Ο ρόλος του γονέα και οι απαιτήσεις του αυξάνονται όλο και περισσότερο, όσο οι υποχρεώσεις της καθημερινότητας πολλαπλασιάζονται. Τόσο οι μητέρες όσο και οι πατέρες βρίσκονται σε μία ενοχική συνθήκη, τις περισσότερες φορές, σκεπτόμενοι ότι δεν έχουν τον χρόνο που θα ήθελαν για να αφιερώσουν στα παιδιά τους, πόσο μάλλον στα παιδιά που πιθανά βρίσκονται στον πληθυσμό εκείνο που χρήζει συνεδρίες λογοθεραπείας για να αναπτύξουν το λόγο τους ή/και τις δεξιότητες καθαρής ομιλίας.
Σε περιπτώσεις που οι ανάγκες των παιδιών είναι ακόμα μεγαλύτερες, π.χ. βρίσκονται στο Φάσμα του Αυτισμού, εκεί βλέπουμε γονείς με περισσότερο άγχος, θυμό, ενοχές ακόμα και απόγνωση για το πώς θα βοηθήσουν τα παιδιά τους.
Σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις η λύση των υπερβολικών ωρών σε θεραπευτικά προγράμματα μπορεί να μην είναι πάντα η πιο αποτελεσματική. Το να ρίχνουμε όλο το βάρος στην αλλαγή μόνο του παιδιού δεν είναι πάντα και το ιδανικό.
Διαβάστε ακόμα: Λογοθεραπεία: Γιατί όσο νωρίτερα, τόσο καλύτερα;
Για κάθε παιδί η εκπαίδευση του γονέα σε πρακτικούς τρόπους ενίσχυσης της επικοινωνίας είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Όταν οι γονείς νιώθουν ότι έχουν εργαλεία μέσα στην καθημερινότητα, συχνά μειώνεται και το άγχος τους.
Πρακτικές καθημερινές ιδέες ενίσχυσης της επικοινωνίας, του λόγου ή/και της άρθρωσης
Οι ιδέες που παρουσιάζονται μπορούν να προσφέρουν τόσο ποιοτικό χρόνο μεταξύ γονέων και παιδιών όσο και ενίσχυση των λεκτικών τους δεξιοτήτων. Ωστόσο, είναι σημαντικό να προσαρμοστούν στο αναπτυξιακό προφίλ του κάθε παιδιού εξατομικευμένα και αυτό θα γίνει σε συνεργασία με το λογοθεραπευτή του εκάστοτε παιδιού. Η προσαρμογή είναι απαραίτητη έτσι ώστε να μην υπάρξει πιθανή απογοήτευση από την πλευρά του παιδιού ότι δεν τα καταφέρνει αλλά και στην περίπτωση του γονέα να μην νιώσει ότι κάνει κάτι λάθος. Παρατηρώντας την απόδοση του παιδιού στις δραστηριότητες μπορούμε να αυξήσουμε ή να μειώσουμε επίπεδο δυσκολίας.
Παιχνίδια αυτοκινήτου
Οι ώρες μετακίνησης με το αυτοκίνητο μέσα στην ημέρα μπορεί να είναι τόσες πολλές αλλά και τόσο πολύτιμες παράλληλα. Συνήθως η συνθήκη του αυτοκινήτου φέρνει γονιό και παιδί κοντά και είναι η «ώρα της εξομολόγησης»! Αξιοποιούμε το χρόνο αυτό, παίζοντας λεκτικά παιχνίδια όπως:
- «Βρες 3 πράγματα που…» : Ξυπνήστε τη φαντασία σας και βρείτε κατηγορίες – ή συζητήστε με το θεραπευτή σας για τις κατηγορίες που χρειάζεται να δουλέψει το παιδί σας – έτσι ώστε με εναλλαγή σειράς να ανακαλούνται λέξεις από διάφορες κατηγορίες σχετικές με την ηλικία αλλά και τις ανάγκες του παιδιού (π.χ. χρώματα, σχήματα, πράγματα του δρόμου, πράγματα της φύσης, που έκανε στο σχολείο και του άρεσε κ.ά).
