Η επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης στο εργασιακό τοπίο και στις δεξιότητες που θα απαιτούνται στο μέλλον είναι πλέον δεδομένη.
Αυτό που παραμένει λιγότερο προφανές είναι ότι, όπως σημειώνει η Άννα Τζιονφρίντο, διευθύνουσα σύμβουλος της ManpowerGroup Italia, «οι δεξιότητες που θα κάνουν πραγματικά τη διαφορά στην επόμενη εποχή θα είναι οι κατεξοχήν ανθρώπινες: η δημιουργικότητα, η κρίση, η διορατικότητα και η ηθική. Η τεχνολογία μπορεί να τις ενισχύσει, αλλά όχι να τις υποκαταστήσει».
Παρά τον ταχύ ρυθμό της τεχνολογικής εξέλιξης, η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης προχωρά πιο αργά, καθώς πρέπει να ενσωματωθεί σε ήδη υπάρχοντες μηχανισμούς, κουλτούρες και δεξαμενές δεξιοτήτων.
Παράλληλα, η ένταση και η έκταση της αλλαγής παραμένουν δύσκολο να αποτυπωθούν. Σύμφωνα με την έκθεση της ManpowerGroup, βασισμένη σε έρευνες και συνεντεύξεις με πάνω από 12.000 εργαζόμενους και 40.000 επιχειρήσεις σε 41 χώρες, η ανασχεδίαση των ρόλων για μια αποτελεσματική σύμπραξη ανθρώπων και AI θα απαιτήσει νέες δεξιότητες.
Έως το 2030, το 39% των βασικών επαγγελματικών δεξιοτήτων αναμένεται να έχει αλλάξει, ενώ λιγότεροι από τους μισούς εργαζόμενους έχουν εκπαιδευτεί σχετικά.
Το γεγονός αυτό δημιουργεί τον κίνδυνο βαθιών ψηφιακών ανισοτήτων. Ταυτόχρονα, η έλλειψη ταλέντου και η γήρανση του εργατικού δυναμικού διαμορφώνουν νέες προσεγγίσεις στις προσλήψεις.
«Το άμεσο αποτύπωμα της τεχνητής νοημοσύνης στις διαδικασίες πρόσληψης θα παραμείνει περιορισμένο και θα γίνει αισθητό κυρίως σε τομείς όπως ο προγραμματισμός και το customer service. Μακροπρόθεσμα όμως θα αποτελέσει βασικό εργαλείο ενίσχυσης των ανθρώπινων δυνατοτήτων», επισημαίνει η Τζιονφρίντο.
Η έκθεση αναδεικνύει τέσσερις καθοριστικές τάσεις που θα διαμορφώσουν το εργασιακό περιβάλλον της επόμενης δεκαετίας: την εμφάνιση υβριδικών «super teams» που συνδυάζουν ανθρώπους και ψηφιακούς πράκτορες, την ανάγκη για ταχεία και στοχευμένη επανεκπαίδευση, την προσαρμογή των κανονιστικών πλαισίων στην τεχνολογική πραγματικότητα και τις αυξανόμενες πιέσεις που προκαλεί το γενεακό χάσμα.
Νέα επαγγελματικά μοντέλα
Οι επιχειρήσεις αναδιαμορφώνουν τις θέσεις εργασίας ώστε να ενσωματώνουν αποτελεσματικά την τεχνητή νοημοσύνη. Τα «super teams» του μέλλοντος θα αποτελούνται από ανθρώπους, ψηφιακούς πράκτορες και ταλέντα, με τους ρόλους να μετασχηματίζονται αντί να εξαφανίζονται.
