Η αιολική ενέργεια εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της ενεργειακής μετάβασης στην Ελλάδα. Ωστόσο, η περαιτέρω ανάπτυξή της δεν θεωρείται πλέον δεδομένη. Αντιθέτως, εξαρτάται από την επίλυση συγκεκριμένων εκκρεμοτήτων που, σύμφωνα με την αγορά, καθορίζουν την επόμενη ημέρα του κλάδου.
Στο επίκεντρο της φετινής εκδήλωσης της ΕΛΕΤΑΕΝ για την Παγκόσμια Ημέρα Αιολικής Ενέργειας βρέθηκαν τρεις κρίσιμες προκλήσεις: το νέο χωροταξικό πλαίσιο, το repowering των παλαιών αιολικών εγκαταστάσεων και οι αυξανόμενες περικοπές παραγωγής από έργα ΑΠΕ.
Το χωροταξικό ως κρίσιμη δοκιμασία
Ο πρόεδρος της ΕΛΕΤΑΕΝ, Παναγιώτης Λαδακάκος, ανέδειξε την ανάγκη ενός σύγχρονου χωροταξικού πλαισίου που θα εξασφαλίζει σαφείς κανόνες για τις επενδύσεις, χωρίς να δημιουργεί νέες στρεβλώσεις ή περιττά διοικητικά εμπόδια.
Με τη δημόσια διαβούλευση για το νέο ειδικό χωροταξικό να ολοκληρώνεται στις 24 Ιουνίου, ο κλάδος παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, η πρόκληση δεν αφορά την τεχνολογική ωριμότητα ή τη βιωσιμότητα των έργων, αλλά κυρίως την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών και την ταχύτητα λήψης αποφάσεων.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η κοινωνική αποδοχή παραμένει καθοριστικός παράγοντας για την επιτυχία των επενδύσεων, με τις τοπικές κοινωνίες να πρέπει να συμμετέχουν ουσιαστικά στα οφέλη της ενεργειακής μετάβασης.
Repowering: Η επόμενη μεγάλη ευκαιρία
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανανέωση του παλαιού αιολικού δυναμικού της χώρας. Το repowering, δηλαδή η αντικατάσταση παλαιών ανεμογεννητριών με νέες, αποδοτικότερες μονάδες, θεωρείται από την αγορά μία από τις πλέον άμεσες και αποτελεσματικές λύσεις για την αύξηση της παραγωγής καθαρής ενέργειας χωρίς πρόσθετη χωρική επιβάρυνση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί έργο της ΔΕΗ Ανανεώσιμες που βραβεύθηκε κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης. Στο συγκεκριμένο έργο αποξηλώθηκαν 104 παλαιές ανεμογεννήτριες και εγκαταστάθηκαν 24 νέες, διατηρώντας ουσιαστικά την ίδια παραγωγική δυνατότητα με αισθητά μικρότερο περιβαλλοντικό και χωροταξικό αποτύπωμα.
Ο πρώην υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θόδωρος Σκυλακάκης, υποστήριξε ότι απαιτούνται πρόσθετες θεσμικές παρεμβάσεις ώστε το repowering να εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο αναβάθμισης του ενεργειακού συστήματος τα επόμενα χρόνια.
Οι περικοπές παραγωγής και το κόστος της καθυστέρησης
Το τρίτο μεγάλο ζήτημα αφορά τις περικοπές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ένα θέμα που απασχολεί ολοένα και περισσότερο τους επενδυτές.
Η αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος σε συνδυασμό με τους περιορισμούς του ηλεκτρικού συστήματος οδηγεί συχνότερα σε υποχρεωτικές μειώσεις παραγωγής, περιορίζοντας την αξιοποίηση διαθέσιμης πράσινης ενέργειας.
Ο πρόεδρος της ΕΛΕΤΑΕΝ κάλεσε την Πολιτεία να εξετάσει όχι μόνο το κόστος της ενεργειακής μετάβασης αλλά και το κόστος της μη μετάβασης, υποστηρίζοντας ότι η ενεργειακή ανεξαρτησία και η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας συνδέονται άμεσα με την επιτάχυνση των επενδύσεων στις ΑΠΕ.
«Εθνικό καύσιμο» ο άνεμος
Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, επανέλαβε τη στήριξη της Πολιτείας στην ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας, επισημαίνοντας ότι ο ήλιος και ο άνεμος αποτελούν τα πραγματικά εθνικά καύσιμα της χώρας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις προοπτικές των υπεράκτιων αιολικών πάρκων, αναγνωρίζοντας ότι πρόκειται για μια σύνθετη αλλά στρατηγικής σημασίας επένδυση για το ενεργειακό μέλλον της Ελλάδας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΕΤΑΕΝ, τα αιολικά πάρκα καλύπτουν σήμερα περίπου το 23% της εγχώριας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ η εγκατεστημένη ισχύς προσεγγίζει τα 6 GW. Πρόκειται για μια συνεισφορά που ενισχύει τόσο την ενεργειακή ασφάλεια όσο και τη θέση της χώρας στον ευρύτερο ενεργειακό χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι αν η αιολική ενέργεια θα συνεχίσει να αναπτύσσεται, αλλά με ποιους όρους, ποια ταχύτητα και ποιο θεσμικό πλαίσιο θα μπορέσει να στηρίξει την επόμενη φάση της ανάπτυξής της.
