30 Δεκεμβρίου 1963
Η American Express Warehousing, μία μονάδα της American Express, κηρύσσει χρεοκοπία, όταν διαπιστώνεται ότι οι δεξαμενές της που υποτίθεται ότι περιείχαν λάδι για σαλάτα αξίας 150 εκατ. δολαρίων δεν έχουν παρά μόνο θαλασσινό νερό. Πρόκειται για ένα περίεργο σκάνδαλο που ωστόσο θα οδηγήσει σε μία από τις πρώτες μεγάλες επενδύσεις του Warren Buffett.
Πρωταγωνιστής αυτού του σκανδάλου είναι ένας απατεώνας, που ονομάζεται Antoni -Tino- De Angelis.
Ο De Angelis γεννήθηκε το 1915 στο Μπρονξ και αφότου τελείωσε το σχολείο, έπιασε δουλειά σε ένα κρεοπωλείο. Αφότου μεταπήδησε σε μια μεγάλη εταιρεία επεξεργασίας κρεάτων, την Adolf Gobel, αναρριχήθηκε έως τη θέση του προέδρου το 1949, όμως η εταιρεία χρεοκόπησε, όταν αποκαλύφθηκε ότι είχε εξαπατήσει το αμερικανικό κράτος, προμηθεύοντας τα σχολεία με κακής ποιότητας κρέατα.
Έτσι, το 1955, ο De Angelis ίδρυσε την Allied Crude Vegetable Oil Refining Corporation. Αφότου απέκτησε μεγάλη παρουσία στις αγορές των αγροτικών εμπορευμάτων, εκμεταλλευόμενος τα κρατικά προγράμματα επιδοτήσεων, ο De Angelis αποφάσισε να βγάλει ακόμα περισσότερα χρήματα, χειραγωγώντας την αγορά του σογιέλαιου.
Το σχέδιό του ήταν να χρησιμοποιήσει τα μεγάλα αποθέματα εμπορευμάτων της εταιρείας του ως εγγύηση για να πάρει δάνεια από τις τράπεζες της Wall Street. Αγοράζοντας προθεσμιακά συμβόλαια σογιέλαιου, θα ανέβαζε την τιμή του λαδιού και έτσι θα αυξανόταν τόσο η αξία των αποθεμάτων του όσο και εκείνη των προθεσμιακών συμβολαίων, με αποτέλεσμα να βγάλει χρήματα και από τα δύο.
Η American Express είχε πρόσφατα δημιουργήσει μία νέα μονάδα που ειδικευόταν στις αποθήκες και έδινε δάνεια στις επιχειρήσεις χρησιμοποιώντας τα αποθέματά τους ως εγγύηση. Έτσι, η American Express έδωσε στον De Angelis αποδεικτικά ότι είχε στις αποθήκες της εκατομμύρια λίτρα σογιέλαιου, με τον επιχειρηματία να παίρνει στη συνέχεια δάνεια με εγγύηση τα αποθέματα αυτά.
Όμως, όταν η American Express έστειλε επιθεωρητές για να σιγουρευτεί πως ο De Angelis είχε το σογιέλαιο που είχε χρησιμοποιηθεί ως collateral, δεν άργησε να διαπιστώσει ότι οι δεξαμενές ήταν γεμάτες με θαλασσινό νερό. Μόνο στο πάνω μέρος τους επέπλεε ελάχιστο λάδι.
Μέχρι να αποκαλυφθεί η απάτη του, ο De Angelis είχε πάρει ήδη δάνεια από 51 χρηματιστηριακές και τράπεζες.
Όταν η απάτη αποκαλύφθηκε, η αγορά του σογιέλαιου κατέρρευσε και ο De Angelis αδυνατούσε, φυσικά, να αποπληρώσει τα δάνεια.
Το σκάνδαλο αυτό, που έμεινε γνωστό ως «η απάτη με το λάδι σαλάτας του 1963», τίναξε στον αέρα δύο χρηματιστηριακές εταιρείες, τις Williston and Beane και Ira Haupt and Co, που είχαν δανείσει χρήματα στον De Angelis.
Η American Express αναγκάστηκε να πληρώσει 150 εκατ. δολάρια (ποσό που αντιστοιχεί σε 1,25 δισ. δολάρια σήμερα). Το αποτέλεσμα ήταν ότι η μετοχή της έχασε περίπου το ένα δεύτερο της αξίας της από τον Οκτώβριο του 1963 έως τον Ιανουάριο του 1964. Πιστεύοντας ότι ήταν ένα παροδικό πρόβλημα, ο Warren Buffett άρχισε να αγοράζει μετοχές της εταιρείας και έχτισε ποσοστό 5%, αντί 20 εκατ. δολαρίων. Και είχε δίκιο: Από το 1964 έως το 1973, η μετοχή της American Express δεκαπλασίασε την τιμή της. Ήταν μία από τις πρώτες επιτυχημένες επενδύσεις του Buffett.