- «Βρες τι σκέφτομαι…» : Βάζετε στο μυαλό σας ένα αντικείμενο (ζώο, πρόσωπο, τόπο) και κάνοντας απλές περιγραφές ζητάτε από το παιδί να το βρει. Το ίδιο κάνει και εκείνο με βοήθεια από εσάς ή χωρίς. Έτσι ενισχύεται ο περιγραφικός του λόγος, αλλά και την καθαρή ομιλία, εφόσον χρειάζεται, κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού
- Μοιραστείτε τα νέα σας : Πείτε ένα καλό ή/και ένα άσχημο νέο από την ημέρα σας. Ανάλογα την ηλικία του παιδιού μπορεί να ξεκινήσει με απλές προτάσεις και όσο πιο μεγάλο είναι τόσο πιο αναλυτικός μπορεί να γίνει ο λόγος.
Παιχνίδια σουπερμάρκετ
Τρέχουμε με τα παιδιά να κάνουμε τα ψώνια του σπιτιού και αντί να αξιοποιήσουμε τον πλούτο του καταστήματος βιαζόμαστε να τελειώσουμε για να προλάβουμε να πάμε να συνεχίσουμε τις οικιακές υποχρεώσεις. Ας κάνουμε μία παύση εκεί! Πάρτε το καρότσι σας και παίξτε με το παιδί σας άφοβα!
- Ζητήστε να σας φέρουν κατηγορίες τροφίμων π.χ. 3 φρούτα, 2 λαχανικά, γαλακτοκομικά.
- Φτιάξτε λίστα (με λέξεις ή εικόνες) από πριν και δώστε την στο παιδί για να σας λέει τι χρειάζεστε να αγοράσετε
- Αν είναι οικείο το κατάστημα ζητήστε από το παιδί να σας οδηγήσει που μπορείτε να βρείτε,
π.χ. μακαρόνια. Αφήστε το να σας καθοδηγήσει χρησιμοποιώντας έννοιες (π.χ. πάνω , δίπλα, ανάμεσα κ.ά) όπως και να χρησιμοποιήσει οδηγίες για να πώς θα φτάσετε στο κατάλληλο ράφι. - Αφήστε το παιδί να συζητήσει με τους υπαλλήλους, να τους ζητήσει βοήθεια ή ακόμα και οδηγίες. Αφήστε το να πάρει πρωτοβουλίες για να λύσει ένα πρόβλημα που μπορεί να έχει μέσα σε αυτό τον χώρο.
Παιχνίδια στο σπίτι
Μικρές στιγμές μέσα στην ημέρα μπορούν να γίνουν ευκαιρίες για ενίσχυση της επικοινωνίας.
- Περιγράψτε αντικείμενα του σπιτιού
- «Βρες 5 πράγματα που…» (είναι κόκκινα, είναι μαλακά, βρίσκονται στην κουζίνα)
- Φτιάξτε μικρές ιστορίες με αντικείμενα
Στιγμές στο τραπέζι
Το οικογενειακό τραπέζι είναι ένας φυσικός χώρος επικοινωνίας. Κλείνουμε τις οθόνες και συζητάμε!
Μπορείτε να:
- Μοιραστείτε το καλύτερο και το πιο δύσκολο κομμάτι της ημέρας
- Ζητήσετε από το παιδί να αφηγηθεί τι έγινε στο σχολείο – αν δυσκολεύεται με ερωτήσεις
επιλογών βάσει των πληροφοριών που πιθανά έχετε λάβει από το σχολείο. - Κάνετε ερωτήσεις που ενισχύουν τον διάλογο
Με αυτόν τον τρόπο το παιδί μαθαίνει να οργανώνει τις σκέψεις του και να εκφράζεται.
Συμπερασματικά, δε χρειαζόμαστε πάντα «υλικά» ή «ώρα μαθήματος» για να βοηθήσουμε το παιδί μας στην ανάπτυξη του λόγου του. Φαντασία, ευελιξία και αξιοποίηση των καθημερινών στιγμών αρκούν για να μπουν μικρά αλλά σημαντικά λιθαράκια στην ανάπτυξη του λόγου.