Παρά την αυτοματοποίηση, ορισμένες δεξιότητες παραμένουν δύσκολα αντικαταστάσιμες: η ηθική κρίση (33%), η εξυπηρέτηση πελατών (31%) και η διαχείριση ομάδων (30%) συγκαταλέγονται στις λιγότερο αυτοματοποιήσιμες. Η επιτυχία θα εξαρτηθεί από την ικανότητα των οργανισμών να δημιουργήσουν πραγματική συνεργία ανθρώπου και μηχανής. Ωστόσο, η ευρεία ενσωμάτωση της AI συναντά εμπόδια: το 34% των επιχειρήσεων αναφέρει υψηλό κόστος, το 33% εκφράζει ανησυχίες για την προστασία δεδομένων και το 30% αναγνωρίζει σημαντικό εσωτερικό έλλειμμα δεξιοτήτων.
Η εξέλιξη των δεξιοτήτων
Η εξοικείωση με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μετατρέπεται πλέον σε προϋπόθεση. Σε ένα περιβάλλον που αλλάζει διαρκώς, η ικανότητα ταχείας μάθησης αναδεικνύεται στη σημαντικότερη δεξιότητα. Παρ’ όλα αυτά, μόλις το 44% των εργαζομένων παγκοσμίως έχει λάβει κατάρτιση τους τελευταίους έξι μήνες για τις δεξιότητες που απαιτεί η νέα εποχή.
Το αποτέλεσμα είναι ο κίνδυνος ενός αυξανόμενου χάσματος ανάμεσα σε όσους κατανοούν τις νέες τεχνολογίες και σε όσους μένουν πίσω. Θετικό στοιχείο αποτελεί ότι το 62% των εργαζομένων δηλώνει πρόθυμο να αναπτύξει νέες δεξιότητες μέσα στο πλαίσιο της τρέχουσας εργασίας του.
Διαβάστε επίσης: YouTube: Πάνω από ένα εκατομμύριο κανάλια χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης καθημερινά
Παραγωγικότητα, εμπιστοσύνη και ευημερία υπό πίεση
Η έκθεση αναδεικνύει τη σύγκρουση ανάμεσα στις αυξανόμενες απαιτήσεις παραγωγικότητας και την ανάγκη για ευημερία. Το 63% των εργαζομένων δηλώνει εξουθενωμένο, ενώ η χαμηλή δέσμευση κοστίζει στην παγκόσμια οικονομία 438 δισ. δολάρια ετησίως. Η επιστροφή σε αυστηρές πολιτικές, όπως η υποχρεωτική παρουσία στο γραφείο, μπορεί να εντείνει την κινητικότητα προσωπικού χωρίς ουσιαστικά οφέλη, με ιδιαίτερα αρνητική επίδραση στις γυναίκες και τα υψηλά καταρτισμένα στελέχη.
Παράλληλα, η εμπιστοσύνη προς την ηγεσία μειώνεται: το 68% των εργαζομένων δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται τα ανώτατα στελέχη, ενώ το 59% θεωρεί τη διάδοση παραπληροφόρησης κρίσιμο πρόβλημα.
Το στοίχημα του μετασχηματισμού
Η έλλειψη ταλέντου εξελίσσεται σε δομική πρόκληση. Έως το 2030, περισσότερο από το ένα τέταρτο του εργατικού δυναμικού στις ανεπτυγμένες οικονομίες θα είναι άνω των 55 ετών, ενώ το 57% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι η γήρανση του προσωπικού επηρεάζει ήδη τις στρατηγικές προσλήψεων.
Παράλληλα, η αξία των παραδοσιακών τίτλων σπουδών μειώνεται ως εγγύηση απασχόλησης, με τη διαφορά ανάμεσα σε πτυχιούχους και μη να βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών δεκαετιών. Πάνω από τους μισούς νέους της Gen Z φοβούνται ότι η αυτοματοποίηση μπορεί να αντικαταστήσει τον ρόλο τους μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η διάθεση για ανάληψη ηγετικών θέσεων υποχωρεί: μόλις το 39% της Generation X και το 56% των Millennials επιδιώκουν ρόλους ευθύνης, την ώρα που οι επιχειρήσεις θα χρειαστούν όλο και περισσότερους ηγέτες με συνδυασμό προηγμένων ανθρώπινων και ψηφιακών δεξιοτήτων.
