H ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης τείνει να καταστεί η μεγαλύτερη οικονομική επένδυση στην ιστορία των ΗΠΑ, ξεπερνώντας κατά πολύ τις επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν για τη χρηματοδότηση άλλων τεράστιων έργων υποδομής στις ΗΠΑ, όπως οι σιδηρόδρομοι, το δίκτυο αυτοκινητοδρόμων και το διαδίκτυο. Οπως επισημαίνει η Wall Street Journal, ποτέ στο παρελθόν η αμερικανική οικονομία δεν εξαρτάτο τόσο πολύ από την ανάπτυξη ενός και μόνο κλάδου.
Οι συνολικές επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων και στη σχετική υποδομή προβλέπεται να ανέλθουν σε 10,3 τρισ. δολάρια από το 2025 έως το 2032, σύμφωνα με νέες εκτιμήσεις του οικονομολόγου Stijn van Nieuwerburgh που δημοσιεύθηκαν από το Ινστιτούτο Brookings. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο εκπληκτικό 3,6% του ΑΕΠ ετησίως, κατά μέσο όρο. Μόνο φέτος, οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη στις ΗΠΑ προβλέπεται να αγγίξουν το 1,9% του ΑΕΠ το 2026, σύμφωνα με νέες εκτιμήσεις της Goldman Sachs. Η τελευταία φορά που η ανάπτυξη ενός νέου κλάδου μονοπωλούσε σε τέτοιο βαθμό την οικονομική δραστηριότητα, ήταν η άνθηση των σιδηροδρόμων στα τέλη του 19ου αιώνα.
Γεγονός είναι ότι οι επενδύσεις στην ΑΙ μεταμορφώνουν κάθε τομέα της οικονομίας με τη δημιουργία εκατοντάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας και την ανάδειξη νέων δισεκατομμυριούχων. Ωστόσο, ενέχουν σημαντικό κίνδυνο, καθώς μεγάλο μέρος τους βασίζεται στο χρέος. Μια απότομη επιβράδυνση θα μπορούσε να προκαλέσει κραδασμούς σε ολόκληρη την αμερικανική οικονομία.
Κατασκευαστικός κλάδος
Τα τεράστια αυτά ποσά που πέφτουν στην οικονομία έχουν σημαντικές επιπτώσεις σε επιμέρους κλάδους. Στις κατασκευές, τα χρήματα που δαπανήθηκαν για data centers αποτέλεσαν μια φωτεινή πτυχή σε μια κατά τα άλλα σκοτεινή περίοδο. Μέχρι τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους, δαπανήθηκαν 37 δισ. δολάρια για την κατασκευή ιδιωτικών κέντρων δεδομένων – περίπου 9 δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα από ό,τι στους πρώτους επτά μήνες του περασμένου έτους, σύμφωνα με το Υπουργείο Εμπορίου.
Οι ιδιωτικές δαπάνες για κατασκευές σε όλους τους άλλους τομείς -κατοικίες, πολυκατοικίες, εμπορικά κέντρα κ.λπ.- ήταν περίπου 46 δισ. δολάρια χαμηλότερες από τα επίπεδα του προηγούμενου έτους κατά τους πρώτους επτά μήνες του τρέχοντος έτους.
Ωστόσο, οι «hyperscalers» απασχολούν το ήδη περιορισμένο εργατικό δυναμικό, αλλά και ηλεκτρική ενέργεια, αυξάνοντας το κόστος για άλλες επιχειρήσεις. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα του Ρίτσμοντ ανέφερε πρόσφατα ότι η κατασκευή data centers ασκεί πίεση στη διαθεσιμότητα εργατικού δυναμικού στην περιοχή της.
Χρηματοδότηση και κίνδυνος
Σύμφωνα με την FactSet, οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι κεφαλαιουχικές δαπάνες πέντε από τους λεγόμενους «hyperscalers» -Alphabet, Amazon.com, Meta Platforms, Microsoft και Oracle- θα ανέλθουν σε 4,2 τρισ. δολάρια κατά την τετραετία που λήγει το 2029. Ένα όλο και μεγαλύτερο μερίδιο αυτών των δαπανών χρηματοδοτείται μέσω δανεισμού.
Αυτό το επίπεδο δαπανών αυξάνει τους κινδύνους για τον χρηματοπιστωτικό τομέα σε περίπτωση που η άνθηση μετατραπεί σε ύφεση. Ο Van Nieuwerburgh ανέφερε ότι συχνά οι εταιρείες τεχνολογίας χρησιμοποιούν οντότητες εκτός ισολογισμού για να δανειστούν από τράπεζες και εταιρείες ιδιωτικής πίστης, και αυτές οι συναλλαγές συνήθως συνοδεύονται από ελάχιστη διαφάνεια. Η πρακτική αυτή καθιστά δύσκολο να εκτιμηθεί το μέγεθος των χρηματοοικονομικών κινδύνων, πρόσθεσε. Εάν η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποφέρει επαρκή έσοδα για την εξυπηρέτηση του χρέους που συγκεντρώθηκε για την κατασκευή κέντρων δεδομένων, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να εξαπλωθούν σε ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Θέσεις εργασίας
Οι οικονομολόγοι εμφανίζεται διχασμένοι ως προς το αν η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει πλέον σε ουσιαστικό βαθμό την απασχόληση των υπαλλήλων γραφείου. Αυτό που είναι σαφές, επί του παρόντος, είναι ότι η ανάπτυξη του τομέα αυτού δημιουργεί πολύ υψηλή ζήτηση για ορισμένους κλάδους εργαζομένων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του LinkedIn, η τεχνητή νοημοσύνη ήταν η αιτία για τη δημιουργία περισσότερων από 750.000 νέων θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ από το 2023 έως και σήμερα το 2026. Και αυτές οι θέσεις εργασίας αμείβονται καλά: ο διάμεσος μισθός για τις αγγελίες εργασίας που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη στο LinkedIn είναι περίπου 180.000 δολάρια, σε σύγκριση με τα 80.000 δολάρια για όλες τις θέσεις εργασίας. «Είναι ένας από τους δυναμικούς τομείς μιας πολύ υποτονικής αγοράς εργασίας», δήλωσε ο Kory Kantenga, επικεφαλής οικονομικών του LinkedIn για την Αμερική.
