Η ανάγκη οικοδόμησης νέων σχέσεων εμπιστοσύνης, συνδεσιμότητας και οικονομικής συνεργασίας μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής βρέθηκε στο επίκεντρο συζήτησης στο πλαίσιο του Delphi Forum Slemani, που πραγματοποιήθηκε στις 6-7 Ιουνίου στη Σουλεϊμανίγια.
Ο Υφυπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, Χάρης Θεοχάρης, υποστήριξε ότι ο κόσμος μεταβαίνει από ένα περιβάλλον που βασιζόταν κυρίως στο διεθνές δίκαιο σε μια πιο συναλλακτική διεθνή τάξη, γεγονός που καθιστά τις σχέσεις εμπιστοσύνης ακόμη πιο σημαντικές. Όπως ανέφερε, «η εμπιστοσύνη γίνεται υψίστης σημασίας», ενώ τόνισε ότι «η συνδεσιμότητα, η τήρηση των συμφωνιών και η ανάπτυξη κοινών υποδομών αποκτούν πλέον και διάσταση ασφάλειας, πέρα από την οικονομική τους σημασία».
Αναφερόμενος στον ρόλο της Ελλάδας, σημείωσε ότι η χώρα μπορεί να λειτουργήσει «ως γέφυρα συνεργασίας μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής, αξιοποιώντας τους ιστορικούς, πολιτιστικούς και γεωγραφικούς δεσμούς της με την περιοχή». Παράλληλα υπογράμμισε ότι η ενεργειακή ασφάλεια, οι εφοδιαστικές αλυσίδες και οι υποδομές πρέπει πλέον να αξιολογούνται μέσα από το πρίσμα της στρατηγικής ανθεκτικότητας. Ειδική αναφορά έκανε στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC), υποστηρίζοντας ότι «το μέλλον του δεν βρίσκεται σε μία και μοναδική διαδρομή αλλά σε ένα ευρύτερο δίκτυο επιλογών που θα προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία και ασφάλεια».
Συνεχίζοντας, ο Joost Hiltermann, πρώην Διευθυντής του Προγράμματος Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής του International Crisis Group, επισήμανε ότι η συνεργασία μεταξύ Ευρώπης και Μέσης Ανατολής παραμένει απαραίτητη, αλλά συχνά υπονομεύεται από συγκρούσεις και περιφερειακές εντάσεις. Ο ίδιος ανέδειξε ως βασικό εμπόδιο για την περιοχή την έλλειψη σωστής διακυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι «πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που περιορίζουν τις δυνατότητες ανάπτυξης και συνεργασίας». Τόνισε ότι «η πρόληψη των συγκρούσεων και η μετατροπή των προσωρινών εκεχειριών σε βιώσιμες ειρηνευτικές συμφωνίες παραμένουν κρίσιμες προϋποθέσεις για οποιαδήποτε μακροπρόθεσμη στρατηγική σύμπραξη».
Η συζήτηση στράφηκε στις οικονομικές προοπτικές της Περιφέρειας του Κουρδιστάν, με τη Zhwan Sabir, Επικεφαλής του Γραφείου του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης του Κουρδιστάν και Πρόεδρο του Οργανισμού Τουρισμού, να παρουσιάζει το σχέδιο διαφοροποίησης της οικονομίας της περιοχής. Όπως ανέφερε, «η Περιφερειακή Κυβέρνηση επιδιώκει να μειώσει σταδιακά την εξάρτηση από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο μέσω επενδύσεων στον τουρισμό, τη γεωργία και άλλους παραγωγικούς τομείς».
Η ίδια τόνισε ότι το Ιρακινό Κουρδιστάν διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα ως ασφαλής και σταθερός προορισμός για επισκέπτες και επενδυτές. «Έχουμε θέσει ένα πολύπλευρο σχέδιο για να προσελκύσουμε περισσότερους τουρίστες και νέους επενδυτές», ανέφερε, ενώ εξέφρασε την επιθυμία ενίσχυσης της συνεργασίας με την Ελλάδα, ιδιαίτερα στον τομέα του τουρισμού και της τεχνογνωσίας.
Τέλος, ο Greg Mills, Senior Fellow και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του RUSI, προσέφερε μια οπτική από την Αφρική, υπογραμμίζοντας τις μεγάλες ευκαιρίες που δημιουργούν η δημογραφική ανάπτυξη, η ενέργεια και τα κρίσιμα ορυκτά. Επισήμανε ότι «η Αφρική και η Μέση Ανατολή αντιμετωπίζουν παρόμοιες προκλήσεις ανάπτυξης και διακυβέρνησης», ενώ υποστήριξε ότι «οι σχέσεις εμπιστοσύνης αποτελούν το θεμέλιο κάθε επιτυχημένης συνεργασίας». «Στην Αφρική κάνεις πρώτα φίλους και μετά δουλειές», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι προσωπικές και πολιτικές σχέσεις αποτελούν συχνά προϋπόθεση για την οικονομική συνεργασία.
