Νέες, ισχυρές αρμοδιότητες απέκτησε η Ευρωπαϊκή Ένωση για την εποπτεία της Τεχνητής Νοημοσύνης. Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο που τέθηκε σε ισχύ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποκτά το δικαίωμα να επιθεωρεί προηγμένα μοντέλα πριν από την κυκλοφορία τους, να περιορίζει την πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά και να επιβάλλει πρόστιμα έως 15 εκατ. ευρώ ή το 3% του ετήσιου παγκόσμιου κύκλου εργασιών των εταιρειών – όποιο ποσό είναι υψηλότερο.
Οι νέες εξουσίες εντάσσονται στον σταδιακό σχεδιασμό του Νόμου για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) του 2024. Η αρμόδια εκτελεστική αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Henna Virkkunen, τόνισε χαρακτηριστικά ότι τα προηγμένα μοντέλα ενέχουν κινδύνους πρωτόγνωρης κλίμακας, καθιστώντας απαραίτητο τον αυστηρό έλεγχο.
Διεθνείς τριβές και αμερικανική αντίδραση
Η κίνηση αυτή αναμένεται να κλιμακώσει την ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ – ΕΕ, σε μια περίοδο που η Ευρώπη επιδιώκει την «τεχνολογική της κυριαρχία». Ήδη, η πρόσφατη επιβολή προστίμου 1 δισ. δολαρίων στη Google προκάλεσε την απειλή επιβολής δασμών από τον Αμερικανό Πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ.
Νομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι καμία αμερικανική εταιρεία δεν εξαιρείται, καθώς οποιοσδήποτε πάροχος γενικής χρήσης μοντέλων AI (GPAI) δραστηριοποιείται στην Ευρώπη υπόκειται στους ίδιους κανόνες, ενώ υποχρεούται να ορίσει νόμιμο εκπρόσωπο εντός της ΕΕ. Παράλληλα, αυστηρά πρόστιμα επισύρουν όχι μόνο οι παραβάσεις, αλλά και η άρνηση συνεργασίας ή η παροχή παραπλανητικών πληροφοριών στις αρχές.
Η στάση των τεχνολογικών «κολοσσών»
Οι πιέσεις εντείνονται έπειτα από αναφορές για πρόσφατα ζητήματα κυβερνοασφάλειας που συνδέονται με μοντέλα AI, αλλά και παλαιότερες έρευνες, όπως αυτή κατά της πλατφόρμας X για το chatbot Grok.
Εκπρόσωποι της OpenAI και της Google δήλωσαν ότι συνεργάζονται στενά με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και παραμένουν προσηλωμένοι στην τήρηση των νέων κανόνων, υπογραμμίζοντας τη σημασία της καινοτόμου ανάπτυξης στην ευρωπαϊκή αγορά.