Οι θέσεις εργασίας γραφείου, όπως ο επιμελητής δεδομένων και ο μηχανικός ΑΙ, αποτελούν τα επαγγέλματα με τη μεγαλύτερη ζήτηση, αλλά οι εργοδότες έχουν επίσης προσθέσει 117.000 θέσεις εργασίας σε κέντρα δεδομένων από τις αρχές του 2024. Σε αυτές δεν συμπεριλαμβάνονται οι θέσεις εργασίας στον κατασκευαστικό τομέα, πολλές από τις οποίες δεν είναι μόνιμες.
Στην περιοχή της Ουάσιγκτον, ο αριθμός των ηλεκτρολόγων έχει αυξηθεί από 9.000 σε 17.500 τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με τον Ντον Σλάιμαν, πολιτικό συντονιστή της συνδικαλιστικής οργάνωσης IBEW Local 26.
Το «φαινόμενο του πλούτου»
Η άνοδος των μετοχών που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη έχει οδηγήσει σε τεράστια κέρδη στα χρηματιστήρια. Σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, κατά το δεύτερο τρίμηνο, η αξία των μετοχών και των αμοιβαίων κεφαλαίων στις ΗΠΑ ανήλθε στα 63 τρισ. δολάρια -σχεδόν το διπλάσιο του ποσού που καταγραφόταν στα τέλη του 2022. Η τάση αυτή έχει ενισχύσει τις καταναλωτικές δαπάνες, παρά το γεγονός ότι η αύξηση των μισθών έχει επιβραδυνθεί. Τα κέρδη ήταν ισχυρότρα για τους εύπορους, οι οποίοι τείνουν να έχουν μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας τους επενδυμένο σε μετοχές σε σύγκριση με τη μεσαία τάξη.
Σε εθνικό επίπεδο, οι πωλήσεις κατοικιών βρίσκονται σε τετραετή ύφεση. Ωστόσο, στη Σίλικον Βάλεϊ, τα κεφάλαια από την τεχνητή νοημοσύνη τροφοδοτούν μια ραγδαία αύξηση στις πωλήσεις πολυτελών κατοικιών. «Είναι η καλύτερη περίοδος από το 2000», δήλωσε ο Κεν ΝτεΛεόν, μεσίτης ακινήτων. Ο ΝτεΛεόν έθεσε πρόσφατα προς πώληση μια κατοικία πέντε υπνοδωματίων έναντι 9,9 εκατομμυρίων δολαρίων. Έλαβε επτά προσφορές και, μέσα σε δύο εβδομάδες, η κατοικία πωλήθηκε έναντι ποσού άνω των 13 εκατομμυρίων δολαρίων. Νικητής της δημοπρασίας ήταν ένας επιχειρηματίας του τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.
Η ζήτηση για εξοπλισμό που χρησιμοποιείται στα κέντρα δεδομένων -κυρίως τσιπ μνήμης- οδηγεί σε ελλείψεις και αυξάνει το κόστος των τεχνολογικών προϊόντων. Οι τιμές που κατέβαλαν οι εισαγωγείς για υπολογιστές, περιφερειακά (όπως σκληρούς δίσκους) και ημιαγωγούς ήταν τον Αύγουστο κατά 20% υψηλότερες σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Αυτές οι υψηλές τιμές εισαγωγής ασκούν με τη σειρά τους ανοδική πίεση στο κόστος ορισμένων καταναλωτικών αγαθών, όπως τα iPhone και οι κονσόλες παιχνιδιών, και συμβάλλουν στον πληθωρισμό.
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας του Σικάγου, Austan Goolsbee, προειδοποίησε πρόσφατα ότι οι επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων ωθούν προς τα πάνω τους μισθούς σε συναφείς τομείς. Επίσης, ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Kevin Warsh, ανέφερε τη δανειοδότηση των «hyperscalers» ως έναν από τους λόγους για τους οποίους τα μακροπρόθεσμα επιτόκια έχουν αυξηθεί, γεγονός που με τη σειρά του έχει καταστήσει την απόκτηση ιδιόκτητης κατοικίας λιγότερο προσιτή για εκατομμύρια Αμερικανούς. Οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος έχουν εκτοξευθεί σε ορισμένες περιοχές όπου υπάρχουν πολλά κέντρα δεδομένων.
