Προσωρινή ανακοπή στη μαζική εισροή προϊόντων χαμηλής αξίας που διακινούνται μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου, κυρίως από την Κίνα, προς τη χώρα μας φαίνεται να έφεραν οι πρώτες ημέρες εφαρμογής του τέλους των 3 ευρώ, το οποίο επιβάλλεται ανά δασμολογικό κωδικό. Αν και το μέτρο τέθηκε επίσημα σε ισχύ την 1η Ιουλίου, ήδη οι καταναλωτές εμφανίζονται πιο συγκρατημένοι στις αγορές τους από τις δημοφιλείς κινεζικές πλατφόρμες, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν αποκτήσει ιδιαίτερα μεγάλη απήχηση και στην ελληνική αγορά.
Ειδικότερα, όπως αναφέρουν στην «Κ» πηγές από τον κλάδο των ταχυμεταφορών, την τελευταία εβδομάδα καταγράφεται αισθητή κάμψη στον όγκο των δεμάτων που φθάνουν από την Κίνα στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, η μείωση αγγίζει ακόμη και το 50% σε σύγκριση με τους προηγούμενους μήνες. Σε πρώτη φάση, λοιπόν, το νέο τέλος φαίνεται να επιτυγχάνει τον στόχο του, δηλαδή να περιορίσει αυτό που η Ευρωπαϊκή Ενωση θεωρεί αθέμιτο ανταγωνισμό από διαδικτυακούς λιανοπωλητές, κυρίως κινεζικούς κολοσσούς του e-commerce. Στην ελληνική αγορά, το ενδιαφέρον των καταναλωτών συγκεντρώνουν σχεδόν αποκλειστικά τέσσερις πλατφόρμες: η Trendyol, η Shein, η Temu και η Aliexpress.
Μπορεί τα πρώτα δείγματα να δείχνουν ότι το μέτρο αποδίδει καρπούς, ωστόσο οι ίδιες πηγές επισημαίνουν στην «Κ» ότι η αρχική πτώση δεν αναμένεται να διατηρηθεί με την ίδια ένταση, αλλά σταδιακά θα μετριαστεί. Κάτι τέτοιο, εξάλλου, έχει φανεί και από το παράδειγμα της Ρουμανίας. Εδώ και έξι μήνες, οι καταναλωτές στη γειτονική Ρουμανία καλούνται να καταβάλουν τέλος διαχείρισης ύψους 5 ευρώ για αγορές μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Το πρώτο διάστημα μετά την επιβολή του μέτρου, τα δέματα από την Κίνα μειώθηκαν κατά 60% με 70%. Σήμερα, όμως, το σκηνικό είναι διαφορετικό και η πτώση είναι ξεκάθαρα μικρότερη», αναφέρουν πηγές από τον κλάδο των ταχυμεταφορών.
Οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι ανάλογη πορεία θα ακολουθήσει και η ελληνική αγορά. «Μετά το αρχικό σοκ, οι καταναλωτές αναμένεται να επιστρέψουν στις κινεζικές πλατφόρμες, ιδίως για προϊόντα στα οποία προσφέρουν μεγαλύτερη ποικιλία», σημειώνουν. Επιπλέον, το ενδιαφέρον στρέφεται στο πώς θα αντιδράσουν οι κινεζικοί κολοσσοί του ηλεκτρονικού εμπορίου. Ενδέχεται να πιέσουν τους προμηθευτές τους να μειώσουν τις τιμές, ώστε να διατηρήσουν την κερδοφορία τους. Αξίζει να σημειωθεί ότι ορισμένες πλατφόρμες, όπως η Temu, φιλοξενούν και Έλληνες εμπόρους. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι στην περίπτωση αγοράς από εγχώριο πωλητή, αποφεύγεται ο σκόπελος της επιβάρυνσης των 3 ευρώ για αποστολές αξίας κάτω των 150 ευρώ. Η Shein έχει ήδη προετοιμαστεί για τις αλλαγές, αυξάνοντας τους αποθηκευτικούς της χώρους στο Βρότσλαβ της Πολωνίας και ενισχύοντας τις μαζικές αποστολές προϊόντων προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πάντως, η κίνηση αυτή θα επηρεάσει τη δραστηριότητα των εταιρειών courier και των έξυπνων θυρίδων, οι οποίες τα τελευταία χρόνια είχαν βιώσει μια κοσμογονία εξυπηρέτησης παραγγελιών από την Κίνα. Μεγάλο μέρος των δεμάτων που διακινούνται αφορά τέτοιου είδους αγορές, ενώ ο αντίκτυπος στα έσοδα κάθε ταχυμεταφορικής θα εξαρτηθεί από τον βαθμό εξάρτησής της από τη συγκεκριμένη ροή.
Πριν από την επιβολή του τέλους, η διείσδυση των κινεζικών πλατφορμών ήταν κάτι παραπάνω από εντυπωσιακή. Σύμφωνα με την Transparency Reports, στην Ελλάδα η Temu κατέγραψε 3,1 εκατ. μηνιαίους χρήστες στο διάστημα από 1 Ιουλίου έως 31 Δεκεμβρίου 2025, η Shein 2,7 εκατ. στο πρώτο εξάμηνο του 2025 και η Aliexpress 1,64 εκατ. στο δεύτερο εξάμηνο της ίδιας χρονιάς. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν τη σημαντική τους κυριαρχία στο ελληνικό καταναλωτικό κοινό. Παράλληλα, οι συγκεκριμένες πλατφόρμες ακολουθούν επιθετική διαφημιστική πολιτική, με τις προωθητικές τους ενέργειες να κατακλύζουν καθημερινά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Την ίδια ώρα στην Ε.Ε. ο αριθμός των δεμάτων που εισήλθαν με προϊόντα αξίας κάτω των 150 ευρώ εκτινάχθηκε από 1,4 δισ. το 2022 σε 5,8 δισ. το 2025.
Οι ιδιαίτερα χαμηλές τιμές των κινεζικών προϊόντων συχνά συνοδεύονται από ζητήματα ποιότητας και συμμόρφωσης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Κατά τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν το 2025, διαπιστώθηκε ότι πάνω από το 60% των εισαγόμενων ειδών, όπως παιχνίδια, καλλυντικά και ηλεκτρονικές συσκευές, περιείχαν απαγορευμένες ουσίες ή δεν περιείχαν τα απαιτούμενα έγγραφα ασφαλείας.
Τον περασμένο Μάιο, η Temu τιμωρήθηκε με πρόστιμο 200 εκατ. ευρώ, καθώς διαπιστώθηκε ότι είχε διαθέσει στην ευρωπαϊκή αγορά προϊόντα, όπως παιδικά παιχνίδια και μικρές ηλεκτρονικές συσκευές, τα οποία δεν πληρούσαν τα πρότυπα ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
