Στο τέλος του οδηγείται, όπως όλα δείχνουν, το μεγαλύτερο shutdown στην ιστορία, που κράτησε το αμερικανικό κράτος «κλειστό» για τουλάχιστον 43 ημέρες, ξεπερνώντας και το «λουκέτο» των 34 ημερών που είχε σημειωθεί στα τέλη του 2018, κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Donald Trump.
Όπως σημειώνει η Berenberg Bank, η δεύτερη θητεία του Αμερικανού προέδρου είναι πιο επιβαρυντική για την οικονομία από ό,τι η πρώτη, καθώς φέρνει μεγαλύτερα shutdowns, υψηλότερους δασμούς και πιο αυστηρές μεταναστευτικές πολιτικές.
Όμως, με τον τερματισμό του shutdown, αργά ή γρήγορα, αναμένεται πρώτα απ’ όλα να αρχίσει και πάλι η ροή στατιστικών δεδομένων, η οποία υπήρξε και το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις αγορές, κατά τη διάρκεια της κυβερνητικής παράλυσης. Το Bureau of Labor Statistics δεν δημοσίευσε τα στοιχεία της ανεργίας για τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, ενώ «μπλακ-άουτ» υπήρξε και στα στοιχεία του πληθωρισμού.
Καθώς οι δημόσιοι υπάλληλοι θα επιστρέφουν στις δουλειές της, η Berenberg εκτιμά ότι τα στοιχεία ανεργίας του Σεπτεμβρίου θα δημοσιευτούν στα μέσα της επόμενης εβδομάδας και στη συνέχεια θα ακολουθήσουν τα στοιχεία για τις λιανικές πωλήσεις Σεπτεμβρίου, το ΑΕΠ τρίτου τριμήνου και οι καταναλωτικές δαπάνες Σεπτεμβρίου. Τα στοιχεία Νοεμβρίου για τον πληθωρισμό και την απασχόληση αναμένεται να καθυστερήσουν περίπου μία εβδομάδα από την κανονική τους ημερομηνία δημοσίευσης, αλλά θα είναι διαθέσιμα πριν από τη συνεδρίαση της Fed, στις 18 Δεκεμβρίου, εκτιμούν οι αναλυτές.
Τι σημαίνει για την ανάπτυξη
Η αδύναμη καταναλωτική και επιχειρηματική εμπιστοσύνη λόγω της αβεβαιότητας που προκαλεί το shutdown, οι καθυστερήσεις στα κουπόνια σίτισης του προγράμματος Supplemental Nutrition Assistance Program (SNAP) και το γεγονός ότι οι υπάλληλοι του ομοσπονδιακού κράτους (το 1,8% της συνολικής απασχόλησης) δεν έχουν λάβει τις αμοιβές τους από την 1η Οκτωβρίου, έχουν επιβαρύνει την οικονομία τις τελευταίες 43 ημέρες.
Με την επανέναρξη των λειτουργιών του κράτους και καθώς οι δημόσιοι υπάλληλοι θα λάβουν αναδρομικά τους μισθούς που έχασαν, η Berenberg εκτιμά ότι οι δαπάνες που δεν έγιναν θα αναπληρωθούν και άρα η αμερικανική οικονομία θα καλύψει μέρος του χαμένου εδάφους.
Η ανάπτυξη του τέταρτου τριμήνου θα είναι αδύναμη, προβλέπει, αλλά η ανάκαμψη θα επεκταθεί και στο πρώτο τρίμηνο του 2026.
Το Congressional Budget Office (CBO) υπολογίζει ότι το shutdown των έξι εβδομάδων μείωσε την πραγματική ετησιοποιημένη ανάπτυξη κατά 150 μονάδες βάσης το τέταρτο τρίμηνο. Η Berenberg εκτιμά ότι το πραγματικό ΑΕΠ των ΗΠΑ θα αυξηθεί κατά 0,9% το τέταρτο τρίμηνο, έναντι μιας συντηρητικής πρόβλεψης για αύξηση 2,8% το τρίτο τρίμηνο.
