυτομάτως πιο υγιεινά. Δείχνει, όμως, ότι η επιθυμία για περισσότερα χρόνια καλής ζωής αναδιαμορφώνει ήδη μεγάλες αγορές, πολύ πριν η επιστήμη αποδείξει ότι μπορεί να επιβραδύνει ουσιαστικά τη βιολογική γήρανση.
