Η περίοδος αδείας για το καλοκαίρι έχει ήδη ξεκινήσει, και για χιλιάδες εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα το επίδομα αδείας φέτος έρχεται για να ενισχύσει το εισόδημά τους.
Η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ μεικτά (από 880 ευρώ) που τέθηκε σε ισχύ από την 1η Απριλίου 2026, συμπαρασύρει προς τα πάνω και τις αποδοχές του επιδόματος αδείας.
Σύμφωνα με την ισχύουσα εργατική νομοθεσία, το επίδομα αδείας χορηγείται σε όλους τους εργαζόμενους που διατηρούν ενεργή εργασιακή σχέση, και καταβάλλεται είτε με την έναρξη της άδειας είτε σταδιακά μαζί με τις αποδοχές του διαστήματος της άδειας.
Παράλληλα, στο νομοσχέδιο για τα εργασιακά περιλαμβάνεται διάταξη για την περαιτέρω κατάτμηση της άδειας κατόπιν συμφωνίας εργαζόμενου και εργοδότη.
Φέτος, η χορήγηση της ετήσιας άδειας των εργαζομένων διέπεται από νέες διατάξεις, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι θερινές διακοπές σε επιχειρήσεις και χώρους εργασίας.
Οι αλλαγές δεν επηρεάζουν τις βασικές διατάξεις ούτε τον αριθμό των ημερών άδειας που δικαιούνται οι εργαζόμενοι, αλλά τον τρόπο με τον οποίο αυτές μπορούν να χορηγούνται μέσα στο έτος.
Επίσης, αλλαγές επέρχονται και όσον αφορά την καταχώριση των αδειών στο πληροφοριακό σύστημα Εργάνη.
Βασικές αρχές
Ο αριθμός των ημερών άδειας εξακολουθεί να εξαρτάται από τα έτη προϋπηρεσίας του εργαζομένου.
Η κανονική άδεια δεν μπορεί να αντικατασταθεί με χρηματική αποζημίωση, παρά μόνο σε περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης.
Τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων μιας επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει άδεια κατά το διάστημα από 1η Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου.
Η συγκεκριμένη υποχρέωση εφαρμόζεται ανεξαρτήτως κλάδου δραστηριότητας και αφορά το σύνολο των επιχειρήσεων που απασχολούν προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας.
Ημέρες άδειας
Πενθήμερη εργασία: Από 20 έως 26 ημέρες άδειας, ανάλογα με τα έτη προϋπηρεσίας.
Εξαήμερη εργασία: Από 24 έως 31 ημέρες άδειας, ανάλογα με τα έτη εργασίας.
Δυνατότητα κατάτμησης
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα κατάτμησης της κανονικής άδειας σε περισσότερα τμήματα μέσα στο ίδιο έτος.
Μέχρι σήμερα η γενική αρχή προέβλεπε ότι η ετήσια άδεια έπρεπε να χορηγείται ενιαία, ενώ η κατάτμησή της επιτρεπόταν μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Πλέον, η άδεια μπορεί να χορηγείται σε έως και τέσσερις διαφορετικές χρονικές περιόδους, ύστερα από συμφωνία μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη. Η δυνατότητα αυτή επιτρέπει στους εργαζομένους να κατανέμουν τις ημέρες ανάπαυσής τους σε διαφορετικές εποχές του χρόνου, χωρίς να απαιτείται η εξάντληση του συνόλου της άδειας σε μία μόνο θερινή περίοδο.
Έτσι, εργαζόμενος που δικαιούται 20 ημέρες άδειας μπορεί να λάβει δέκα ημέρες τον Αύγουστο, πέντε ημέρες το φθινόπωρο και πέντε ημέρες κατά την περίοδο των Χριστουγέννων. Παρά τη δυνατότητα κατάτμησης, η νομοθεσία προβλέπει ελάχιστη διάρκεια συνεχόμενης άδειας για κάθε τμήμα.
Στις επιχειρήσεις που λειτουργούν με πενθήμερο σύστημα εργασίας απαιτούνται τουλάχιστον πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες.
Για τους εργαζομένους με εξαήμερη απασχόληση απαιτούνται τουλάχιστον έξι συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες. Η πρόβλεψη αυτή σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται η χρήση της κανονικής άδειας σε μεμονωμένες ημέρες ή σε αποσπασματικές απουσίες από την εργασία.
Συνεπώς, δεν είναι δυνατή η λήψη μιας ημέρας άδειας κάθε εβδομάδα ή η χρήση μεμονωμένων Παρασκευών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Ο χρόνος λήψης της άδειας εξακολουθεί να καθορίζεται κατόπιν συνεννόησης μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου.
Πώς γίνεται ο προγραμματισμός ανά επιχείρηση
Κατά τον προγραμματισμό των αδειών λαμβάνονται υπόψη τόσο οι ανάγκες λειτουργίας της επιχείρησης όσο και οι προσωπικές ανάγκες των εργαζομένων.
Σε περιπτώσεις που πολλοί εργαζόμενοι επιθυμούν να λάβουν άδεια κατά την ίδια χρονική περίοδο, η επιχείρηση μπορεί να προχωρήσει σε διαφορετική κατανομή των ημερομηνιών προκειμένου να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία της. Σημειωτέον ότι η Επιθεώρηση Εργασίας εξακολουθεί να έχει αρμοδιότητα ελέγχου και παρέμβασης σε περιπτώσεις διαφορών σχετικά με τη χορήγηση της άδειας.
Καταχώριση στο Εργάνη
Από το 2026 καταργήθηκε η υποχρέωση προαναγγελίας της κανονικής άδειας στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ. Μέχρι σήμερα οι επιχειρήσεις όφειλαν να δηλώνουν εκ των προτέρων τη χορήγηση της άδειας κάθε εργαζομένου.
Η δήλωση πραγματοποιείται μετά τη χορήγηση της άδειας και πρέπει να υποβληθεί εντός του επόμενου μήνα από τη λήψη της.
Η αλλαγή αφορά το σύνολο των επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα και μειώνει τις διοικητικές υποχρεώσεις που συνδέονταν με την προαναγγελία των αδειών.