Τελείωσε, αλλά όχι με τον καλύτερο τρόπο
Σε ό,τι αφορά το τέλος του shutdown, ο οίκος σημειώνει ότι η νίκη των Ρεπουμπλικανών κατά της επέκτασης των επιδοτήσεων του Affordable Care Act (Obamacare) επηρεάζει περίπου 22 εκατ. Αμερικανούς ή το 7% του πληθυσμού. Χωρίς τις επιδοτήσεις, τα ασφάλιστρα θα υπερδιπλασιαστούν κατά μέσο όρο, με την απόφαση αυτή να επιβαρύνει ακόμα περισσότερο τα νοικοκυριά μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος, που ήδη αντιμετωπίζουν πιέσεις από τον πληθωρισμό, τις χαμηλότερες μισθολογικές αυξήσεις και τη μειωμένη κρατική στήριξη. Ως αποτέλεσμα, οι ανισότητες θα αυξηθούν, εκτιμά η Berenberg, την ώρα που τα άτομα υψηλού εισοδήματος και οι επενδυτές εξακολουθούν να ωφελούνται από την αύξηση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων, σε ένα περιβάλλον υψηλής ονομαστικής ανάπτυξης.
Το «μέρισμα» των δασμών
Εξετάζοντας την ανακοίνωση του Trump ότι θα χρησιμοποιήσει τα έσοδα από τους δασμούς για να μοιράσει ένα μέρισμα «τουλάχιστον 2.000 δολαρίων ανά άτομο», η Berenberg σημειώνει ότι η εξαγγελία της θυμίζει τα 5.000 δολάρια ανά άτομο που είχε υποσχεθεί το Department of Government Efficiency (DOGE), αλλά δεν δόθηκαν ποτέ.
Άλλωστε, τα μαθηματικά «δεν βγαίνουν», όπως διαπιστώνει ο οίκος. Εάν εξαιρεθεί το 20% των πλουσιότερων Αμερικανών και οι πληρωμές γίνουν μόνο σε άτομα άνω των 16 ετών, αυτό σημαίνει ότι περίπου 220 εκατομμύρια Αμερικανοί θα ήταν δικαιούχοι. Για να λάβουν 2.000 δολάρια ο καθένας, απαιτούνται 440 δισ. δολάρια. Όμως το ποσό αυτό είναι υψηλότερο από τα σχεδόν 350 δισ. δολάρια των ετησιοποιημένων εσόδων από τους δασμούς, ακόμα και εάν το Ανώτατο Δικαστήριο δεν ακυρώσει τους δασμούς που εφαρμόστηκαν με βάση το International Emergency Economic Powers Act (IEEPA), που αντιστοιχούν στα τρίτα τέταρτα των συνολικών φετινών εσόδων.
Σε συνδυασμό με το φορολογικό νομοσχέδιο του Trump, το μέρισμα των δασμών θα μπορούσε να οδηγήσει το έλλειμμα στο 7-8% του ΑΕΠ το 2026. Με δεδομένο ότι το χρέος βρίσκεται σε τροχιά προς το 120% του ΑΕΠ έως το 2035, το μέρισμα των δασμών θα το έφερνε πιο κοντά στο 130%, υπολογίζεται.
Η πραγματική ανησυχία
Όμως, η πραγματική ανησυχία της Berenberg για την αμερικανική οικονομία έγκειται στους περιορισμούς στη μετανάστευση. Το τέλος ύψους 100.000 δολαρίων στις βίζες εργασίας H1B, οι συνεχιζόμενες απελάσεις, οι περιορισμοί στις συνοριακές ροές και το εχθρικό περιβάλλον για τους ξένους εργαζόμενους αναμένεται να επιβαρύνει σημαντική την οικονομική ανάπτυξη.
Αυτός είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο η Berenberg προβλέπει επιβράδυνση της αμερικανικής οικονομίας, με ανάπτυξη 1,9% φέτος (έναντι 2,8% το 2024), 1,8% το 2026 και 1,5% το 2027.
