Η εποχή του πλαστικού χρήματος περνά πλέον στη φάση της πλήρους ψηφιοποίησης. Οι πληρωμές στην Ελλάδα γίνονται όλο και πιο άυλες, πιο συχνές και μικρότερης αξίας, με το κινητό τηλέφωνο να καθιερώνεται σταδιακά ως το νέο πορτοφόλι. Τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζα της Ελλάδος αποτυπώνουν καθαρά τη μετάβαση: οι ενεργές κάρτες πληρωμών ανήλθαν τον Ιούνιο του 2025 στα 21,6 εκατομμύρια, αυξημένες κατά 5,3% σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2024.
Οι χρεωστικές κάρτες εξακολουθούν να κυριαρχούν, αντιπροσωπεύοντας το 85% του συνόλου, ενώ οι πιστωτικές περιορίζονται στο 15%. Τη μεγαλύτερη όμως άνοδο καταγράφουν οι προπληρωμένες κάρτες, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 39%, φθάνοντας τα 2,4 εκατομμύρια. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με τη διανομή επιδομάτων και ενισχύσεων μέσω ειδικών καρτών από τη ΔΥΠΑ και τον ΟΠΕΚΑ, ενισχύοντας τη χρήση ηλεκτρονικού χρήματος στην καθημερινότητα.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι συναλλαγές. Ο συνολικός αριθμός τους έφθασε τα 1,325 δισ., με αξία 57 δισ. ευρώ. Παρά την ήπια κάμψη στον όγκο, η μέση αξία ανά συναλλαγή μειώθηκε στα 43 ευρώ, γεγονός που δείχνει ότι οι κάρτες χρησιμοποιούνται πλέον για μικρά ποσά και καθημερινές αγορές – από τον καφέ και το περίπτερο έως τα μέσα μεταφοράς.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η εξάπλωση των άυλων πληρωμών. Το 25% των συναλλαγών στο πρώτο εννεάμηνο του 2025 πραγματοποιήθηκε μέσω κινητού ή smartwatch, χωρίς φυσική κάρτα, ενώ 9 στις 10 συναλλαγές σε φυσικά καταστήματα είναι ανέπαφες, ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Σε σούπερ μάρκετ, τουριστικές επιχειρήσεις και μικρά καταστήματα, οι πληρωμές με κάρτα ξεπερνούν το 60%, φτάνοντας σε ορισμένες περιοχές ακόμη και το 90%.
IRIS: αυξάνονται τα όρια από 15 Ιανουαρίου – το χρήμα κινείται άμεσα
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον ψηφιακής ωρίμανσης, το σύστημα άμεσων πληρωμών IRIS περνά σε νέα φάση. Από την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου, αυξάνονται τα όρια μεταφοράς χρημάτων, διευρύνοντας τη χρήση του τόσο μεταξύ ιδιωτών όσο και στις συναλλαγές με επαγγελματίες.
Τα νέα όρια διαμορφώνονται ως εξής:
- 1.000 ευρώ την ημέρα για μεταφορές μεταξύ φυσικών προσώπων (P2P)
- 1.000 ευρώ την ημέρα για πληρωμές προς ελεύθερους επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις (P2B)
- 5.000 ευρώ τον μήνα για συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών
- Χωρίς μηνιαίο όριο για εμπορικές συναλλαγές προς επιχειρήσεις
Η εξίσωση των ημερήσιων ορίων P2P και P2B αποτελεί κρίσιμη αλλαγή, καθώς καθιστά το IRIS πραγματική εναλλακτική στις κάρτες για καθημερινές πληρωμές, με άμεση πίστωση λογαριασμού και χαμηλότερο κόστος για τους επαγγελματίες.
IRIS χωρίς σύνορα: πληρωμές και εκτός Ελλάδας
Το επόμενο μεγάλο βήμα είναι ευρωπαϊκό. Μέχρι τον Ιούνιο του 2026, οι Έλληνες πολίτες αναμένεται να μπορούν να πραγματοποιούν άμεσες πληρωμές IRIS και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και να δέχονται πληρωμές από το εξωτερικό.
Με την ένταξη αυτή:
- οι ταξιδιώτες θα πληρώνουν στο εξωτερικό απευθείας από τον τραπεζικό τους λογαριασμό,
- χωρίς επιπλέον χρεώσεις ή μετατροπές,
- ενώ οι ελληνικές επιχειρήσεις θα μπορούν να δέχονται άμεσα πληρωμές από ξένους τουρίστες, χωρίς κάρτες και POS.
Τρεις δεκαετίες μετά την πρώτη χρεωστική κάρτα στην Ελλάδα, οι πληρωμές γίνονται ανέπαφες, άμεσες και άυλες. Οι κάρτες παραμένουν ισχυρές, τα ψηφιακά πορτοφόλια κερδίζουν έδαφος και το IRIS μετατρέπεται σε βασικό πυλώνα της νέας εποχής συναλλαγών. Λιγότερο πλαστικό, λιγότερα μετρητά, περισσότερη διαφάνεια και ένα σύστημα πληρωμών που αλλάζει όχι μόνο τεχνολογικά, αλλά και πολιτισμικά.
